Wyrok WSA w Poznaniu z 10 lutego 2021 r., IV SA/Po 391/20

Uzasadnienie

Starosta O. decyzją z [...].06.2019 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz.1990 z późn. zm., dalej u.p.r.d.) w związku z art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm., dalej jako u.k.p.) oraz art. 14 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 maja 2018 r. oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w sprawie cofnięcia uprawnień A. J. (dalej także jako skarżąca) cofnął jej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii "[...],[...],[...]" prawo jazdy nr [...] seria [...] wydane przez Starostę O. dnia [...].11.2016 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] maja 2019 r. organ otrzymał wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. nr L.dz. [...] z dnia [...].05.2019 r. o cofnięcie uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 3a lit. b u.p.r.d. A. J. z uwagi na to, że w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy kierując pojazdem silnikowym trzykrotnie dopuściła się ona wykroczenia określonego w art. 86 § 1 lub 2, art.87 § 1, 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeksu Wykroczeń.

Po przeanalizowaniu akt kierowcy wynika, że dokument prawa jazdy A. J. otrzymała w dniu [...].11.2016 r. Skarżąca kierując pojazdem silnikowym trzykrotnie dopuściła się wykroczenia w terminie od [...].09.2017 r. do [...].11.2018 r.

W dniu [...] maja 2019r. do tut. organu wpłynęło pismo A. J. z dnia [...] maja 2019r. w którym wniosła o niewydawanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

W piśmie tym A. J. podniosła wątpliwości co do stosowania art. 140 u.p.r.d., będącego podstawą sformułowania wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięcie uprawnień, wskazując że przepis ten został uchylony.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt. 3a lit. b u.p.r.d., starosta wydaje decyzję administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił trzy wykroczenia art.86 § 1 lub 2, art.87 § 1, 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art.98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeksu Wykroczeń.

Przepis ten na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341) miał utracić moc z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednakże tego dnia weszła w życie ustawa z dnia 9 maja 2018r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz nie których innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz.957), która w art.14 stanowi:

"1. Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazanie danych na zasadach określonych w art.100aa - 100aq ustawy zmienionej w art.1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art.43 ust.2 pkt 4, art.44 ust.3 pkt 2, art.67 ust.2 pkt 2, art.82 ust.1 pkt 4 lit. c, art.98, art.99 ust.1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust.2 pkt 1 lit b i ust.3, art. 102 ust. 1 b, art. 103 ust.1 pkt 2 i 3 i ust.2, art,124 ust.7, art. 125 pkt 10 lit.g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienionej w art.2 nie stosuje się.

2. Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie przedmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust.

1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie"

W ocenie organu oznacza to, że przepis art.140 u.p.r.d. nadal obowiązuje. Zgodnie bowiem z art.7 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 20.03.2015r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 poz.541), w stosunku do osoby, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art.140 ust.1 pkt 3 a ustawy Prawo o ruchu drogowym, stosuje się art.140 ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U.z 2019 r. poz.341). Artykuł 104 stanowi, że "Osoba w stosunku do której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami odpowiednio w trybie art. 103 ust.1 pkt 2, 3 lub 5 może uzyskać uprawnienia do kierowania pojazdami po ponownym spełnieniu wszystkich wymagań stawianych osobie po raz pierwszy ubiegającej się o uprawnienia do kierowania pojazdami".

Zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

W przedmiotowej sprawie strona została skutecznie zawiadomiona, zgodnie z art. 10 §1 k.p.a. przed wydaniem decyzji rozstrzygającej w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowaniu administracyjnego, można zapoznać się z dokumentami zebranymi w przedmiotowej sprawie oraz wypowiedzieć się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła A. J. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. przez brak uzasadnienia całkowitego pominięcia okoliczności dotyczących sytuacji osobistej odwołującej wskazanych w treści pisma odwołującej z dnia [...] maja 2019 roku; 1 art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nieuwzględnienie okoliczności dotyczących sytuacji osobistej odwołującej, szczególnych okoliczności sprawy wskazanych w piśmie odwołującej z dnia [...] maja 2019 roku;
- art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b u.p.r.d. przez jego zastosowanie w sytuacji, w której przepis ten został uchylony.

W uzasadnieniu odwołania podniosła, że będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b u.p.r.d. został uchylony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...].09.2019 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie przed organem I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że pismem z dnia [...] maja 2019r. Komendant Wojewódzki Policji w P. skierował do Starosty O. wniosek o cofnięcie uprawnień w stosunku do A. J. (posiadającej uprawnienia kat. [...],[...],[...] prawa jazdy) z uwagi na fakt, że ww. kierowca w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy kierując pojazdem silnikowym trzykrotnie dopuścił się wykroczenia określonego w art. 86 §1 lub 2, 87 §1, art. 92a (w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h) lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń - w dniach 5 września 2017r., 21 maja 2018r. oraz 21 listopada 2018r.

Organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, który z dniem 1 października 2018r. utracił moc. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił trzy wykroczenia określone w art. 86 §1 lub 2, art. 87 §1, art. 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że moment zaistnienia zdarzenia wyznacza - jako prawo właściwe - prawo obowiązujące w dniu jego realnego wystąpienia.

W konsekwencji o zakresie praw i obowiązków decydują przepisy prawa materialnego w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania określonego zdarzenia. W tej dacie bowiem dochodzi do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy stroną a organem administracji publicznej, a więc data zaistnienia określonego zdarzenia będzie skutkować sankcją administracyjną. Decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana w oparciu o ww. przepis art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym - konkretyzuje więc jedynie stosunek administracyjnoprawny.

Kluczową dla niniejszej sprawy kwestią jest, czy powyższy przepis obowiązywał w dacie popełnienie trzeciego wykroczenia przez skarżącą (w dniu [...] listopada 2018r.) - zdaniem bowiem organu pierwszej instancji przepis ten obowiązuje, natomiast odwołująca podnosi, iż utracił on moc. Omawiany przepis art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Co prawda w myśl art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4 czerwca 2018r., jednakże równocześnie w dniu 4 czerwca 2018r. weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa- 100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisu m.in. 125 pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się.

W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust.

1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie".

Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż co prawda można spotkać stanowisko, że ww. przepis w dalszym ciągu obowiązuje - zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 czerwca 2019r., sygn. akt II SA/Op 164/19, jednakże wyrok ten nie zapadł w niniejszej sprawie, a więc ani organ pierwszej instancji ani Kolegium nie są związane stanowiskiem tego Sądu. W ocenie Kolegium zgodnie z przepisem art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a zgodnie ze stanem prawnym art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony z dniem 1 października 2018r.

W związku z powyższym, skoro ostatnie (trzecie) wykroczenie popełnione przez A. J. miało miejsce po dniu [...] października 2018r. (w dniu [...] listopada 2018r.), to nie było podstaw, by cofać odwołującej przedmiotowe uprawnienia w oparciu o przepis art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tej sytuacji należało wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego - jako obarczoną wadą powodującą jej nieważność, oraz umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Prokurator Rejonowy w O. W., wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, które to mogło mieć wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b u.p.r.d., w zw. z art. 125 pkt 16 u.k.p. poprzez wadliwą ich wykładnie i niewłaściwym ustaleniu terminu utraty mocy obowiązującej art.140 u.p.r.d, podczas gdy w sytuacji wejścia w życie art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p., na dzień [...] czerwca 2018 r., wskazano, że zasadne jest zachowanie dotychczasowych rozwiązań prawnych stosowanych wobec kierowcy, który na mocy decyzji starosty traci uprawnienie do kierowania pojazdami w razie naruszanie przepisów ruchu drogowego, których to naruszeń dopuścił się w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Prokurator wskazał, że z art. 14 ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wynika, że "Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się". W ust. 2 przewidziano, że "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust.

1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie". Komunikat taki wydano na stronie internetowej Ministra Cyfryzacji i zgodnie z jego brzmieniem termin ten ustanowiono na [...] października 2018 r. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 6 czerwca 2019r sygn. akt II SA/Op 164/19).

Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a u.p.r.d. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust 1 pkt 3a lit a u.p.r.d. ma zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok WSA w Łodzi o sygn. II SA/Łd 666/19).

W konsekwencji przyjąć trzeba, że o zakresie praw i obowiązków decydują przepisy prawa materialnego w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania określonego zdarzenia. W tej dacie bowiem dochodzi do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy stroną a organem administracji publicznej, a więc data zaistnienia określonego zdarzenia będzie skutkować sankcją administracyjną. Decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana w oparciu o przepis art. 140 u.p.r.d. jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym - konkretyzuje więc stosunek administracyjnoprawny.

Bezspornym jest, że A. J. uzyskała prawo jazdy po raz pierwszy w dniu [...] listopada 2016r., a więc w czasie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy. Dwuletni okres próbny wskazany w tym przepisie upływał zatem w dniu [...] listopada 2018 r., a do popełnienia przypisanych A. J. wykroczeń doszło przed jego upływem. Wszystkie wykroczenia zostały poza tym prawomocnie przesądzone. Skoro zatem spełnione zostały przesłanki określone w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b u.p.r.d., decyzja organu II instancji o uchyleniu decyzji o cofnięciu skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami nie znajduje usprawiedliwienia faktycznego i prawnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z argumentacją skarżącego stwierdziło, że podniesione zarzuty są bezzasadne. Przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b) u.p.r.d., stanowiący podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji, z dniem [...] października 2018r utracił moc. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił trzy wykroczenia określone w art. 86 §1 lub 2, art. 87 §1, art. 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń.

Zdaniem Kolegium błędna jest ocena, że obowiązywanie tego przepisu (bieg 2-letniego okresu) uzależnione jest od wydania danemu kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami. Bezspornie w dniu [...] listopada 2018r. (w dacie popełnienia przez A. J. trzeciego wkroczenia) powyższy przepis nie istniał już w obrocie prawnym i nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej. W konsekwencji Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany własnej decyzji z dnia [...] września 2019r.: w związku z czym podtrzymuje w całości swoje stanowisko w niej przedstawione.

A. J. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie popierając stanowisko i argumentację Kolegium oraz przywołując swoją argumentację zawarta w odwołaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosując przy tym przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c);
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].09.2019 r. uchylająca (i umarzająca postępowanie) decyzję Starosty O. z [...].06.2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz.1990 z późn. zm., dalej u.p.r.d.) w związku z art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm., dalej jako u.k.p.) oraz art. 14 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 maja 2018 r. oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej k.p.a.), cofającą A. J. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii "[...],[...],[...]".

W ocenie Sądu dokonana przez Kolegium wykładnia art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b) u.p.r.d. w zakresie jego nieobowiązywania w przedstawionym stanie faktycznym jest nieprawidłowa.

W niniejszej sprawie sporne jest, czy organy prawidłowo zastosowały przepisy intertemporalne w zakresie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Prokurator wskazał, że SKO pominęło przepisy ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), które mają dalej zastosowanie do tych samych kierowców i z których wynika że nadal stosuje się przepis art.140 ust. 1 pkt 3a lit. b u.p.r.d.

Sąd wyjaśnia, że z art. 14 ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wprost wynika, że "Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się".

W ust. 2 przewidziano, że "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust.

1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesiące przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie". Komunikat taki wydano na stronie internetowej Ministra Cyfryzacji i zgodnie z jego brzmieniem termin ten ustanowiono na 1 października 2018 r. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 6 czerwca 2019r sygn. akt II SA/Op 164/19).

Należy wskazać, że A. J. prawo jazdy uzyskała w dniu [...] listopada 2016 r. Z akt sprawy wynika, że popełniła ona 3 wykroczenia (określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a u.p.r.d.) w dniach [...] września 2017 r., [...] maja 2018 r. oraz [...] listopada 2018 r.

Należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 pkt 3a lit b ustawy prawo o ruchu drogowym przed jego uchyleniem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełni trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń

Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.957), art. 140 w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 czerwca 2018 r. nie stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.957). Na podstawie art. 14 ust. 2 minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w zdaniu pierwszym.

Minister Cyfryzacji faktycznie wydał komunikat z dnia 28 czerwca 2018 r. (Dz. Urz. Ministerstwa Cyfryzacji, poz. 22), jednak dotyczy on wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie informacji do centralnej ewidencji pojazdów o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) oraz o informacji o jego zwrocie. Podkreślić należy, że wskazany komunikat został wydany na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, podobnie jak odrębny komunikat z dnia 22 lutego 2019 r. - w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów do ponownego wykorzystywania za pośrednictwem usług sieciowych (Dz. Urz. MC, poz. 5), został wydany na podstawie art. 12 ust. 2 tej ustawy. Tymczasem, na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawodawca powiązał stosowanie art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami z wdrożeniem innych rozwiązań technicznych, tj. umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym.

Skoro natomiast, co do tych rozwiązań, minister właściwy do spraw informatyzacji nadal nie wydał komunikatu określającego termin wdrożenia, to przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.

Dodatkowo należy wskazać, że trafnie Naczelny Sąd Administracyjny w swym wyroku z 09 lipca 2020 r. o sygn. I OSK 16/20 (publ. CBOSA) wyjaśnił, że przepis art. 125 pkt 16 u.k.p., którego stosowanie wyłączono do czasu wdrożenia stosownych rozwiązań technicznych, spowodował przesunięcie w czasie uchylenia mocy obowiązującej art. 140 i 140a u.p.r.d. Przepis art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej wyłącza stosowanie art. 125 pkt 16 u.k.p., co zostało wyrażone przez ustawodawcę przez wskazanie, że przepisu art. 125 pkt 16 u.k.p. "nie stosuje się" do czasu wdrożenia określonych rozwiązań. Takie brzmienie przepisu może budzić wątpliwości, na czym ma polegać wyłączenie stosowania przepisu, który wszak nie jest podstawą do wydawania rozstrzygnięć indywidualnych i nie podlega "stosowaniu" rozumianemu jako określanie na podstawie stosowanego przepisu skutków w indywidualnych sprawach. Aby ustalić, jaki jest skutek wyłączenia należy wziąć pod uwagę charakter art. 125 pkt 16 u.k.p.

Ten ostatni przepis jest przepisem II stopnia, zawierającym regulację dotyczącą obowiązywania innego przepisu, przewidziany w nim skutek polegać miał na uchyleniu art. 140 i 140a p.r.d. Przepisy II stopnia nie regulują zachowań swoich adresatów, nie określają ich skutków, lecz dotyczą obowiązywania i stosowania innych przepisów. Wyłączenie ich stosowania może zatem oddziaływać wyłącznie na sferę obowiązywania i stosowania tych przepisów, do których się odnoszą. Skoro art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi, że do czasu wdrożenia stosownych rozwiązań technicznych, nie stosuje się m. in. art. 125 pkt 16, a przepis ten uchyla art. 140 i 140a u.p.r.d., to wstrzymanie jego stosowania oznacza, że skutek uchylenia został wyłączony i nie nastąpił. Wyłączenie stosowania art. 125 pkt 16 u.k.p. nastąpiło z dniem [...] czerwca 2018 r., z tą datą przepis ten nie mógł wywrzeć przewidzianego w nim skutku pod postacią uchylenia art. 140 i 140a p.r.d., utrata mocy obowiązującej przez te przepisy została przesunięta w czasie.

Także WSA w Białymstoku w wyroku z 17.10.2019 r. o sygn. II SA/Bk 481/19 (publ. CBOSA) trafnie przyjął, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 u.k.p., uchylającego przepis art. 140 i art. 140a u.p.r.d. Komunikat, o którym mowa w powołanym przepisie art. 14 ust. 2 nowelizacji do chwili obecnej nie został ogłoszony. Stąd też, zdaniem tego Sądu należy uznać, że art. 125 pkt 16 u.k.p. nie znajduje obecnie zastosowania, a przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. w dacie wydania zaskarżonej decyzji (w tamtej sprawie z [...].05.2019 r.) nie był uchylony (tak: wyrok WSA w Opolu z 6 czerwca 2019 r. II SA/Op 164/19 – pub. LEX 2688022, wyrok WSA w Krakowie z 12 kwietnia 2019 r. III SA/Kr 258/19 – pub. LEX 2652926). Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

W związku z powyższym nieprawidłowe było pominięcie przez organy treści art. 140 ust. 1 pkt 3a lit b u.p.r.d. i umorzenie postępowania. W trakcie obowiązywania ww. przepisu skarżąca popełniła 3 wykroczenia, czym spełniła przesłanki do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia Minister Cyfryzacji nie wydał przedmiotowego komunikatu, więc art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b obowiązywał w trakcie rozpoznania sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Powołane przepisy 1

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 10 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 391/20

Metryka

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje