Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 212/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wskazując, iż w dniu [...]czerwca 2015 r. oraz później chorował oraz nie miał środków na wysłanie korespondencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 Ppsa czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Natomiast w myśl art 86 § 1 Ppsa jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu; postanowienie to może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i 4 Ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Art. 88 Ppsa stanowi natomiast, że wniosek spóźniony lub niedopuszczalny z mocy ustawy sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W tym stanie rzeczy ustalić należało, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia skargi), z jednoczesnym dokonaniem tej czynności został złożony w ustawowym terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jak tego wymaga art. 87 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny wywieść, czy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. został dochowany. W takim przypadku sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie merytoryczne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 658/10, LEX nr 1096794), co niniejszym uczynił. Nie ulega też wątpliwości, że przywrócenie terminu jest w niniejszej sprawie dopuszczalne na gruncie art. 86 § 2 p.p.s.a., albowiem uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego.
W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por.: postanowienie NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OZ 882/11; postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 989/09; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 738/09).
Dokonując oceny zasadności wniosku Sąd miał na względzie wskazane we wniosku okoliczności.
W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do kwestii choroby skarżącego. Z uwagi na fakt, iż skarżący nie przedłożył żadnego dokumenty wskazującego, że faktycznie w okresie od [...]czerwca 2015 r. chorował, Sąd pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. wezwał skarżącego do nadesłania ww. dokumentu.
Pomimo odebrania powyższego wezwania w dniu [...] sierpnia 2015 r. skarżący nie przedłożył dokumentu uprawdapadabniającego chorobę.
Ocena okoliczności faktycznych wskazanych w skardze, a dotyczących wniosku o przywrócenie terminu doprowadziła Sąd do przekonania, że żądanie przywrócenia terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy.
W okolicznościach niniejszej sprawy, nie sposób przyjąć, że skarżący nie ponosi winy za uchybienie terminu do wniesienia skargi, albowiem skarżący nie wykazał, że dołożył wszelkich możliwych działań by dokonać czynności w przewidzianym do tego terminie. Nie budzi wątpliwości Sądu, że strona może mieć przejściowe, a nawet stałe problemy finansowe wpływające na możność uiszczenia koniecznych opłat, w tym również zakup znaczka pocztowego celem nadania przesyłki zawierającej skargę do Sądu. Wskazać również należy, że skarżący decydując się na prowadzenie sprawy na drodze sądowej powinien liczyć się z ewentualnymi kosztami takiego postępowania i przez swoje działanie zapewnić sobie na ten cel niezbędne środki. Skoro środków tych skarżący sobie nie zapewnił, a jednocześnie był świadomy konsekwencji niedokonania czynności w terminie, uznać należy, że skarżący naraził się na zarzut niestaranności w dbaniu o własne interesy w postępowaniu przed sądem. Zdaniem Sądu brak środków finansowych na zakup znaczka pocztowego celem nadania skargi w terminie nie stanowi przesłanki, która mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu.
Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter instytucji wyjątkowej, nie jest możliwe uwzględnienie wniosku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ustalonych przez Sąd okolicznościach faktycznych nie jest możliwe zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a., bowiem Sąd uznał, że uzyskanie środków finansowych na przesyłkę pocztową nie było dla skarżącego rzeczą niewykonalną. Ponadto należy wskazać, że skarżący mógł zwrócić się o pożyczkę u osób trzecich, rodziców bądź instytucji finansowych. W złożonym wniosku skarżący nie uprawdopodobnił, że nie mógł zdobyć środków finansowych na zakup znaczka pocztowego celem nadania w terminie przesyłki do Sądu zawierającej skargę.