Uzasadnienie
R. R. i B. P. (dalej: "Skarżący") zastępowani przez pełnomocnika, B. R., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z 10 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 551/13, którym odrzucono skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem tut. Sądu z 07 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 974/12, w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego.
Ponieważ pełnomocnik wymieniła w skardze – oprócz daty orzeczenia i sygnatury ww. postanowienia z 10 września 2013 r. również numer i datę decyzji zaskarżonej w innej sprawie sądowoadministracyjnej (sprawie dotyczącej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zakończonej prawomocnym wyrokiem), Sąd zarządzeniem z 12 listopada 2013 r. wezwał pełnomocnika do sprecyzowania przedmiotu skargi.
W zakreślonym terminie pełnomocnik Skarżących sprecyzowała przedmiot skargi i wskazała na nowe okoliczności w sprawie, o których, jak oświadczyła, dowiedziała się w dniu 21 października 2013 r. w rozmowie z prokuratorem Ż. dotyczącej R. W., tj. fakt zatajenia przez R. W. obciążenia jego gruntu 8 m szer. służebnością drogi, czyli braku możności dysponowania tym gruntem na cele inwestycyjne, z jednoczesnym świadomym poświadczaniem nieprawdy w celu uzyskania korzystnych rozstrzygnięć dla siebie kosztem pokrzywdzonych – właściciela władającego nieruchomością władnącą, dla której ten obszar gruntu-służebności drogi, stanowi jej nierozerwalną część składową. Skarżąca oceniła, że jest to przestępstwo, które daje podstawę do uchylenia wydanych decyzji dotyczących warunków zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem została uregulowana w przepisach Działu VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), tj. w art. 270–285 p.p.s.a. W myśl tych przepisów można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności (art. 271 p.p.s.a.):
- 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia,
- 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, a także w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 1 i 3 p.p.s.a.).
Wreszcie można także żądać wznowienia na tej podstawie, że:
- 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.);
- 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.);
- 3) później wykryto takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.);
- 4) później wykryto prawomocne orzeczenie dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Ustawodawca zastrzegł, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 p.p.s.a.).
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym wskazane w cytowanym art. 280 § 1 p.p.s.a. badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, lecz celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach działu VII p.p.s.a. Samo przy tym sformułowanie (powołanie) podstawy wznowienia postępowania w sposób odpowiadający przepisom art. 271–art. 274 p.p.s.a. nie oznacza jeszcze, że taka skarga w istocie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi.
Taka skarga – jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania – podlega odrzuceniu (zob. postanowienie NSA z 16.11.2012 r., I OSK 2607/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"; por. też: postanowienie SN z 14.01.1999 r., II UKN 417/98, OSNAPiUS z 2000 r. Nr 6, poz. 254; uchwała SN z 21.02.1969 r., III PZP 63/68, OSNC z 1969 r. Nr 12, poz. 208; wyrok NSA z 19.04.2005 r., GSK 1242/04, CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że pełnomocnik Skarżących wskazała na podstawę wznowienia opisaną w art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zwrot "orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa" występujący w tym przepisie oznacza, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne w razie popełnienia czynu zaliczanego do przestępstw przez ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.), a więc zbrodni lub występku. Rozważana podstawa wznowienia postępowania, jako restytucyjna, wymaga ustalenia istnienia związku przyczynowego między przestępstwem a prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie jednak z art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów.
Postępowanie karne nie może być wszczęte m.in. z powodu śmierci sprawcy. Natomiast przykładem innej, niż brak dowodów, przyczyny umorzenia postępowania karnego może być ustawowy akt amnestii (por. wyrok NSA z 11.05.2010 r., II FSK 1562/08, CBOSA).
W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżących nie wykazała istnienia prawomocnego wyroku sądu karnego, który potwierdzałby zarzuty świadomego poświadczania nieprawdy w celu uzyskania korzystnych rozstrzygnięć. Nie wykazała też, że w podniesionej kwestii, niezależnie od kwestii słuszności twierdzeń, nie może być wszczęte postępowanie karne, bądź że takie postępowanie zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że pełnomocnik Skarżących wprawdzie formalnie wskazała podstawę wznowienia postępowania odpowiadającą przesłance z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ale już z samego uzasadnienia Jej pisma wynika, że podnoszona podstawa wznowieniowa nie zachodzi. Oznacza to, że w istocie skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Ta konkluzja zwalnia Sąd z obowiązku badania zachowania przez pełnomocnika Skarżących trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., skargę odrzucił.