Uzasadnienie
Decyzją z [...] stycznia 1990 r. Burmistrz Gminy [...] udzielił J. i J. małżonkom Ś. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z obiektem towarzyszącym przeznaczonym na usługi medyczne (basen i oranżeria) na terenie nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...]. Po wydaniu tej decyzji toczyło się postępowanie administracyjne, w toku którego decyzja pozwalająca na budowę była uchylana i zmieniana.Ten sam organ na wniosek T.S. właściciela sąsiedniej nieruchomości postanowieniem z dnia [...] stycznia 1991 r. wstrzymał prowadzone przez inwestorów roboty budowlane. Mimo to małżonkowie Ś. kontynuowali realizację budowy. W kolejnych latach organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie i wydano w toku instancji szereg rozstrzygnięć administracyjnych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. Burmistrz [...] na podstawie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. nakazał rozbiórkę samowolnie budowanego obiektu o nieznanym przeznaczeniu o konstrukcji murowo- żelbetowo-stalowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję nakazującą rozbiórkę wnieśli inwestorzy- małżonkowie Ś. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 sierpnia 1998 r. wydanym w sprawie IV S A 1575 /96 uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę. Jednocześnie stwierdził że, realizacja przedmiotowego obiektu jest niezgodna z projektem budowlanym co do wielkości i posadowienia na działce.
Decyzja będąca przedmiotem kontroli Sądu była wydana w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 w jego brzmieniu sprzed nowelizacji art. 103 dokonanej ustawą z dnia 5 lipca 1996 r. (Dz. U. 100, poz. 465).
W sprawie ewidentnym było, że roboty zostały rozpoczęte przed 1 stycznia 1995 r. Dlatego Sąd uznał, że należało zastosować przepisy ustawy z 24 października 1974 r. bowiem Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 31 stycznia 1996 r. zakwestionował zgodność z konstytucją przepisu art. 103 ust 2 prawa budowlanego z 1994 r.
Nadto Sąd stwierdził, że ustalenie faktu samowoli budowlanej nie przesądza o konieczności zastosowania art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. Do wydania nakazu rozbiórki na tej podstawie konieczne jest również ustalenie,że realizacja obiektu narusza treść obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. na podstawie art. 36 ust 1 pkt 1 i art. 36 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane i określił czynności jakie należy wykonać w celu ewentualnego ich wznowienia. Inwestorzy zostali zobowiązani do dostarczenia w terminie trzech miesięcy:
- - inwentaryzacji budowlanej powykonawczej robót budowlanych inwestycji o nieznanym przeznaczeniu wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia
- - przedłożenia projektu dokończenia robót doprowadzających realizowany obiekt do stanu zgodnego z prawem
Odwołanie od tej decyzji złożyli sąsiedzi inwestorów Z.J., J.F., K.M. Domagali się orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Wskazywali na posadowienie budynków w granicy bez ich zgody oraz powoływali się na zagrożenie bezpieczeństwa płynące z wadliwie wykonywanego obiektu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji prawidłowo zastosował art. 36 prawa budowlanego z 1974 r. co wynikało również z poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli J.F. i K.M. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania nakazu rozbiórki. Powoływali się na ekspertyzę rzeczoznawcy E.S. z roku 1994 wskazującą na zagrożenie bezpieczeństwa związane z wadliwie wykonanymi elementami konstrukcji budynku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja wydana w oparciu o art. 36 prawa budowlanego z 1974 r. ma na celu zbadanie ewentualnej konieczności wdania decyzji z art. 37 tego prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna. Zgodnie a art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji wydaną w oparciu o art. 36 Prawa budowlanego z 1974 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 sierpnia 1998 r. wypowiedział się w sposób wiążący co do konieczności stosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Zatem zasadnie organy nadzoru budowlanego zastosowały przepisy właśnie tej ustawy w postępowaniu prowadzonym w ramach nadzoru budowlanego w przedmiocie inwestycji prowadzonej przez małżonków Ś. Stosownie do art. 36 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1994 r. Prawo budowlane właściwy organ administracji wydaje decyzję wstrzymującą roboty budowlane, które prowadzone są bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika z uzasadnienia w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego który kontrolował decyzję nakazującą rozbiórkę budowli jest ona ewidentnie samowolą budowlaną.
Organ zasadnie wstrzymał roboty budowlane skoro były wykonywane bez pozwolenia na budowę. Dalsze rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego były już tyko konsekwencją wynikającą z brzmienia ust. 2 art. 36 cytowanej ustawy Prawo budowlane. Na mocy tego przepisu określono obowiązki od których zależy ewentualne wznowienie robót przez inwestora. Przy czym podkreślić należy, że jednym z nich jest przedłożenie projektu dokończenia robót z którego wynikać będzie doprowadzenie realizowanego obiektu do stanu zgodności z prawem. Niespełnienie tych wymogów w określonym przez organ terminie (chociażby z przyczyn niemożności doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem) skutkować musi zastosowaniem art. 36 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., czyli decyzją nakazującą rozbiórkę.
Zarzuty skargi dotyczące konieczności orzeczenia nakazu rozbiórki należy ocenić jako co najmniej przedwczesne. Organ nadzoru budowlanego wydając decyzję w trybie art. 36 nie przesądził sprawy w żadnym zakresie, tak co do możliwości wznowienia robót jak i co do możliwości orzeczenia nakazu rozbiórki. Na okoliczności te wyraźnie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał,że zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.