Uzasadnienie
W skardze wniesionej w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1591 ze zm.) Wojewoda [...] domagał się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta P. z dnia [...] w sprawie przyjęcia zmian w Statucie [...], zarzucając jej sprzeczność z art. 67 ust. 1, w zw. z art. 67 ust. 3 powyższej ustawy oraz z § 36 ust. 1 lit. c załącznika do statutu wymienionego Związku. Skarżący wskazał, że art. 67 ust. 1 ustawy wymaga bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady gminy do przyjęcia statutu związku międzygminnego i według art. 67 ust. 3 regułę tę stosuje się też przy przyjmowaniu zmian w statucie. Tymczasem z wyciągu protokołu z sesji Rady Miasta P. odbytej w dniu [...] wynika, że zaskarżoną uchwałę przyjęto mimo nieuzyskania bezwzględnej większości głosów – i to w trakcie dwukrotnego głosowania.
Z kolei zgodnie z § 36 ust. 1 lit. c załącznika do statutu Związku uczestnictwo gminy w Związku ustaje w razie nieprzyjęcia przez gminę zmian w statucie w terminie 6 miesięcy od daty uchwały o przyjęciu zmian przez Zgromadzenie, ze skutkiem na koniec roku objętego planem finansowym. Zgromadzenie [...] podjęło uchwałę w tym przedmiocie [...], w związku z czym zaskarżona uchwała została przyjęta już po upływie owego statutowego terminu.
Odpowiadając na skargę Gmina P. postulowała jej oddalenie, przy czym w ogóle nie odniosła się do zarzutu naruszenia art. 67 ust. 1, w zw. z art. 67 ust. 3 ustawy samorządowej, a jedynie wywodziła, że w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały nie ustało jeszcze członkostwo Gminy w Związku.
Na rozprawie skarżący zmodyfikował wniosek skargi w kierunku stwierdzenia wydania uchwały z naruszeniem prawa, a to z uwagi na upływ roku od jej podjęcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym organ nadzoru winien stwierdzić nieważność uchwały organu gminy, w razie istotnego naruszenia prawa – w terminie nie dłuższym niż 30 dni od doręczenia uchwały w trybie określonym w art. 90 tej ustawy. Po upływie tego terminu organ nadzoru może już tylko zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1). O ile w grę nie wchodzi akt prawa miejscowego, to po upływie roku od dnia podjęcia uchwały Sąd nie stwierdza nieważności uchwały, ale gdy istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, to orzeka o niezgodności uchwały z prawem (art. 94 cyt. ustawy). Ta ostatnia okoliczność zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Otóż z art. 67 ust. 1 i 3 powoływanej ustawy wynika jednoznacznie, że przyjęcie zmian statutu związku międzygminnego wymaga bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady gminy.
Ponieważ Rada Miasta w P. liczy 23 radnych, to bezwzględna większość wynosi co najmniej 12 głosów, która to wielkość nie została osiągnięta w czasie głosowania w dniu [...]. Nieuzyskanie w głosowaniu wymaganej ustawowo większości głosów oznacza, że nie doszło do ważnego podjęcia projektowanej uchwały. Należało zatem poprzestać na odnotowaniu wyniku głosowania w protokole z sesji Rady Miasta. Tymczasem wbrew negatywnemu wynikowi głosowania Rada uznała uchwałę za przyjętą i wprowadziła ją do obrotu prawnego. Wystąpienie istotnego naruszenia prawa, a w konsekwencji i przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jest zatem oczywiste. Ponieważ z uwagi na ów brak wymaganej większości głosów w sensie materialnym uchwała nie została podjęta, dlatego zbędne jest ocenianie zawartości treściowej aktu, któremu Rada Miasta formalnie nadała cechy uchwały. W odniesieniu do zarzucanego w skardze naruszenia przepisu statutowego można jedynie zauważyć, że w dniu głosowania uczestnictwo Gminy w Związku jeszcze nie ustało, a więc formalnie Rada Miasta mogła podejmować uchwały związane z tym uczestnictwem.
Natomiast ocena skutków hipotetycznie ważnie podjętej uchwały w sprawie przyjęcia zmian statutu Związku, ale już po upływie terminu określonego w § 36 ust. 1 lit. c załącznika do statutu Związku, dla zachowania przez Gminę przymiotu uczestnika Związku, wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania sądowego.
Mając na uwadze wcześniej podniesione okoliczności, na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, orzeczono jak w sentencji.
sw