Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 maja 2010 r. U. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Uzupełniając brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, skarżąca zażądała także zwolnienia od kosztów sądowych.
W piśmie z dnia 8 maja 2010 r. U. K. powołała się na oświadczenia zawarte w złożonym przez nią wcześniej w przedmiotowej sprawie wniosku z dnia 31 października 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a także w piśmie uzupełniającym ten wniosek. Skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego.
Jak wynika z powołanego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz uzupełniającego go oświadczenia skarżącej, wnioskodawczyni jest osobą bezdomną, która nie pracuje i nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu. Nie jest zarejestrowana jako bezrobotna i nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej. Nie posiada nieruchomości, wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych. W celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zmuszona jest korzystać z pomocy innych osób.
Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie, po rozpoznaniu wzmiankowanego wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, postanowieniem z dnia 23 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1516/009 referendarz sądowy przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to jest zwolnił U. K. od kosztów sądowych.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 ppsa).
Jak wskazano, postanowieniem dnia 23 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1516/09, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomowcy złożonego w przedmiotowej sprawie, referendarz sądowy zwolnił U. K. od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...]. Postanowienie to jest prawomocne. Zatem już od dnia złożenia wskazanego wniosku skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Należy podkreślić, że przyznane zwolnienie jest skuteczne od tego właśnie momentu poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W sytuacji wcześniejszego zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych na mocy orzeczenia sądowego, nie jest ona zobowiązana do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, jeżeli ma zamiar dokonać w postępowaniu czynności podlegającej opłacie.
W konsekwencji złożony przez stronę wniosek w z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Nie osiągając dochodu i nie posiadając wartościowych przedmiotów, ani jakichkolwiek zasobów pieniężnych, skarżąca nie jest w stanie pokryć niezbędnych kosztów utrzymania. W związku z tym, w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zmuszona jest korzystać z pomocy innych osób.
W tej sytuacji wnioskodawczyni niewątpliwie nie jest w stanie wygospodarować środków, które pozwoliłyby jej pokryć koszty zastępstwa prawnego.
W konsekwencji należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.