Uzasadnienie
Dnia [...] października 2015 r. Stowarzyszenie [...] wniosło sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 września 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw, stwierdzając, że został on złożony z uchybieniem terminu – dnia 23 października 2015 r., podczas gdy termin upłynął z dniem 22 października 2015 r. Dnia 1 grudnia 2015 r. Stowarzyszenie Stop Wiatrakom w Wielkopolsce złożyło zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 3 listopada 2015 r. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przesyłka zawierająca postanowienie referendarza sądowego doręczona została stronie skarżącej dnia 16 października 2015 r., nie zaś – jak przyjął Sąd – dnia 15 października 2015 r. Pismo strony skarżącej z dnia 1 grudnia 2015 r. zawiera także złożony "z ostrożności procesowej" wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, "albowiem uchybienie, jeżeli nastąpiło, było nieznaczne i niecelowe".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3).
Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.).
Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w zw. z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez Sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Ponadto wykazać, że zachowała termin do złożenia przedmiotowego wniosku – w konsekwencji zatem wykazać czas ustania przyczyny uchybienia terminu.
W rozpoznawanej sprawie strona nie tylko nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, ale w ogóle nie wskazała na zaistnienie takich okoliczności. Co więcej – nie wskazała w ogóle zaistnienia jakichkolwiek okoliczności związanych z uchybieniem terminu (niezależnie od tego, czy mogłyby one świadczyć o braku jej winy). Przeciwnie – w treści pisma z dnia 1 grudnia 2015 r. strona skarżąca kategorycznie oświadczyła, że przesyłkę zawierająca postanowienie referendarza sądowego odebrała dnia 16 października 2015 r. W takiej sytuacji termin do złożenia sprzeciwu upłynąłby z dniem 23 października 2015 r. W tym zaś dniu sprzeciw został złożony.
Należy zatem stwierdzić, że - oświadczając, iż przesyłkę odebrała dnia 16 października 2015 r. - strona skarżąca nie mogła skutecznie złożyć wniosku o przywrócenie terminu. Takiej treści oświadczenie uniemożliwiło jej bowiem uczynienie zadość wymogowi z art. 87 § 2 p.p.s.a. Nie można uprawdopodobnić okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, jeżeli twierdzi się, że uchybienie takie nie nastąpiło. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu ze względu na uchybienie terminu i wniosek o przywrócenie terminu są środkami konkurencyjnymi wobec siebie, opartymi na przeciwstawnych argumentacjach.
W tym stanie sprawy na podstawie wyżej wskazanych przepisów orzeczono jak w sentencji postanowienia.