Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Policji w B. rozkazem personalnym z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 oraz art. 114 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zwolnił ze służby w Policji z dniem 12 listopada 2013 r. asp. M.S., funkcjonariusza w służbie stałej na stanowisku detektywa Zespołu Kryminalnego Komisariatu Policji w S. Komendy Powiatowej Policji w B.. Decyzji na mocy art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...]r. Prokurator Rejonowy z Prokuratury Rejonowej w T. wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa sygn. akt [...] oraz postanowienie o przedstawieniu zarzutów asp. M.S. podejrzanemu to, że w dniu 11 sierpnia 2013 r. w T. na ul. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,21 promila alkoholu we krwi, prowadził samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...] na drodze publicznej tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 kk. W związku z tym, w dniu 12 sierpnia 2013 r. Komendant Powiatowy Policji w B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji asp. M.S. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 Ustawy o Policji.
Organ zaznaczył, że zebrany materiał dowodowy świadczy o oczywistości popełnienia przez asp. M.S. czynu, wypełniającego znamiona przestępstwa określonego w art. 178a § 1 kk. W postępowaniu wykorzystano uzyskane z akt postępowania [...] uwierzytelnione kserokopie notatki z dnia 11 sierpnia 2013 r., protokołu z przebiegu badana stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym z dnia 11 sierpnia 2013 r. oraz innych dokumentów w tym protokołów z przesłuchań świadków zdarzenia.
Omawiając materiał dowodowy wskazano, iż zgodnie z protokołem przesłuchania z dnia 22 sierpnia 2013 r. świadek M.P. - funkcjonariusz Policji - oświadczył, że w dniu 11 sierpnia 2013 r. pełnił służbę wraz z st.post. S.H. w godzinach od 18.00 do 2.00, w patrolu zmotoryzowanym na terenie KPP w T. O godzinie 19.50 z polecenia dyżurnego w/w jednostki, udali się do sklepu A w T. przy ul. [...], gdzie zgłaszający ochroniarz poinformował o obecności mężczyzny, spożywającego alkohol w zamkniętym samochodzie, znajdującym się na parkingu sklepu. Po przybyciu na miejsce, potwierdzili powyższy fakt, na parkingu znajdował się pojazd marki [...], w czerwonym kolorze nadwozia o [...] numerach rejestracyjnych. Wewnątrz pojazdu, znajdował się mężczyzna, który siedział na miejscu kierowcy, na siedzeniu leżało piwo. Świadek podał, że możliwe jest, że ów mężczyzna, trzymał to piwo w ręku. W trakcie rozmowy, wyczuwalna była od niego woń alkoholu.
Mężczyzna w trakcie kontroli okazał prawo jazdy i dowód osobisty, wystawiony na nazwisko M.S.. Był komunikatywny i powiedział, że wypił piwo. Zapytany stwierdził, że w dniu dzisiejszym nie będzie prowadził samochodu, że pozostawi go na parkingu, zaś sam dotrze do miejsca zamieszkania komunikacją publiczną. Po tej rozmowie policjanci oddalili się. Po chwili spostrzegli, że z parkingu A, wyjechało w/wym. auto. Policjanci podążyli za samochodem i zatrzymali go na rondzie przy restauracji B. Kierujący samochodem, M.S. został przewieziony do jednostki Policji. W trakcie transportowania w radiowozie, oświadczył, że jest funkcjonariuszem policji. Odmówił badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. W trakcie wykonywania czynności przez policjantów, podjął nieudolną próbę ucieczki, wobec powyższego zastosowano wobec niego środki przymusu bezpośredniego w postaci kajdanek. Kierujący pojazdem został zatrzymany.
Drugi z funkcjonariuszy S.H., złożył zeznania w pełni spójne z treścią zeznań M.P. Uzupełnił swoje zeznania, o okoliczność, że w trakcie legitymowania M.S., w samochodzie w którym ów przebywał i leżały puste puszki po piwie, zaś S. trzymał w ręku puszkę piwa. Świadek wskazywał na wyraźne symptomy tego, że M.S. był pod wpływem alkoholu, w postaci: wyczuwalnej woni alkoholu oraz dezorientacji swoich działań. Po chwili został zatrzymany po tym jak jechał samochodem, wobec uzasadnionych podejrzeń, że kieruje nim będąc w stanie nietrzeźwości. W trakcie przewożenia go do jednostki policji, powiedział, że jest policjantem i pracuje w B. Zatrzymany odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, wobec powyższego został przewieziony celem pobrania krwi do szpitala w B. Kolejny świadek M.S., zatrudniony na stanowisku kierownika działu drewno w A w T., podał, że w niedzielę 11 sierpnia 2013 r. zamykał sklep A, po zamknięciu sklepu zauważył, że na parkingu znajduje się jeszcze jeden samochód.
Podszedł do pojazdu i spostrzegł w jego wnętrzu śpiącego mężczyznę. Ów mężczyzna między nogami miał otwartą puszkę z piwem. Na miejsce wezwał Policję, po przybyciu funkcjonariuszy wskazał miejsce postoju, wyżej opisanego pojazdu. Po interwencji przeprowadził rozmowę z policjantami, którzy przekazali mu, iż mężczyzna został pouczony, że ma go ktoś odebrać z parkingu, bądź udać się do domu taksówka. Świadek zobowiązał się zawiadomić Policję w sytuacji, kiedy ten mężczyzna sam próbowałby odjechać. Tak też się stało, o czym świadek powiadomił Policję. Widział, że pojazd kierowany przez tego mężczyznę został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji.
Organ powołał się również na opinię [...] z dnia 12 sierpnia 2013 r., wydaną przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji w K.. Zakresem jej badań było określenie poziomu zawartości alkoholu etylowego we krwi. Materiałem wykorzystanym do badań, była krew pobrana od M.S. w dniu 11 sierpnia 2013 r. o godzinie 22.15. W nadesłanej próbce krwi stwierdzono 1,21 promila alkoholu etylowego.
Jednocześnie stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wystąpiono do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w K. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji asp. M.S.. W dniu 19 września 2013 roku Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] na posiedzeniu postanowiło nie wnosić uwag co do trybu w zamiarze zwolnienia asp. M.S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Po przedstawieniu materiału dowodowego organ stwierdził, że nie budzące wątpliwości zeznania świadków oraz wnioski w wydanej przez biegłych opinii, świadczą o oczywistości popełnienia przez asp. M.S. czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 178 a § 1 kk. Tym samym ciężar gatunkowy przestępstwa, którego dopuścił się asp. M.S. uniemożliwia pozostawienie go w służbie.
Następnie zaakcentowano, że oczywistość popełnienia przestępstwa może być stwierdzona nie tylko na podstawie prawomocnego wyroku skazującego. Oczywistość przestępstwa dotyczy bezspomości faktu, a więc zaistnienia czynu kwalifikowanego, jako przestępstwo bez względu na to, czy przestępstwo będzie ścigane, a jego sprawca skazany. Policjant przeciwko, któremu toczy się postępowanie karne, dotyczące oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu traci przymiot "nieskazitelności charakteru", stąd pozostawienie go w służbie narusza ważny interes służby.
W związku z powyższym, niezwłoczne zwolnienie ze służby funkcjonariusza, który dopuścił się czynu przestępczego godzącego w dobre imię Policji jest w pełni uzasadnione.
Następnie organ decyzją z dnia [...]r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia asp. M.S. ze służby w policji na jego własną prośbę, zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy p o Policji. Wyjaśniono, że wprawdzie wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2013 r. M.S. zwrócił się o zwolnienie go ze służby w policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, jednakże wobec wydania rozkazu personalnego nr [...], zwalniający stronę ze służby z dniem 12 listopada 2013 r., postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.
M.S. złożył odwołanie od rozkazu personalnego z dnia [...]r. domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowowości. Zarzucono organowi I instancji działanie niezgodne z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, orzeczenie skutków prawnych rozkazu personalnego przed jego uprawomocnieniem, naruszenie zasady domniemania niewinności i uznania administracyjnego oraz bezpodstawne zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję z dnia [...]r. w mocy.
Organ odwoławczy zauważył, że analiza akt postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji asp. M.S. wykazała, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zebrany został zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz należytą starannością. Organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia odwołującego się ze służby. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego nie przekraczając granic uznania administracyjnego. Na tej podstawie w sposób oczywisty i bezsporny można stwierdzić fakt popełnienia przez odwołującego czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 kk.
Uznano wobec tego, że przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, której niewykazanie skarżący zarzucił organowi I instancji została ponad wszelką wątpliwość udowodniona w toku postępowania administracyjnego.
Spełniona została również druga przesłanka, niezbędna do zwolnienia policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, tj. stwierdzenie, iż popełniony czyn uniemożliwia pozostawienie funkcjonariusza w służbie. Podkreślono, że zgodnie z art. 25 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, nie karany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować.
Mając na uwadze charakter popełnionego przez asp. M.S. czynu o znamionach przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego oraz okoliczności jego popełnienia, zasadnym jest uznać, iż wymieniony nie może korzystać z nieposzlakowanej opinii.
Nie budzi wątpliwości organu II instancji fakt nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji stosując wymieniony przepis zaznaczył, iż w interesie społecznym leży wykluczanie z jej szeregów policjantów, którzy dopuścili się czynu przestępczego. Uzasadnienie to uznano za wystarczajace i zasadne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, poprzez orzeczenie skutków rozkazu personalnego przed jego uprawomocnieniem, odwołano się do przepisu art. 108 § 1 kpa oraz do art. 130 Kodeksu postępowania administracyjnego. Potwierdzono brak możliwości zwolnienia skarżacego na jego wniosek zgłoszony w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Przepis ten nie oznacza, że z chwilą złożenia przez funkcjonariusza oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby nie może toczyć się inne postępowanie w przedmiocie jegp zwolnienia ze służby w Policji. Wystąpienie policjanta ze służby powoduje ograniczenia organu w zakresie daty, z którą związany jest skutek prawny w postaci zwolnienia funkcjonariusza z innej przyczyny, niż zwolnienia na jego wniosek.
Skutek ten nie może nastąpić później niż trzy miesiące od daty zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W rozpoznawanej sprawie za datę zgłoszenia wystąpienia ze służby, o której mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji przyjęto 22 sierpnia 2013 r., a zatem termin trzymiesięczny upłynął z dniem 22 listopada 2013 r.
Rozkazowi personalnemu nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...]r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co spowodowało skutek, że ustanie stosunku służbowego nastąpiło z dniem określonym w tej decyzji tj. z dniem 12 listopada 2013 r., a bez względu na datę wydania decyzji ostatecznej w trybie odwoławczym. Tym samym stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie zwolnienia asp. M.S. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zakończone zostało decyzją o jego zwolnieniu przed dniem 22 listopada 2013 r.
W skardze na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. M.S. wniósł o jej uchylenie, a także poprzedzającego ją rozkazu personalnego. Orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji - niedopuszczalną rozszerzającą wykładnię przesłanek zawartych w tym przepisie, a to przesłanek fakultatywnego zwolnienia i uznania administracyjnego, a także niewłaściwe zastosowanie podstawowych zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego, w szczególności przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 75, art. 76, art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a. Dodatkowo podniesiono, że organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia przesłanek nieustania przyczyn będących podstawą zawieszenie w czynnościach służbowych i zaniechał rozpoznania i oceny przedstawionych w odwołaniu zarzutów oraz zaniechał w postępowaniu odwoławczym właściwego rozpoznania sprawy i oceny przedstawionych w odwołaniu zarzutów.
W obszernym uzasadnieniu skargi wskazano, że wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie czyni postępowania odwoławczego zbędnym, przez co nie można decyzji uznać za ostateczną.
Przywołując kilku wyroków Trybunału Konstytucyjnego wydawanych w związku z kontrolą konstytucyjności poszczególnych uregulowań zawartych w ustawie o Policji skarżący dowodził, iż interes służby i jej organizacji nie są wystarczającymi przesłankami dla potraktowania decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji za uzasadnioną. Skarżący w dalszej części uzasadnienia odnosił się do kwestii "zawieszenia go w czynnościach służbowych".
Odnosząc się do oceny uznania administracyjnego skarżący wskazał, iż "swoboda" nie oznacza dowolności, a użycie pojęć nieostrych, takich, jak "interes społeczny", "bezpieczeństwo i porządek publiczny", "przymiot nieposzlakowanej opinii" wymaga szczególnej staranności w okolicznościach, gdy skutkiem ich stosowania jest godzenie nie tylko w prawa jednostki ale i w dobro służby reprezentowane przez organy Policji. Zdaniem skarżącego postępujący zgodnie z Zasadami etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz KGP Nr 1 poz. 3 z 2004r.) przełożony nie powinien nadużywać stanowiska, a oceniając policjantów powinien kierować się jasno określonymi i znanymi policjantom kryteriami oraz sprawiedliwością i obiektywizmem. Stosowanie powyższych powinności winno znaleźć potwierdzenie w uzasadnieniu tej części decyzji, która odwołuje się do pojęć nieostrych i dotyczy uznania administracyjnego.
Skarżący stwierdził, iż faktu popełnienia przestępstwa i naruszenia z tego powodu ważnego interesu służby nie można ustalać na podstawie prowadzonego postępowania karnego nie zakończonego prawomocnym wyrokiem. Nadto powołano się na argumentację odnoszącą się do zmian w zakresie ustawy o Służbie Celnej wywodząc w sposób tożsamy, co w odwołaniu od orzeczenie organu I instancji, iż fakultatywna przesłanka zwolnienia ze służby nie jest tożsama z faktem prowadzenia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego. Zarzucono w tym zakresie naruszenie zasady domniemania niewinności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odniesiono się do zarzutów w niej zawartych i stwierdzono, iż nie są one zasadne. Zdaniem organu odwoławczego w toku prowadzonego postępowania nie popełniono uchybień w zakresie zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego.
Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasady domniemania niewinności wskazano, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia ze służby nie stwierdza się winy, a wyłącznie oczywistość popełnienia przestępstwa. Nie ma również podstaw, aby wydanie decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji miało poprzedzać prawomocne zakończenie postępowania karnego z uwagi na jego odrębność. Istotą decyzji o zwolnieniu ze służby jest szybkość postępowania i eliminowania funkcjonariuszy, którzy w sposób oczywisty dopuścili się czynu o znamionach przestępstwa. Skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne stanowi samodzielną podstawę zwolnienia ze służby. Ponownie podkreślono, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione ze względu na interes społeczny, wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy podnieść, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Takie postępowanie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej w skrócie jako k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Przyjdzie wyjaśnić, że unormowanie to uwzględnia przede wszystkim specyfikę pracy i status policjantów jako funkcjonariuszy publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak aby ich postawa moralna i nieposzlakowany charakter chroniły interes społeczny i podkreślały autorytet władzy państwowej. Ma to związek z podstawowymi zadaniami Policji, którymi zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, są m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych.
Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności. Jednocześnie wypełnianie przez policjanta swoich obowiązków zgodnie z powyższymi zasadami należy rozumieć jako działania podejmowane w interesie służby, który jest tożsamy w tym zakresie z interesem publicznym. Natomiast ewentualne naruszenie tych zasad może skutkować nie tylko zawieszeniem w czynnościach służbowych, ale również zwolnieniem ze służby.
Szczegółowa analiza normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, prowadzi do wniosku, że ma ona charakter częściowo uznaniowy. Należy bowiem zwrócić uwagę, że rozstrzygnięcie dotyczące zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia uznaniu organom Policji, przez użycie zwrotu "może zwolnić", jednakże w tym samym przepisie wskazuje się przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł rozważać jego zastosowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1410/10 dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – "CBO"). Nakłada to na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia decyzji. Powołując się tu na stanowisko orzecznictwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt III SA 7900/98 Lex nr 47243) należy stwierdzić, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym związaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 K.p.a. (zob. również uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 113/14 – "CBO").
Oznacza to, że sąd administracyjny kontrolując wydaną w sprawie decyzję obowiązany jest szczegółowo zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, a ich ustalenie nastąpić powinno z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego określonych w k.p.a. Tak więc Sąd kontrolując legalność zaskarżonego aktu administracyjnego zobligowany był jedynie zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie.
Jednocześnie brak jest ustawowej definicji "oczywistości", o której stanowi art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, gdyż powinno się ją oceniać w okolicznościach indywidualnej sprawy i nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do rzeczywistego wypełnienia jego znamion.
Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że postanowieniem prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. z dnia [...]r. przedstawiono M.S. zarzut, że w dniu 11 sierpnia 2013 r. w T. na ul. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości - 1,21 promila alkoholu we krwi, prowadził samochód osobowy marki [...] nr rej. [...] ma drodze publicznej czyli o przestępstwo z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego. Odrębnym postanowieniem prokurator wszczął śledztwo przeciwko M.S. podejrzanemu o popełnienie wyżej opisanego występku.
W ocenie Sądu wydanie postanowień o przedstawieniu zarzutów i wszczęciu śledztwa decyduje o prawdopodobieństwie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Tym bardziej, że nie jest konieczne przyznanie się do winy przez funkcjonariusza w postępowaniu karnym, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu, a na to wskazuje w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy.
Organ dysponował bowiem zeznaniami świadków – M.P., S.H. oraz M.S. – którzy zgodnie potwierdzają okoliczności popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu i nie ma podstaw aby te zeznania kwestionować co do ich prawdziwości. Decydujące znaczenie ma również opinia z dnia [...]r. wydana przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji w K., która określa poziom zawartości alkoholu etylowego we krwi skarżącego pobranej w dniu popełnienia zarzucanego czynu - 11 sierpnia 2013 r. o godzinie 22.15. We krwi skarżącego stwierdzono obecność 1,21 promila alkoholu.
Na podstawie całokształtu okoliczności i zgromadzonego materiał dowodowego nie może budzić żadnych wątpliwości, że w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Odpowiadając na zarzuty skargi przyjdzie zauważyć, że stwierdzenie to na etapie postępowania administracyjnego, w żaden sposób nie narusza zasady domniemania niewinności. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana w sposób wykluczający wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziałujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia 2003 r. sygn. akt SK 15/02, OTK ZU nr 9/A/2003, poz. 103). Na marginesie można zaznaczyć, że kwestia badania winy i stopnia zawinienia zostanie rozstrzygnięta przez sąd karny. Wówczas to skarżący może ewentualnie powoływać się na argumentację dotyczącą jego stanu zdrowia.
Nie ma również podstaw, aby organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji musiał czekać na prawomocne orzeczenie sądu karnego. Wypada zauważyć, że skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne stanowi samodzielną podstawę zwolnienia ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 4).
Oczywistość popełnionego czynu oznacza jednocześnie, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza na służbie nie jest możliwe, co wyczerpuje drugą przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz policji, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Policjant powinien wyróżniać się nieskazitelną postawą moralną oraz pozostawać "niekarany". Ewentualna utrata jednego z tych walorów winna prowadzić do zawieszenia w czynnościach, a następnie w razie utrzymywania się tego stanu do wykluczenia funkcjonariusza ze służby. Organ odwoławczy dokonał wobec tego prawidłowej oceny sprawy i należycie wyjaśnił przyczyny, które przemawiały za zwolnieniem skarżącego ze służby.
Kolejny zarzut skargi dotyczy naruszenia przepisu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Skarżący pismem złożonym w dniu 22 sierpnia 2013 r. nazwanym "raport" skarżący zwrócił się bowiem do Komendanta Rejonowego Policji w B. z prośbą o zwolnienie go ze służby. Istotne jest zatem ustalenie, czy organ Policji był upoważniony do rozstrzygania w sprawie na mocy art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy o Policji, mimo złożonego samodzielnie przez funkcjonariusza wniosku o zwolnienie.
Z treści art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wynika, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. To organ jednakże określa konkretną datę w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, pod warunkiem, że moment zwolnienia musi zamykać się w okresie 3 miesięcy od złożenia wniosku (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001r. sygn. akt II SA 1866/01, dostępny w CBO).
Tym samym organ w tym czasie może na mocy innej podstawy prawnej prowadzić postępowanie administracyjne o zwolnienie policjanta ze służby. Organ ograniczony jest w tym zakresie wyłącznie terminem wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Za datę zgłoszenia wystąpienia ze służby, o której mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji należy przyjąć dzień, w którym wniosek funkcjonariusza wpłynął do organu Policji. W niniejszej sprawie wniosek wpłynął 22 sierpnia 2013r., w związku z tym termin trzymiesięczny upływał 22 listopada 2013 r.
Organ pierwszej instancji mógł wobec tego prowadzić wcześniej wszczęte postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 8 ustawy o Policji, pod warunkiem, że postępowanie to zostałoby zakończone przed upływem 22 listopada 2013r. Przez "zakończenie postępowania" należy rozumieć takie postępowanie, w którym zapadłaby wykonalna, a więc wywołująca skutki prawne decyzja (zob. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 653/09, dostępny w CBO).
Decyzją organu I instancji zwolniono skarżącego ze służby w Policji z dniem 12 listopada 2013r. i nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności, co pozwalało na jej wykonanie bez względu na fakt wniesienia środka odwoławczego, stosownie do art. 130 § 3 k.p.a. Czyli z dniem 12 listopada 2013 r. decyzja została już wykonana, a skarżący nie pozostawał funkcjonariuszem policji. Nie ma przy tym znaczenia, że od decyzji zostało następnie wniesione odwołanie. Tym samym stwierdzić należy, iż postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby na mocy art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zakończone zostało decyzją o jego zwolnieniu przed dniem 22 listopada 2013r.
Niezasadny jest również zarzut skarżącego dotyczący samego nadania klauzuli natychmiastowej wykonalności. Skorzystanie przez organ I instancji z rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej wydalenia ze służby w związku z popełnieniem przestępstwa uzasadnione było interesem społecznym. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2002 r. Sygn. akt III RN 201/01, Lex nr 78675).
Podsumowując należy stwierdzić, że organy nie uchybiły przepisom dotyczącym zwolnienia funkcjonariusza i działając w zakresie uznania administracyjnego miały podstawy do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Przedstawiono zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonano jego prawidłowej analizy. Ustalony w ten sposób tan faktyczny sprawy nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Wobec tego organowi nie można postawić zarzutu naruszenia prawa i prawidłowo uznano, że w związku z trwającym postępowaniem karnym, interes służby, tożsamy z interesem społecznym, uzasadnia konieczność niezwłocznego usunięcia skarżącego ze służby w Policji.
Sąd nie podzielił w rezultacie zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia prawa materialnego, a w tym art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, ani też naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a także art. 74 K.p.a.
Ostatecznie wypada wytknąć pełnomocnikowi skarżącego, że w skardze znalazły się zarzuty dotyczące zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, które zostały szczegółowo uzasadnione. Sąd nie odniósł się do nich, gdyż kwestia ta pozostawała poza przedmiotem niniejszego postępowania, które dotyczyło zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
- - ---------------------- 13