Uzasadnienie
W skardze z dnia 10 kwietnia 2013 r. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] H. E. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną decyzją organ administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., którą organ pierwszej instancji - na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 i ar. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach - odmówił H. E. udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Uzasadniając żądanie zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący podniósł, że od momentu uzyskania ostatecznej decyzji w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jego pobyt w Polsce stał się nielegalny, zatem podlega on zapisom ustawy zobowiązującym go do opuszczenia Polski. H. E. stwierdził, że ma świadomość, iż zarówno w trakcie przekraczania granicy, jak również ubiegając się o ponowny wjazd do Polski może zostać wpisany do wykazu osób niepożądanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bądź nie uzyskać wizy powrotnej. Wnioskujący o wstrzymanie wykonania decyzji wywiódł ponadto, że od wielu lat przebywa w Polsce, w tym okresie utracił dobra materialne w [...] i nie ma do czego wracać. Nie ma możliwości mieszkaniowych w [...], ani możliwości finansowych, by przez dłużysz czas mieszkać w hotelu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1234/13 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt II OZ 598/12 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Sąd drugiej instancji stwierdził w uzasadnieniu postanowienia, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zagwarantuje mu ochronę przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro zaskarżona decyzja nie skutkuje wydaleniem cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd wywiódł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ocenił właściwie skutków, jakie wynikają z zaskarżonej decyzji. Wskazał, że trudno w tej decyzji upatrywać niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skoro wydalenie skarżącego lub obowiązek opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może nastąpić wskutek rozstrzygnięć podejmowanych w odrębnych postępowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w toku ponownego rozpoznania konieczne będzie dokonanie należytej oceny przedstawionych przez skarżącego argumentów przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych i prawnych zaistniałych w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że mocą art. 190 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt II OZ 735/13
Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd rozważa więc, czy wykonanie jej przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym wyeliminowaniu aktu z obrotu prawnego. Przy czym podkreślić trzeba, że to strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej zobowiązania jest do wykazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji grozi konsekwencjami, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa.
Argumentacja przedstawiona przez H. E. na uzasadnienie orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sprowadza się do wskazania, że wydanie ostatecznej decyzji o odmowie udzielania mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony spowodowało, że jego pobyt w Polsce stał się nielegalny oraz do podniesienia negatywnych konsekwencji opuszczenia przez niego granic Rzeczypospolitej Polskiej.
Dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 września 2013 r. wykładnia prawa doprowadziła tymczasem do konstatacji, że zaskarżona decyzja nie skutkuje bezpośrednio wydaleniem skarżącego lub opuszczeniem przez niego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak stwierdził Sąd drugiej instancji, powyższe może nastąpić wskutek rozstrzygnięć podejmowanych w odrębnych postępowaniach. Sąd niedwuznacznie wskazał, że w takiej sytuacji trudno w decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony upatrywać niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd wprost stwierdził też, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zagwarantuje mu ochronę przez skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, skoro zaskarżona decyzja bezpośrednio nie skutkuje wydaleniem cudzoziemca.
Zatem, jeżeli argumentacja strony, mająca przemawiać za zastosowaniem wobec niej ochrony tymczasowej, polega na przywołaniu okoliczności, które mogą być konsekwencją opuszczania przez niego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a wydalenie skarżącego nie jest bezpośrednim skutkiem kwestionowanej decyzji o odmowie udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, to nie ma podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.