Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 13 września 2001 r., IV SA 752/99

Sprawa

sprawy ze skargi Władysława I. na decyzję Wojewody M. z dnia 29 marca 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na cele usługowe - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną w mocy decyzję organu pierwszej instancji, (...).

Teza

Przez czynności zwykłego zarządu /art. 199 Kc/ należy rozumieć załatwianie bieżących spraw i związanych ze zwykłą eksploatacją rzeczy i utrzymaniem jej w stanie nie pogorszonym w ramach aktualnego jej przeznaczenia, wszystko zaś co się w tych granicach nie mieści, należy do spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Prezydent Miasta R. decyzją z dnia 31 grudnia 1998 r., opartą na art. 71 Prawa budowlanego, udzielił Jackowi A., Bogumile B., Markowi J. i Grzegorzowi K. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na cele usługowe - kancelarie adwokackie - w budynku przy ul. P. 9 w R. Decyzja ta, zakwestionowana w odwołaniu Aliny D., Elżbiety Ż., Marty B., Izabeli D., Władysława I., Stefana S., Krzysztofa K. i Marka K., została utrzymana w mocy decyzją Wojewody M. z dnia 29 marca 1999 r. W uzasadnieniu tej decyzji zostało stwierdzone, że występujący o zmianę przeznaczenia lokalu mieszkalnego na cele usługowe nabyli udziały w zabudowanej nieruchomości przy ul. P. 9 poprzez kupno aktem notarialnym lokalu nr 3. Lokal ten swą powierzchnią wyczerpuje w całości udział jaki posiadają w przedmiotowej nieruchomości. Z załączonego do akt sprawy aktu notarialnego wynika jednoznacznie, że Izabela i Piotr Z., jako współwłaściciele nieruchomości byli w posiadaniu i użytkowali lokal mieszkalny oznaczony numerem 3, zatem mieli prawo do zbycia swojej własności, co wymienionym wyżej aktem notarialnym z dnia 16 kwietnia 1998 r. uczynili na rzecz osób występujących o zmianę sposobu użytkowania lokalu. Zmiana sposobu użytkowania lokalu nie wprowadza zmian konstrukcyjnych w obiekcie, jak również nie powoduje powiększenia lokalu poprzez jego rozbudowę, co mogłoby wpłynąć w istotny sposób na stan posiadania wszystkich współwłaścicieli. Kamienica przy ul. P. 9 jest obiektem mieszkalno-usługowym, gdyż w jej parterze funkcjonuje kancelaria notarialna oraz zakład złotniczy. Zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na podobny istniejący lokal usługowy nie wprowadzi zmian, które w myśl art. 201 Kc wykraczają w sposób istotny poza zakres wspólnego zarządu. Projektowana zmiana nie naruszy także układu konstrukcyjnego całego budynku i polegać będzie jedynie na wykonaniu od ul. P. wejścia do lokalu. Nie ograniczy też korzystania z nieruchomości pozostałych współwłaścicieli. Nie pozostaje również w sprzeczności z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta, przeznaczającymi teren przy ul. P. pod strefę usługowo-mieszkaniową do adaptacji i porządkowania istniejącego zainwestowania. O prawidłowości wprowadzanych zmian adaptacyjnych świadczy również pozytywna decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 15 grudnia 1998 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję Władysław I. domagał się jej uchylenia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący zarzucił rażącą wadliwość postępowania organów obu instancji, które z naruszeniem art. 28 Kpa, nie powiadomiły współwłaścicieli nieruchomości jako zainteresowanych w sprawie o toczącym się postępowaniu oraz nie doręczyły im wydanych w tym postępowaniu decyzji administracyjnych. Zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wnioskodawcy zmiany sposobu użytkowania lokalu nr 3 w nieruchomości nr 9 przy ul. P. nabyli własność tego lokalu skoro lokal ten jest częścią składową całej nieruchomości gdyż nie został z niej wyodrębniony przez co wszyscy współwłaściciele są uprawnieni do sprawowania nad nim zarządu. Poza tym zaskarżona decyzja, zdaniem skarżącego narusza przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielenia pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/, w szczególności par. 8 ust. 1 pkt 6, gdyż wnioskodawcy nie złożyli dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Narusza także par. 11 ust. 1 tego rozporządzenia, gdyż na wykonanie robót remontowych i budowlanych w przedmiotowym lokalu wymagane jest pozwolenie budowlane.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skardze nie sposób odmówić zasadności.

Przede wszystkim za oczywisty należało uznać argument, że współwłaściciele nieruchomości przy ul. P. 9 w R. mieli w niniejszym postępowaniu przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, gdyż wynik tego postępowania dotyczył ich interesu prawnego, opartego na przepisach Kodeksu cywilnego. Naruszenie zaś prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /w danym przypadku na podstawie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa/ stanowi wystarczającą przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest przy tym także oczywiste, że następcy prawni Izabeli Barbary i Piotra małż Z. - wnioskodawcy zmiany sposobu użytkowania lokalu nr 3 na nieruchomości nr 9 przy ul. P. nie mogli aktem notarialnym (...) z dnia 16 kwietnia 1998 r. nabyć jego własności w sytuacji gdy z treści tego aktu wyraźnie wynika, że małżonkowie Z. byli jedynie współwłaścicielami 1/40 części przedmiotowej nieruchomości i w ramach współwłasności byli w posiadaniu i użytkowaniu lokalu mieszkalnego nr 3. Wynikają z tego dwie istotne w sprawie konsekwencje, po pierwsze, że do zmiany sposobu użytkowania lokalu nr 3 wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. P. nr 9 oraz że brak takiej zgody jest równoznaczny z brakiem dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane /art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego oraz par. 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r./. O ile zaś chodzi o ocenę czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu w rozumieniu art. 199 Kc to w dotychczasowym orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że przez czynności zwykłego zarządu należy rozumieć załatwianie bieżących spraw i związanych ze zwykłą eksploatacją rzeczy i utrzymaniem jej w stanie nie pogorszonym w ramach aktualnego jej przeznaczenia, wszystko zaś co się w tych granicach nie mieści, należy do spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu /vide: Kodeks cywilny Komentarz, wyd. Prawnie 1972 r., tom I str. 511, 512/. Aprobując w pełni powyższy pogląd, należało także podzielić zasadność stanowiska wyrażonego w skardze, że projektowana zmiana sposobu użytkowania lokalu nr 3 w budynku na nieruchomości przy ul. P. 9 w R. przekraczała zakres zwykłego zarządu i dlatego wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli bądź w braku ich zgody rozstrzygnięcia sądu /art. 199 Kc/.

Ponieważ tym wymogom nie czyni zadość rozstrzygnięcie sprawy dlatego Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł jak w sentencji.