Uzasadnienie
Prokurator Rejonowy w L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że wykonanie decyzji może w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, doprowadzić do powstania nieodwracalnego skutku. Zdaniem skarżącego wypłacone uprawnionemu stypendium nie będzie mogło zostać uznane za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne w rozumieniu art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm.). Skarżący podniósł również, że świadczeń tych, w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, nie będzie można traktować jako bezpodstawne wzbogacenie.
W ocenie skarżącego z powyższych względów należy uznać, że wypłacenie świadczeń spowoduje nieodwracalne skutki prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej Ppsa), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji przywołanej normy prawnej wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, iż, jak przyjęto w judykaturze, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce przede wszystkich w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Sąd rozpoznając niniejszy wniosek miał na uwadze, iż sam fakt konieczności wypłacenia przyznanego stypendium sam w sobie nie przesądza o wystąpieniu nieodwracalnych skutków lub spowodowania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Jednakże dla oceny powyższego rozważyć należy czy w razie uwzględnienia skargi będzie możliwe odzyskanie wypłaconego świadczenia.
Zgodzić należy się ze skarżącym, że wypłata przyznanego stypendium w razie uwzględnienia skargi może doprowadzić do nieodwracalnych skutków tj. braku możliwości odzyskania wypłaconych świadczeń.
Jak wskazuje się w orzecznictwie istotną cechą nienależnego świadczenia jest zamiar i świadomość osoby, która świadczenie pobrała, co do faktu, że jej się ono nie należy. Celem wprowadzenia tego rodzaju rozwiązań było wyposażenie organów zatrudnienia w uprawnienie do żądania zwrotu pobranego świadczenia co do okresów, w których bezrobotny osiągał dochody z innych źródeł. Powyższe uprawnienie organów powinno dotyczyć także okresów, w których dana osoba nie mogła być uznana za osobę uprawnioną do uzyskania statusu osoby bezrobotnej (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1288/11, Lex nr 1107659). Powyższe orzeczenie zapadło na gruncie art. art. 76 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy regulującego instytucję zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Ponadto wskazać należy, że dla powstania roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia konieczne jest, pośród innych przesłanek, także by uzyskanie korzyści nastąpiło bez podstawy prawnej. Oznacza to sytuację, w której nie znajduje ono usprawiedliwienia w przepisie ustawy, ważnej czynności prawnej, prawomocnym orzeczeniu sądowym albo akcie administracyjnym (zob. wyrok SN z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt IV CSK 68/11, Lex nr 1119545).
Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ w razie uchylenia zaskarżonej decyzji nie będzie dysponował środkami prawnym umożliwiającymi mu odzyskanie wypłaconych kwot. Po pierwsze wskazać należy, że świadczenie to zostanie wypłacone na podstawie ostatecznej decyzji, a więc na podstawie określonego tytułu prawnego, a ponadto uprawnionej osobie nie będzie można przypisać w tym zakresie winy. Podkreślić należy, że osoba uprawniona pobrałaby świadczenie na podstawie decyzji ostatecznej, która wydana została w określonym stanie faktycznym i prawnym. Ponadto wskazać należy, że o ile te ustalenia faktyczne nie są wynikiem podania przez osobe uprawnioną nieprawdziwych danych, to rozstrzygnięcie prawne wydane na ich podstawie będące m.in. wynikiem błędnej wykładni przepisów prawa nie może obciążać osobę uprawnioną.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.