Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 603/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę L.L. z dnia [...] o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 367/08 w sprawie ze skargi L.L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...]. Podstawę odrzucenia skargi stanowił art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., gdyż w ocenie Sądu skarżący inną skargą z dnia [...], zarejestrowaną po sygn. akt IV SA/Gl 175/09 również wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie IV SA/Gl 367/08. Oznaczało to, iż w toku jest między tymi samymi stronami sprawa dotycząca tego samego żądania, co powodowało konieczność odrzucenia skargi z dnia [...].
Pismem z dnia [...] (nadanym w dniu [...]) L.L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie powyższego postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 19 października 2009 r. Żądanie wznowienia postępowania oparto o treść art. 273 § 2 P.p.s.a. W obszernym uzasadnieniu skargi zarzucono prowadzonemu postępowaniu szereg nieprawidłowości, w tym orzekanie z uchybieniem prawa, sprzeczne z dobrem strony, nieobiektywne i stronnicze. Skarżący kwestionując zasadność odrzucenia jego skargi z dnia [...] zauważył, że powinna ona zostać połączona do wspólnego rozpoznania, na podstawie art. 111 P.p.s.a., z jego wcześniejszą skargą o wznowienie postępowania zgłoszoną w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 175/09. Zdaniem skarżącego, sprawy mogły być objęte jedną skargą, gdyż mają ten sam przedmiot zaskarżenia.
Pismem z dnia [...] L.L. uzupełnił złożoną skargę o wznowienie postępowania. Zdaniem skarżącego, na posiedzeniu na posiedzeniu niejawnym poprzedzającym wydanie opisanego powyżej postanowienia z dnia 19 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 603/09 nie rozpoznano jego pisma procesowego z dnia [...] będącego uzupełnieniem skargi z dnia [...]. Tym samym, w ocenie skarżącego, wydano orzeczenie bez istotnego elementu jakim był dowód w postaci przywołanego pisma z dnia [...], w którym skarżący podał, iż pismo z dnia [...] uznane przez Sąd za skargę, było wyłącznie uzupełnieniem i ponowieniem w sprawie wcześniej wszczętej skargą z dnia [...]. Skoro pism skarżącego z dnia [...] i z dnia [...] Sąd nie rozpoznał łącznie, to również nie mógł orzekać na niekorzyść skarżącego i przez to wydać krzywdzące go postanowienie. Dodatkowo akcentował, że nie mógł w tym postępowaniu skorzystać z tego istotnego dowodu, jakim było i jest pismo procesowe skarżącego z dnia [...].
L.L. w kolejnym piśmie z dnia [...] odniósł się do kwestii terminowości skargi. Podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania została złożona w terminie podanym w art. 277 P.p.s.a., ponieważ zachowano ustalony tam termin trzymiesięczny. Według skarżącego skarga z dnia [...] została nadana dnia [...], natomiast uprawomocnienie się orzeczenia w sprawie IV SA/Gl 603/09 nastąpiło z dniem [...]. Stało się tak z uwagi na brak zachowania terminu do wniesienia zażalenia na wydane w sprawie IV SA/Gl 603/09 postanowienie z dnia 15 lutego 2010 r. w zakresie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Pismem z dnia [...] L.L. domagał się przekazania sprawy do innego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przykład w Opolu lub w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy podkreślić, że instytucja wznowienia postępowania sądowego, której uruchomienia domaga się skarżący, ma charakter wyjątkowy. Opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o ponowne przeprowadzenie procesu zakończonego prawomocnym orzeczeniem i zastąpienie zapadłego w sprawie orzeczenia nowym rozstrzygnięciem. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu, a więc niewzruszalnemu w drodze zwyczajnych środków odwoławczych orzeczeniu powoduje, że instytucja ta może być wykorzystana wyłącznie wtedy, gdy znajdzie to oparcie w prawie, a katalog podstaw wznowieniowych jest katalogiem zamkniętym, nie zezwalającym na rozszerzającą wykładnię wymienionych w nim przesłanek.
Zgodnie z treścią art. 270 P.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Stosownie natomiast do art. 273 § 2 P.p.s.a., który strona wskazała w podstawie swojego żądania, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Dodatkowo wymaga zaakcentowania, że na mocy art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Art. 280 § 1 P.p.s.a. stanowi również, iż sąd właściwy do wznowienia postępowania bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga w tym przedmiocie została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie podstaw wznowienia na posiedzeniu niejawnym polega jedynie na stwierdzeniu, czy skarżący wskazał podstawę wznowienia wymienioną w katalogu przesłanek wznowieniowych. Dodatkowo na rozprawie, zgodnie z art. 281 P.p.s.a. dochodzi do powtórnego badania okoliczności warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania jak i terminowości skargi. W pierwszej kolejności sąd administracyjny rozstrzyga o wskazanych przesłankach i odrzuca skargę, jeżeli są w tym zakresie braki. Bada więc miedzy innymi, czy wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia zaistniały w rzeczywistości. W rezultacie skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu zarówno wtedy, gdy nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jak i wtedy, gdy zostanie ustalone, że powołana w skardze ustawowa podstawa nie zachodzi (por. wyrok NSA z 23 maja 2006 r., I FSK 30/06, nie publ.).
Dodatkowo jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia w rzeczywistości nie zachodzi, taka skarga, jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28.10.1999 r., II UKN 174/99, OSNAP 2001, nr 4, poz. 133).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy i dokonując w pierwszej kolejności oceny, czy rozpoznawana skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia stwierdzić należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, powołany przez niego art. 273 § 2 P.p.s.a., który uzależnia dopuszczalność żądania wznowienia postępowania od późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu w rzeczywistości nie znajduje zastosowania, gdyż wymieniona w tym przepisie podstawa w sprawie nie zachodzi.
Przyjdzie zaważyć, że w art. 273 § 2 P.p.s.a. konstytuuje się zasadę wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać. Dowody te muszą zatem istnieć w dniu wydania orzeczenia sądowego, którego weryfikacji domaga się strona (por. wyrok NSA z 5 maja 2005 r., OSK 1345/04, Lex Nr 168046). Za taką wykładnią przemawia również istota wznowienia postępowania z przyczyn restytucyjnych, którego celem jest ponowne przeprowadzenie postępowania z uwagi na fakt wykrycia okoliczności lub środka dowodowego istniejącego w chwili wydania wyroku objętego wznowieniem, a nieuwzględnionego przez sąd z uwagi na fakt, iż do czasu zakończenia postępowania okoliczności te nie były znane, choć istniały. Wymaga również podkreślenia, że omawiana ustawa wymaga, aby środki dowodowe zostały "wykryte" przez stronę, która nie mogła z nich skorzystać. Oznacza, to że taki dowód musi nosić znamiona "nowości", a strona nie może mieć o nich wiedzy i możliwości wykorzystania w procesie, decydujący jest tu moment jego późniejszego ujawnienia.
W konsekwencji powoływanie się skarżącego na jego własne pismo z dnia [...] złożone do akt sprawy IV SA/Gl 603/09, nie wyczerpuje kategorycznej przesłanki określonej w art. 273 § 2 P.p.s.a. Oczywistym dla Sądu jest fakt, że wskazywane przez skarżącego pismo było mu znane w momencie jego wytworzenia i skorzystał z niego dołączając je do akt. Również nie ulega wątpliwości, że Sąd przed wydaniem postanowienia z dnia 19 października 2009 r. odrzucającego skargę z dnia [...] dysponował tym pismem w aktach sprawy (k. 14-20 akt IV SA/Gl 603/09). Natomiast wbrew stanowisku skarżącego sama kwestia oceny pisma skarżącego przez ten Sąd i dalszego procedowania, w tym wyznaczenia posiedzenia niejawnego, nie może podlegać analizie w niniejszym postępowaniu, które sprowadza się wyłącznie do zbadania wystąpienia ustawowych przesłanek wznowieniowych.
Sąd nie może odnieść się również do pozostałych zarzutów skarżącego, które stricte dotyczą przebiegu prawomocnie zakończonego postępowania w sprawie IV SA/Gl 603/09. Jednocześnie przyjdzie wskazać że skarżący kwestionując merytoryczną prawidłowość postanowienia z dnia 19 października 2009 r. winien skorzystać z przysługujących mu wówczas środków odwoławczych. Tym samym L.L. w skardze o wznowienie postępowania sądowego wprawdzie formalnie powołał ustawowe podstawy wznowienia, to jednak faktycznie, jak już wyżej wskazano podstawy te nie występują. Znajduje to potwierdzenie w samym uzasadnieniu skargi i przedstawionym przez skarżącego "nowym" dowodzie w postaci pisma z dnia [...].
Ostatecznie należy się odnieść do kwestii terminowość skargi, co stanowi dodatkową przesłankę jej odrzucenia, gdyż nie można zaakceptować przyjętego przez skarżącego sposobu obliczenia zachowania terminu. Skarga została wniesiona w dniu [...] (data potwierdzenia nadania przesyłki poleconej w Urzędzie Pocztowym W. k. P., akta sądowe k - 22), a nie w dniu [...] (jak błędnie wskazał skarżący w piśmie z dnia [...]).
Wskazane natomiast przez skarżącego, jako "nowy" dowód, jego własne pismo datowane na dzień [...] (k- 14) zostało przez niego nadane do tut. Sądu w dniu [...] (k-22). Cytowany już wcześniej art. 277 P.p.s.a. ustala trzymiesięczny termin do wniesieni skargi, który liczy się od dnia w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, czyli w niniejszej sprawie o "nowym dowodzie". Nie ulega wobec tego wątpliwości Sądu, że skarżący uchybił trzymiesięcznemu terminowi do wniesienia skargi, gdyż o piśmie z dnia [...] wiedział już w chwili jego sporządzenia, a skarga została nadana do tut. Sądu w dniu [...].
Odnosząc się do treści pisma skarżącego z dnia [...] zauważyć przyjdzie, iż nie stanowiła ona wniosku o wyłącznie składu orzekającego ani też wniosku o wyłączenie pozostałych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ale wyłącznie przekazania sprawy innemu Sądowi. Tymczasem procedura sądowo-administracyjna nie przewiduje takiego wniosku, co więcej obowiązujące przepisy P.p.s.a. nie upoważniają do przeniesienia czy też przekazania sprawy innemu sądowi. Z tego powodu nieuprawniony wniosek nie mógł odnieść żadnych skutków prawnych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 280 § 1 w związku z art. 273 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.