Uzasadnienie
Pismem z (...) r. J. S. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "WWINB"), opisane w rubrum niniejszego postanowienia.
WWINB zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność zażalenia na, wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej w skrócie: "PINB"), postanowienie z dnia (...) r., nr (...), nakładające na Skarżącego obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej oceniającej stan techniczny części budynku mieszkalnego i gospodarczego należącego do Skarżącego, zlokalizowanego na działce nr ewid. (...) przy ul. K. w M., gm. S., w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, gdyż, w ocenie organu, stronom nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia.
W skardze zawarty został m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia WWINB oraz ww. postanowienia PINB z (...) r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek strony skarżącej, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia Skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z powołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawodawca przewidział rozszerzenie możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. są objęte także akty administracyjne wydane w pierwszej instancji.
Wstrzymanie wykonania aktów administracyjnych zaskarżonych do sądu administracyjnego stanowi odstępstwo od generalnej zasady wykonalności takich aktów i ma na celu ochronę strony skarżącej przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy przez sąd administracyjny. Teoretycznie ochrona tymczasowa obejmuje wszystkie akty i czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego (art. 3 § 2 p.p.s.a.), acz zasadniczo dotyczy tych z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania.
Przez pojęcie "wykonanie aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny albo doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie – nie każdy wymaga wykonania (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 5 do art. 61; T. Woś [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 5 do art. 61). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy głównie aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10.05.2012 r., II FZ 358/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"; T. Woś [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu..., uw. 7 do art. 61).
Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują skutków materialnoprawnych, lecz rozstrzygają tylko określone kwestie procesowe (jak np. postanowienie o zawieszeniu postępowania – zob. postanowienie NSA z 15.12.2004 r., OZ 805/04, CBOSA).
Tak rozumianego przymiotu wykonalności nie ma również zaskarżone postanowienie WWINB o niedopuszczalności zażalenia. Postanowienie to nie jest aktem podlegającym wykonaniu, gdyż nie stwierdza i nie tworzy po stronie Skarżącego żadnego obowiązku prawnego ani uprawnienia. Ponadto zaskarżony akt nie wywołuje skutków materialnoprawnych, a jedynie skutki procesowe. Już z tych względów wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia WWINB nie mógł zostać uwzględniony (pkt 1 nin. postanowienia).
Z kolei drugie z postanowień objętych wnioskiem skargi o wstrzymanie wykonania – postanowienie PINB nakładające na Skarżącego obowiązek przestawienia ekspertyzy technicznej – "nadaje się do wykonania" w wyżej przedstawionym rozumieniu, a więc potencjalnie możliwe byłoby wstrzymanie jego wykonania przez sąd w razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Jednakże należy podkreślić, że w świetle przywołanego przepisu to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności – tj. że w danym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewskazanie we wniosku takich okoliczności oznacza, co do zasady, brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu..., uw. 11 do art. 61). Strona skarżąca powinna dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub negatywnych skutków trudnych do odwrócenia zależy orzeczenie sądu (por. postanowienie NSA z 07.04.2005 r., II OZ 201/05, CBOSA).
W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia PINB nie został w ogóle przez Skarżącego umotywowany, przez co Sąd nie był w stanie zweryfikować jego merytorycznej zasadności. W związku z tym należało odmówić wstrzymania wykonania także tego rozstrzygnięcia (pkt 2 nin. postanowienia).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji nin. postanowienia, przy czym na mocy art. 61 § 5 p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.