Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania dotyczącego zasiłku celowego.
Następnie, postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata F.B.
W dniu [...] pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia o odrzuceniu skargi. Równocześnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zgodnie z przepisanymi normami.
Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. oddalił wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej argumentując, że pełnomocnik nie wypełnił dyspozycji § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1801), zwanego dalej jako "rozporządzenie" albo "rozporządzenie z 22 października 2015 r." Pełnomocnik nie złożył bowiem oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Pismem z dnia [...] pełnomocnik strony skarżącej wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Zarzucił naruszenie:
- - art. 250 § 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, albowiem przepis ten z uwagi na określenie "otrzymuje" nakłada obowiązek uwzględnienia wniosku pełnomocnika, który świadczył w sprawie pomoc prawną,
- - § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. poprzez przyjęcie, że zawarcie przez pełnomocnika wniosku o "przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" nie spełnia warunków do uwzględnienia takiego wniosku.
Zdaniem pełnomocnika, w razie świadczenia przez adwokata nieopłaconej pomocy prawnej, obligatoryjnie otrzymuje on należne mu na mocy odrębnych przepisów wynagrodzenie. Jedyny wyjątek stanowi art. 250 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd w uzasadnionych przypadkach może obniżyć wynagrodzenie. W ocenie pełnomocnika sformułowania "kosztów nieopłaconych" zgodnie z wykładnią językową i zasadami logicznego rozumowania wynika, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 250 P.p.s.a., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., wyznaczony adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 P.p.s.a. w związku z faktycznym udzielaniem pomocy prawnej.
Zdaniem Sądu sprzeciw pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie mają zastosowanie mają zasady określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Zgodnie z § 2 tego aktu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Stosownie do § 4 ust. 1 rzeczonego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika należy wskazać, co podnosił referendarz, że zgodnie z § 3 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie pełnomocnika, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Jednocześnie na podstawie orzecznictwa sądowoadministracyjnego wydanego w okresie obowiązywania poprzedniego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013 r., poz. 461 ze zm.), brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 P.p.s.a. (por. m. in. postanowienia NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14.
Zdaniem Sądu powyższe stanowisko zachowuje w pełni aktualność na gruncie obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Ponadto stwierdzenie przez pełnomocnika, że domaga się "przyznania kosztów pomocy prawnej" nie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia, o którym mowa w § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. W doktrynie wskazano, że taka treść wniosku odpowiada bowiem jedynie ustawowej nomenklaturze w tym przedmiocie, na gruncie zaś komentowanego § 3 rozporządzenia nie powinno budzić wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a oświadczenie to zawarte ma być właśnie we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (por A. Partyk, T. Partyk - Komentarz do § 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, publ. LEX 2016 r.).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, dla uwzględnienia jego wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej, zachodziła konieczność złożenia przez niego oświadczenia, o którym mowa w dyspozycji § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.