Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 15 marca 1999 r., IV SA 888/97

Teza

Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 Kpa decyzji nakazującej rozbiórkę.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Jolanty C. na decyzję Wojewody (...) z dnia 21 kwietnia 1997 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.

Uzasadnienie

Jolanta C. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody (...) z dnia 21 kwietnia 1997 r. nr 258/T/97, utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia 17 lutego 1997 r. nr 14/97 o odmowie uchylenia decyzji z dnia 16 listopada 1995 r. nr 82/95, nakazującej przymusową rozbiórkę będącego w budowie obiektu garażowego z przyległym obiektem gospodarczym na nieruchomości położonej w O. przy ul. B. nr 4/6.

W uzasadnieniu decyzji wydanej na wniosek strony podano, iż skarga na decyzję nakazującą rozbiórkę została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 1996 r. (...), w którym Sąd potwierdził, iż w sprawie ma zastosowanie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. W ocenie organu zmiana decyzji w trybie art. 154 i art. 155 Kpa nie ma zastosowania w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Przepis ten bowiem wymaga od organu orzeczenia nakazu rozbiórki w razie wystąpienia określonej w nim przesłanki, to jest samowoli budowlanej. Powinien więc być rozumiany jako przepis szczególny, sprzeciwiający się zmianie decyzji /art. 155 Kpa/. Nie została ponadto spełniona przesłanka wyrażenia zgody na uchylenie decyzji przez wszystkie strony postępowania.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznawszy, iż w zaskarżonej decyzji trafnie przyjęto, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę bądź uchylenie decyzji o rozbiórce, określone w art. 155 Kpa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jolanta C. kwestionuje zaskarżoną decyzję organu odwoławczego ze względu na to, iż jest ona zbyt lakoniczna i "nie odnosi się merytorycznie do kwestii podniesionych w odwołaniu". Podaje, iż budowa nie miała na celu zbudowania obiektu "od nowa", lecz wymianę zniszczonych elementów. W skardze zwraca ponadto uwagę na tendencyjne działanie jednego ze współwłaścicieli nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę wnosi się o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest niezasadna.

O tym, że do obiektu realizowanego przez skarżącą ma zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, przesądza ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu; skarga na tę decyzję została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona. Wobec tego w postępowaniu administracyjnym toczącym się na wniosek skarżącej o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę nie mogą być rozważane okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w trybie art. 48 prawa budowlanego, takie na przykład, czy była to budowa nowego obiektu, czy też chodziło o jego remont.

Sprawa podlegała rozpoznaniu na podstawie art. 155 Kpa, który wprawdzie przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, pod warunkiem jednak, iż przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji i jednocześnie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Na uchylenie lub zmianę decyzji powinny przy tym wyrazić zgodę wszystkie strony postępowania.

W niniejszej sprawie jest niesporne, iż brak jest zgody jednej ze stron postępowania, co już jest wystarczającą podstawą do odmowy uwzględnienia wniosku strony skarżącej. Gdyby jednak na uchylenie lub zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę wyraziły zgodę wszystkie strony, to i tak wzruszenie ostatecznej decyzji w trybie przewidzianym w art. 155 Kpa nie byłoby możliwe. Orzekający w niniejszej sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela pogląd, iż art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 decyzji nakazującej rozbiórkę. Przepis ten bowiem stanowi sankcję stosowaną wobec sprawców samowoli budowlanej. Obliguje on właściwy organ administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w razie stwierdzenia, że wystąpiła jedyna wymagana do wydania takiego orzeczenia przesłanka, polegająca na tym, że obiekt jest realizowany w warunkach samowoli budowlanej. Nie ma znaczenia przy orzekaniu na podstawie art. 48 prawa budowlanego, czy w sprawie występuje słuszny interes strony lub interes społeczny w rozumieniu art. 155 Kpa. Uwzględnienie na podstawie art. 155 Kpa wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności przepisu art. 48 prawa budowlanego, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.