Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1062/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] na postanowienie SKO wskazane w rubrum, ponieważ strona skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu. Odpis postanowienia, opatrzony stosownym pouczeniem, doręczono Stowarzyszeniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. (k. 62).
Pismem z 5 maja 2017 r. (data stempla pocztowego, k.
67) Stowarzyszenie wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zażalenie na ww. postanowienie. W zażaleniu został zawarty także wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przedstawicielka Stowarzyszenia napisała, że wniosek o przywrócenie terminu składa z ostrożności procesowej, a uchybienie terminowi do dokonania wpłaty wpisu sądowego było niezamierzone i niecelowe, albowiem wynikło z choroby uniemożliwiającej wykonywanie czynności sądowych. Dalej napisała, że załącza odpis dowodu wpłaty kwoty 100 zł z tytułu wpisu, wpłaty dokonanej z zachowaniem siedmiodniowego terminu od daty powzięcia informacji o uchybieniu.
Zarządzeniem z 23 maja 2017 r. Sąd wezwał Przedstawicielkę Stowarzyszenia o uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi poprzez:
- a. wskazanie w jakim okresie (z podaniem daty dziennej początkowej i końcowej) zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu,
- b. uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu np. poprzez przedstawienie stosownego zaświadczenia o stanie zdrowia, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu na podstawie informacji zawartych we wniosku (k. 68). Wezwanie do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu doręczono w dniu 12 czerwca 2017 r. (k. 73). Z akt sądowych wynika, że wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać uwzględniony.
Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że fakt równoczesnego złożenia zażalenia na postanowienie oraz wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie może uzasadniać stwierdzenia, że wniosek ten jest przedwczesny (postanowienie NSA z 16 października 2013 r., I OZ 805/13; Lex).
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3).
Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi.
Sąd zaznacza, że tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w związku z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne.
Sąd stwierdza, że został złożony wniosek o przywrócenie terminu (zawarty w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi), wniesiony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu postanowienia. Razem z wnioskiem został uiszczony wpis, w kwocie 100 zł. Dalej Sąd stwierdza, że Przedstawicielka Stowarzyszenia zrezygnowała z uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu wynikło z choroby, i to choroby uniemożliwiającej wykonywanie czynności w postępowaniu sądowym, bowiem wezwanie Sądu z 23 maja 2017 r. pozostało bez odpowiedzi. Tymczasem z ww. przepisów dotyczących przywrócenia terminu wynika, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne.
Wyjaśnić także trzeba, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). Odstąpienie od uprawdopodobnienia twierdzeń dotyczących choroby, w sytuacji kiedy Sąd nie dysponuje żadnym potwierdzeniem tej okoliczności, nie pozwala na uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu.
Sąd zaznacza, że Przedstawicielka Stowarzyszenia, po odebraniu wezwania do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu, prowadziła korespondencję z Sądem dotyczącą postępowania w przedmiocie prawa pomocy (k. 75-77, 87-88). Na wezwanie jednak nie zareagowała.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji, na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w punkcie drugim sentencji, także na posiedzeniu niejawnym.