Uzasadnienie
W.M. wniósł skargę na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2009r. Nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. Skarżący nie uiścił jednak wpisu, który w niniejszej sprawie stosownie do §2 pkt 1 ppkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wynosi 100 zł.
Mając powyższe na uwadze, Sąd zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2009r. (doręczonym w dniu 8 grudnia 2009r. – k. 12 akt) pod rygorem odrzucenia skargi wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 16 grudnia 2009r. (data stempla pocztowego k. 14 akt) złożył zażalenie, w którym powołał się na bardzo niską rentę, z której potrącane są alimenty na dzieci. Dodatkowo skarżący wskazał na własną chorobę (II grupa niepełnosprawności) oraz fakt wspólnego zamieszkania z matką (I grupa niepełnosprawności). Mając więc na względzie spore wydatki na leki i trudną sytuację finansową skarżący wniósł o odstąpienie od obowiązku uiszczania wpisu sądowego. Powyższy wniosek powielony został we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 grudnia 2009r. złożonym na wezwanie Sądu zawartym w piśmie z dnia 23 grudnia 2009r. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu, skarżący wskazał, iż mieszka wraz z matką, którą się opiekuje, lecz prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wskazał także, iż źródłem jego utrzymania jest renta z ZUS i renta socjalna w łącznej wysokości [...] zł. netto. Skarżący szczegółowo opisał również stan swojego zdrowia podając przebyty zawał serca i zabiegi na tętnicach sercowych, tętniak serca oraz leczenie psychiatryczne (3 próby samobójcze).
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest skuteczny jednak od chwili jego wniesienia, a zatem obejmuje opłaty i wydatki, co do których termin na ich uiszczenie jest otwarty na dzień złożenia wniosku (porównaj H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz" Warszawa 2005, komentarz do art. 243, teza 3, str. 627). Niedopuszczalne jest więc orzeczenie o zwolnieniu od opłaty, której uiszczenie powinno nastąpić przed datą złożenia wniosku o prawo pomocy. Upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi prowadzi bowiem do przekształcenia sytuacji prawnej strony postępowania, gdyż aktualizuje kompetencję sądu do odrzucenia skargi.
Jeżeli więc strona, pomimo zamknięcia terminu do uiszczenia opłaty, wnosi o zwolnienie od tej opłaty, to wówczas zachodzi prawnoprocesowa konieczność umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, albowiem termin na uiszczenie tej opłaty upłynął przed złożeniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając więc na uwadze fakt, iż skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a zażalenie z dnia 16 grudnia 2009r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie uiszczenia wpisu, wszczynające postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienia od wpisu sądowego, złożone zostało z uchybieniem terminu do uiszczenia wpisu, który upłynął w dniu 15 grudnia 2009r., Sąd działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/ I. Kucznerowicz