Uzasadnienie
Referendarz sądowy postanowieniem z 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1264/15 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Okręgowa Izba Adwokacka w [...] wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adw. A. R. Pełnomocnik reprezentowała skarżącego w postępowaniu przed sądem I instancji, zakończonym wyrokiem z 4 lutego 2015 r. oddalającym skargę A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] stycznia 2015 r. (nr [...]). Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi - na jego wniosek - w dniu 31 marca 2016 r.
W dniu 19 kwietnia 2016 r. adw. A. R. nadesłała do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku (wraz z jej odpisami) oraz wniosła o przyznanie kosztów za udzieloną pomoc prawną. Pełnomocnik podała, że opinia została sporządzona na podstawie art. 177 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.
Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Wniosek o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku, nie jest uzasadniony.
W niniejszej sprawie adw. A. R. w piśmie z dnia 19 kwietnia 2016 r. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, którą wraz z odpisami nadesłała do Sądu I instancji. Pełnomocnik powołała się na art. 177 § 4 p.p.s.a., z którego wynika, że jeżeli pełnomocnik z urzędu nie stwierdził podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie (...). Umknęło jednak uwadze pełnomocnika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w lutym 2015 r. a zatem ma do niego zastosowanie art. 177 § 4 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej przez art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2015 r., poz. 658), co wynika z art. 2 tej ustawy.
Wyznaczona pełnomocnik nie była zatem zobowiązana do złożenia w Sądzie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, wraz z odpisem tej opinii dla strony. Jej obowiązkiem było natomiast doręczenie tej opinii stronie, tak aby umożliwić jej podjęcie czynności zmierzających do zabezpieczenia jej praw i możliwości dochodzenia ich przed sądem. Pełnomocnik zobowiązana jest wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93).
Trzeba ponadto zauważyć, że pełnomocnik we wniosku z 19 kwietnia 2016 r. nie zawarła oświadczenia wymaganego przez § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., nr 461). Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. np. postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r. I OZ 390/08 i z dnia 28 sierpnia 2008 r. I OZ 6615/08 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 9 września 2011 r. III SPP 27/11 i z 22 października 2015 r. II UZ 28/15).
Reasumując, dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy wyznaczony pełnomocnik w istocie udzielił takiej pomocy. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika.
Profesjonalny pełnomocnik powinien mieć świadomość tego, że ponosi negatywne skutki niewykonania obowiązków określonych w przepisach prawnych dotyczących przyznawania wynagrodzenia za udzieloną z urzędu i nieopłaconą pomoc prawną.
Z powyższych względów, odmówiono pełnomocnikowi z urzędu przyznania żądanych kosztów.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.