Uzasadnienie
K.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 17 maja 2011r. wydał postanowienie, w którym odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą odmownego rozpatrzenia wniosku był fakt, iż wnioskodawca nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności świadczących o zasadności przyznania jemu prawa pomocy. Skarżący pomimo wezwania nie przedłożył bowiem wyciągów z posiadanych kont bankowych, nie przedłożył zeznania podatkowego za 2009r., nie przesłał dokumentów potwierdzających miesięczne obciążenia (wydatki za gaz, prąd, opał i czynsz). W uzasadnieniu wskazano, iż to, że nie złożono powyższych dokumentów wbrew wezwaniu Sądu nie usprawiedliwia w żaden sposób fakt przebywania skarżącego w szpitalu.
Skarżący pomimo odbywania szpitalnego leczenia przedłożył bowiem część dokumentów. Oznacza to, iż okoliczność odbywania leczenia szpitalnego nie powinna być przeszkodą w przesłaniu kompletu dokumentów. Odnosząc się do oświadczenia syna wnioskodawcy o uzyskiwaniu dochodu z dorywczej pracy stwierdzono, iż fakt dorywczej pracy oznacza, iż uzyskuje on z niej pewien dochód. Skarżący pomimo wezwania uchylił się jednak od udokumentowania i wskazania jego wysokości.
k.O. reprezentowany przez adwokat M.Ł. złożył sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. W sprzeciwie zarzucono dokonanie nietrafnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. W uzasadnieniu wskazano na fakt, iż pobyt skarżącego w szpitalu uniemożliwił złożenie wszystkich żądanych dokumentów (zeznanie podatkowe za 2010r. posiada syn skarżącego, który wypełnia zeznania rodziców od wielu lat, zaświadczenie o pobycie w szpitalu odebrał syn skarżącego podczas odwiedzin ojca w szpitalu, oświadczenie B.O. i P.O. przekazane zostały do pełnomocnika, pozostałe dokumenty wymienione w wezwaniu nie były dostępne dla jego członków rodziny).
Skarżący dochował więc maximum należytej staranności w celu potwierdzenia i udowodnienia informacji wskazanych we wniosku o przyznane prawa pomocy. W sprzeciwie podkreślano, że istotna jest przede wszystkim okoliczność, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną wymagającą stałego leczenia farmakologicznego, częstych hospitalizacji i rehabilitacji a koszt zakupu lekarstw często przewyższa możliwości finansowe skarżącego, podobnie jak koszt wizyt u lekarzy specjalistów. Nadmieniono również, iż wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy koszty utrzymania mieszkania stanowiły wydatki na zwyczajnym poziomie opłat za czynsz oraz media. Takie oświadczenie powinno podlegać ocenie w oparciu o życiowe doświadczenie, bez potrzeby przedstawiania stosownych dokumentów. W załączeniu do sprzeciwu załączono wyciąg z rachunku skarżącego za okres ostatnich 6 miesięcy, zawiadomienie Zarządu Zasobu Komunalnego we W. o wysokości czynszu oraz opłat, zaświadczenia o stanie zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył więc, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ppsa.
Na wstępie przypomnieć należy, że przepisy art. 245 i art. 246 ppsa stanowią odstępstwo od generalnej zasady zawartej w art. 199 ppsa ponoszenia przez stronę kosztów postępowania sądowo - administracyjnego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie wykazane (uprawdopodobnione) przez stronę (por. J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Sąd wydając postanowienie o udzieleniu prawa pomocy musi na podstawie całokształtu informacji przekazanych przez wnioskodawcę nabrać przekonania, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie wszystkich dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, stwierdzić należy, iż skarżący nie zalicza się do osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z formularza wniosku wynika, iż jedynym dochodem skarżącego jest renta wnioskodawcy w kwocie [...] zł. i wynagrodzenie za pracę jego żony w kwocie [...] zł., które zgodnie z oświadczeniem B.O. jest jej wypłacane do ręki. Z przesłanego wyciągu z konta bankowego należącego do skarżącego za okres 19.10.2010 – 16.04.2011r. wynika jednak, iż skarżący uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu umów zlecenia (przelewy z dnia 21.03.2011r., 21.02.2011r., 20.12.2010r., 22.11.2010r.) i wynagrodzenia z pracę w [...] sp. zo.o., które w ostatnim okresie widocznym na wyciągu bankowym (marzec i kwiecień 2011r.) wynosiło [...] zł. i [...] zł. netto.
Na podstawie analizy wyciągów można stwierdzić, iż po uwzględnieniu wszystkich dochodów skarżącego (w tym nie ujawnionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy dochodów z umów zlecenia i wynagrodzenia za pracę w [...] sp. z o.o.) oraz wynagrodzenia żony wnioskodawcy, na koniec każdego z miesięcznych okresów po uwzględnieniu kosztów koniecznego utrzymania na koncie bankowym znajdują się środki pozwalające na opłacenie kosztów niniejszego postępowania, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego, który zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. Podnoszona przez skarżącego okoliczność zwiększonych kosztów leczenia, przy ustabilizowanej sytuacji finansowej, nie może stanowić przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Zważywszy powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 260 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.