Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.2000 rok nr 98 poz. 1071 z późn. zm. – zwany dalej kpa) w zw. art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2004 roku nr 64 poz. 593 – zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) umorzył postępowanie w sprawie z wniosku G. L. o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na uregulowanie kar za brak biletu podczas jazdy komunikacją miejską. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wniosek z dnia [...] roku jest częściowo tożsamy z treścią wniosków z dnia [...] roku oraz z dnia [...] roku, w których strona wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na uregulowanie kary za brak biletu podczas jazdy komunikacją miejską oraz na zakup miesięcznego biletu MPK lub biletów jednorazowych.
Wskazano, iż wnioski te zostały rozpatrzone negatywnie decyzją z dnia [...] roku nr [...] i w związku ze złożonym odwołaniem negatywnie rozpatrzone przez organ odwoławczy. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wyjaśnił, iż sytuacja bytowa skarżącej nie uległa zmianie od momentu jej ustalenia na potrzeby postępowań toczących się z wniosków skarżącej z dnia [...] roku oraz z dnia [...] roku, co ustalono podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] r.
Od powyższej decyzji skarżąca odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. pismem z dnia [...] roku, zarzucając nie zabezpieczenie przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. Filia [...] (zwany dalej MOPR) środków zabezpieczających jej podstawowe środki bytowe, co w konsekwencji wpłynęło na to, że skarżącej wymierzone zostały kary za jazdę bez ważnych biletów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] roku nr [...] utrzymało w mocy odmowną decyzję MOPR. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji mając na uwadze powagę rzeczy osądzonej, miał podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, ponieważ kwestia odmowy opłacenia kary została już ostatecznie rozstrzygnięta. Wcześniejsza bowiem decyzja MOPR (z dnia [...] roku), którą cechuje tożsamość podmiotowa i przedmiotowa w stosunku do zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w tej sytuacji bezprzedmiotowym jest każde kolejne postępowanie w sprawie wniosku strony o zasiłek celowy na uregulowanie kar za przejazdy bez biletów MPK. Wskazano również, że w zaistniałych okolicznościach podjęcie przez organ odmiennego rozstrzygnięcia spowodowałoby, iż z mocy art. 156 §1 pkt 3 kpa byłoby ono obciążone wadą kwalifikowaną, dającą podstawę do stwierdzenia jego nieważności.
W skardze do Sądu G. L. napisała, że MOPR nie "zapewnia jej podstawowych potrzeb życiowych, do jakich należą bilety MPK". Stwierdziła w związku z tym, że fakt odmawiania przez MOPR przyznania środków na ten cel "spowodował 3 kary" i "rosną odsetki".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rzeczą sądu administracyjnego jest kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Sąd sprawując kontrolę sprawdza, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, a także czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami proceduralnymi. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie decyzje wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa.
W rozpatrywanej sprawie Skarżąca domaga się ze strony MOPR pomocy finansowej na zapłacenie kary nałożonej przez MPK (wniosek z dnia [...] roku). Jak wynika z akt sprawy skarżąca już uprzednio żądała pomocy w tej samej formie, od tego samego organu, na ten sam cel – wnioskami z dnia [...] roku oraz [...] roku, którymi to zwróciła się z prośbą do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. o przyznanie pomocy na uregulowanie kary za korzystanie ze środka komunikacji miejskiej bez biletu oraz kosztów z tym związanych. Rozpoznając wskazane wnioski organ I instancji decyzją z dnia [...] roku nr [...] odmówił przyznania wnioskowanej pomocy, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy.
Pismo z dnia [...] roku jest zatem kolejnym wnioskiem skarżącej w tej samej sprawie. Organ I instancji słusznie zatem umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jak podnosił organ II instancji – zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy – jakiego w istocie domagała się Skarżąca – byłoby zatem możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów kpa, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (wyrok NSA z 26 maja 1981 roku sygn. SA 895/81, ONSA 1/81/47).
W istniejącej w sprawie sytuacji procesowej, zachodziła pierwotna i trwała bezprzedmiotowość postępowania, skutkujące jego umorzeniem (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kpa. Komentarz" CH. Beck 2006 s. 489 nb 5; s. 746 – 747 nb 37, 38).
Dla stwierdzenia czy rozstrzygana sprawa została już uprzednio załatwiona inną decyzją ostateczną, kluczowe znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a nadto tylko między tymi samymi stronami (M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 969). Należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że wniosek z [...] roku dotyczy tych samych podmiotów, taka sama jest treść żądania strony, podstawa prawna i faktyczna czyli, że jest w swojej istocie tożsamy z wnioskami z [...] roku oraz [...] roku.
W zaistniałych okolicznościach żaden z orzekających w sprawie organów nie mógł zgodnie z obowiązującym prawem orzec odmiennie aniżeli to uczynił, z uwagi na brzmienie art. 156 §1 pkt 3 kpa, w związku z art. 105 §1 kpa oraz 145 § 1 pkt 2 ppsa. W przeciwnym razie wydałby decyzję dotkniętą wadą nieważności. Z poszanowaniem przepisów prawa organ umorzył więc postępowanie w sprawie, jako bezprzedmiotowe. W świetle ustaleń doktryny procesu administracyjnego oraz orzecznictwa sądowego przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli zostaną spełnione określone warunki, w szczególności jeśli nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć bowiem charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata).
W konsekwencji tak długo, jak długo orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w stosownym, prawem przewidzianym trybie takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. Komentarz do art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I i II, Zakamycze, 2005 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2247/98, niepubl.). To zaś w niniejszej sprawie nie miało miejsca, stąd jedynym zgodnym z prawem rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa skargę należało oddalić.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak za nieobecnego Sędziego
D. Rzyminiak- Owczarczak
AT