Uzasadnienie
K.B. pismem z dnia [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji o skreśleniu K.B. listy studentów. Zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...].
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2011 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, jednakże odmówiono mu ustanowienia adwokata.
Następnie postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.
Skarżący w piśmie z dnia [...] wniósł o przyznanie całkowitej pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu do sporządzenia i złożenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej na postanowienie odrzucające jego skargę. Powołano się przy tym na dokumentację o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach znajdującą się w aktach sprawy IV SA/Gl 899/10, gdyż jego sytuacja nie uległa zmianie.
Z oświadczeń skarżącego i nadesłanych dokumentów znajdujących się zarówno w aktach niniejszej sprawy, jak i sprawy IV SA/Gl 899/10 wynika, iż K.B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem małoletnich dzieci oraz, że nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Posiada natomiast mieszkanie o powierzchni [...] m2 wraz z piwnicą i udziałem w części wspólnej budynku, w którym lokal ten się znajduje.
Miesięczny dochód rodziny skarżącego został zadeklarowany na kwotę [...] zł netto. Składał się na niego pobierane przez skarżącego świadczenie rentowe w kwocie [...] zł netto oraz wynagrodzenie jego żony w wysokości [...] zł netto. Nadto skarżący przedstawił wykaz ponoszonych miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania, na które składa się: spłata kredytu hipotecznego ([...] zł), inne zobowiązania bankowe ([...] zł), czynsz za mieszkanie ([...] zł), koszt energii elektrycznej ([...] zł), biletów komunikacji publicznej ([...] zł), wyżywienia i środków higieniczno-pielęgnacyjnych dla [...] syna ([...] zł), zakup leków ([...] zł) i czesne za naukę pobieraną przez córkę ([...] zł).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast stosownie do art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego).
Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych uznano za bezprzedmiotowy i nie podlegał on rozpoznaniu, bowiem skarżący prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2011 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.
Natomiast wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata należało go rozpoznać w oparciu o normę określoną w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana we wskazanym wyżej zakresie analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości.
Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika bowiem jednoznacznie, że skarżący nie posiada oszczędności ani innych zasobów finansowych, a równocześnie nie dysponuje składnikami majątku, które dałyby się łatwo spieniężyć. Wprawdzie miesięczny dochód rodziny skarżącego stanowi kwota [...] zł netto, jednakże należy mieć na uwadze, że składa się ona z czterech osób (w tym z [...] już dziecka) i jest obciążona wysokimi kosztami utrzymania. Skarżący poprzez nadesłanie umowy kredytu hipotecznego oraz pożyczki gotówkowej wykazał, że spłata zaciągniętych zobowiązań bankowych wynosi miesięcznie [...] zł. Dodatkowo ponosi on wysokie koszty utrzymania rodziny, na które składają się miesięcznie: czynsz w kwocie [...] zł, należność za energię elektryczną [...] zł, wydatki na leki [...] zł, bilety MPK [...] zł, czesne szkoły córki [...] zł oraz wyżywienie i zakup środków higieniczno-pielęgnacyjnych dla [...] dziecka.
W konsekwencji, po odliczeniu wymienionych uzasadnionych wydatków i obciążeń, skarżącemu w comiesięcznym budżecie domowym pozostaje do dyspozycji niewielka kwota około [...] zł, która zostaje przeznaczona w całości na wyżywienie.
W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący i wiarygodny, iż poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości finansowe.
Dodatkowym argumentem przemawiającym za ustanowieniem skarżącemu adwokata z urzędu jest fakt jego zamieszkania w K., w dużej odległości od siedziby niniejszego Sądu. Sytuacja materialna skarżącego może mu nie pozwolić na uiszczenie wysokich kosztów dojazdów na rozprawę, a co za tym idzie aktywny udział w postępowaniu. Natomiast poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika zostanie mu zagwarantowane pełne prawo do sądu i zapewni mu się czynny udziału w toczącym się postępowaniu.
Analogiczna ocena sytuacji materialnej K.B., uzasadniająca przyznanie mu prawa pomocy znalazła się w postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 21 lutego 2011 r. (sygn. akt IV SA/Gl 899/10). Jednocześnie stan majątkowy skarżącego nie uległ od czasu wydania wskazanego orzeczenia żadnym zmianom.
Mając na uwadze powyższe, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.