Uzasadnienie
Pismem z [...] sierpnia 2016 r. Starosta [...] złożył skargę na nakaz Wojewody Wielkopolskiego z [...] kwietnia 2016 r., znak [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w organizacji ruchu na drodze powiatowej, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 27 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 816/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Staroście przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Rozpoznając zażalenie Skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I OZ 1865/16 oddalił zażalenie. W konsekwencji, postanowieniem z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 816/16 WSA w Poznaniu odrzucił skargę na ww. nakaz Wojewody Wielkopolskiego z dnia 19 kwietnia 2016 r. w przedmiocie nakazu wprowadzenia zmian w organizacji ruchu, jako wniesiona z uchybieniem terminu. Postanowienie uprawomocniło się.
Pismem z [...] marca 2017 r. Starosta [...] (dalej jako Starosta), zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kolejną skargę na ww. nakaz Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w organizacji ruchu. Pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego; zaznaczył, że pismem z [...] stycznia 2017 r. Skarżący wezwał Wojewodę Wielkopolskiego do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi odnosząc się do zarzutów merytorycznych oraz podkreślając, że pismem z [...] stycznia 2017 r. Starosta ponownie wezwał do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie nakazu z [...] kwietnia 2016 r. Wojewoda wskazał, że pierwsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało przez Starostę sformułowane w piśmie z [...] maja 2016 r. i poprzedzało skargę odrzuconą prawomocnym postanowieniem WSA w Poznaniu z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 816/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.). Przesłanką odrzucenia skargi jest, między innymi, wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia.
Niniejsza skarga została wniesiona na nakaz w przedmiocie wprowadzenia zmian w organizacji ruchu. Zdaniem Sądu, nakaz wprowadzenia zmian w organizacji ruchu na drodze publicznej jest aktem podlegającym kognicji sądów administracyjnych, jako akt, o którym mowa jest w art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym wojewoda sprawuje nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach gminnych. Także zatwierdzenie organizacji na ruchu na drodze publicznej jest czynnością podlegająca kognicji sądów powszechnych (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 14/13 ONSAiWSA 2015/1/2).
Badając dopuszczalność skargi trzeba ustalić między innymi, czy skarga musiała zostać poprzedzona środkiem zaskarżenia, czy środek zaskarżenia został wyczerpany i czy skarga została wniesiona w terminie.
Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W tym miejscu Sąd zaznacza, że zaskarżony akt został wydany w 2016 r., zatem z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 17 ust. 2 ustawy z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017. poz. 935, dalej jako ustawa zmieniająca) do zaskarżonego aktu należy stosować przepisy art. 52 i art. 53 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej. Oznacza to, że należało przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, z zastrzeżeniem, że termin czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - nie ma zastosowania (§ 4 art. 52 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej).
Sąd podkreśla, że Starosta dwukrotnie, pismami z [...] maja 2016 r. i z [...] stycznia 2017 r., wezwał Wojewodę Wielkopolskiego do usunięcia naruszenia prawa, dotyczącego tego samego aktu, i oba pisma zawierały to samo żądanie. Nie można uznać pisma z [...] stycznia 2017 r. za wezwanie w rozumieniu art. 52 § 4 P.p.s.a. Sąd stwierdza, że skarga poprzedzona kolejnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa jest niedopuszczalna i taką skargę należy odrzucić. Jak wyjaśnił WSA w Poznaniu w postanowieniu z 27 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 816/16, którym odmówił przywrócenia Staroście terminu do wniesienia skargi na przedmiotowy akt Wojewody W., warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie, o której mowa w art. 52 § 4 P.p.s.a. jest skierowanie do właściwego organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W takim przypadku ma zastosowanie art. 53 § 2 P.p.s.a., co oznacza, że z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi.
W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Takie stanowisko zostało przyjęte w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA z 2007 r., z. 3, poz. 60).
Sąd zaznacza, że w konsekwencji pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa Starosta wniósł skargę, zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Po 816/16. Skarga została odrzucona prawomocnym postanowieniem WSA w Poznaniu z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 816/16 jako wniesiona z uchybieniem terminu
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonego aktu lub czynności jednokrotnie. Kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie stanowi wywołującego skutki prawne wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Nie można instytucji wezwania traktować, jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń (por. postanowienie NSA z 11 maja 2017 r. sygn. akt II OZ 441/17; CBOSA i wskazane tam orzecznictwo). Jako skuteczną należy traktować pierwszą z dokonanych czynności, zatem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z [...] maja 2016 r. Oznacza to, że skarga wniesiona pismem z [...] marca 2017 r. została wniesiona z uchybieniem terminu do wniesienia.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.