Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 6 stycznia 1998 r., IV SA 570/96

Sprawa

sprawy ze skargi Andrzeja i Bożeny M. na decyzję Wojewody W. (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - oddala skargę.

Teza

Przeznaczenie danego terenu pod uprawy rolne nie wyklucza dopuszczalności budowy na nim obiektów stanowiących infrastrukturę służącą i wspomagającą działalność rolniczą. Taką infrastrukturą w konkretnych warunkach terenowych może zaś być mostek dojazdowy do pola.

Kwestią natomiast organów nadzoru budowlanego jest ocena jego konstrukcji i stanu technicznego oraz podjęcie odpowiednich działań - o ile nie zachodzą bezwzględne wymogi jego rozbiórki - celem doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z przepisami oraz do sytuacji, aby dany obiekt nie naruszał uzasadnionych interesów osób trzecich.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Wójt Gminy, po dwukrotnym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 20 października 1995 r., opartą na przepisach art. 48 i art. 52 Prawa budowlanego z 1994 r., orzekł przymusową rozbiórkę mostu na rzece T., położonego we wsi K. W uzasadnieniu stwierdził, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi T. nie jest przewidziana budowa mostu, a grunty położone po obu brzegach rzeki T. są gruntami rolnymi bez prawa zabudowy. Roboty budowlane wykonano bez uzyskania pozwolenia na budowę, co jest niezgodne z art. 28 i art. 32 Prawa budowlanego.

Decyzja ta, zakwestionowana w odwołaniu Krzysztofa N., została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji decyzją Wojewody z dnia 29 lutego 1996 r. W motywach tej decyzji zostało podniesione, że w sytuacji gdy inwestor wybudował most w 1993 r. to zaistniała samowola budowlana winna być rozstrzygnięta na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., do czego nie zastosował się organ I instancji pomimo wskazań zawartych w poprzedniej decyzji organu odwoławczego.

W ramach uregulowań zawartych w Prawie budowlanym z 1974 r. fakt wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę nie przesądza o jego rozbiórce. Spory zaś na tle własności nieruchomości nie mają żadnego znaczenia w postępowaniu o likwidację skutków samowoli budowlanej. Z załączonego do akt wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego wsi T. nie wynika jednoznacznie bezwzględny zakaz realizacji tego rodzaju obiektów. Inwestor poza tym złożył wniosek w Sądzie Rejonowym o ustanowienie drogi koniecznej, co zgodnie z art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa może stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania w sprawie rozbiórki spornego mostu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję Andrzej i Bożena M. zarzucili, że sporny most powoduje zalewanie ich łąki oraz zalewania przejścia dla pieszych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżoną decyzją nie została przesądzona sprawa w zakresie merytorycznym a jedynie organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i sprawę przekazał Wójtowi Gminy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na zasadnicze wady zawarte w decyzji o nakazie rozbiórki mostu. Decyzja ta, pomimo prawidłowych zaleceń organu odwoławczego zawartych w jego decyzji z dnia 31 lipca 1995 r., ponownie została oparta na niewłaściwej podstawie prawnej. Słuszne bowiem było stanowisko organu odwoławczego, że w sytuacji gdy most został zbudowany w 1993 r. do rozstrzygnięcia samowoli budowlanej powinny mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. /art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r./. Niezależnie od tego zgodzić należy się również z poglądem organu odwoławczego, że organ I instancji nie dokonał wnikliwej analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście dopuszczalności budowy spornego mostu. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem przeznaczenie danego terenu pod uprawy rolne nie wyklucza dopuszczalności budowy na nim obiektów stanowiących infrastrukturę służącą i wspomagającą działalność rolniczą. Taką infrastrukturą w konkretnych warunkach terenowych może zaś być mostek dojazdowy do pola. Kwestią natomiast organów nadzoru budowlanego jest ocena jego konstrukcji i stanu technicznego oraz podjęcie odpowiednich działań - o ile nie zachodzą bezwzględne wymogi jego rozbiórki - celem doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z przepisami oraz do sytuacji, aby dany obiekt nie naruszał uzasadnionych interesów osób trzecich.

Ponieważ tym zasadniczym wymogom nie czyniła zadość organu I instancji a sprawa wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, przeto organ odwoławczy uprawniony był z mocy art. 138 par. 2 Kpa do jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Z tych przyczyn oraz z mocy art. 27 ust. 1 ustawy o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.