Uzasadnienie
Przedmiotem skargi L. K. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2012 r. wydana na podstawie art. 89p ust.1, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680 ze. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
L. K., obywatelka A., deklarująca narodowość o., złożyła w dniu 20 czerwca 2011 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy jej i syna G. H. podnosząc, że "Wyjechałam z kraju pochodzenia w styczniu 2011r., ponieważ wcześniej poznałam tam Polaka, za którego wyszłam za mąż. Obecnie mieszkam w L., jestem z nim w ciąży. Chcę zostać tu w Polsce i urodzić jego dziecko."
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i stwierdził brak przesłanek dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek odwołania L. K., Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymała w mocy powyższą decyzję. L. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2011 r., która została przez Sąd oddalona wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 674/12.
W dniu 5 marca 2012 r. L. K. złożyła kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy jej i syna G. H. i wskazała, że jest żoną obywatela Polski, nie może wrócić do A., gdyż nie będzie tam w stanie utrzymać dwójki dzieci, a rodzina, która pozostała w A. nie przyjmie jej z powrotem.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że wniosek jest niedopuszczalny i decyzją z dnia [...] września 2012 r. umorzył postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy.
Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. – po rozpoznaniu odwołania L. K. - utrzymała w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podniósł, że analiza informacji podanych przez L. K. wykazała, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy oparty jest na tych samych podstawach co wniosek w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Jednocześnie wskazał, że merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną skutkowałoby nieważnością decyzji wydanej w takim postępowaniu.
Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2012 r. wniosła L. K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 20 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r., art. 9 Konwencji o prawach dziecka oraz art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego.
W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r.
W uzasadnieniu skargi L. K. wskazała, że wydane w jej sprawie decyzje łamią zasadę jedności rodziny i poważnie naruszają prawa jej dzieci do kontaktu z obojgiem rodziców. Z treści przepisu art. 8 konwencji o prawach dziecka wynika, że każdy ma prawo do poszanowania życia rodzinnego. Zdaniem skarżącej prawo do utrzymywania stosunków rodzinnych jej syna G. H. z biologicznym ojcem – V. H., nie jest uzależnione od tego, czy rodzice pozostają w formalnym związku małżeńskim, zwłaszcza, że dąży on do utrzymania z nim relacji ojcowskich. Skarżąca podniosła, że rozdzielenie dziecka od swoich rodziców wbrew ich woli, gdy nie zachodzą szczególne przypadki stanowi naruszenie art. 9 konwencji o prawach dziecka.
Skarżąca podniosła również, że wybór miejsca pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynika z poszanowania prawa jej małoletnich dzieci do kontaktów rodzinnych. Skarżąca stoi na stanowisku, że w zakresie jej życia rodzinnego mieszczą się również relację z córką – obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej. Odmowa prawa pobytu skarżącej na terytorium RP powoduje konieczność opuszczenia przez małoletnią córkę terytorium Unii Europejskiej wraz z opiekunem prawnym – skarżącą.
W ocenie skarżącej jej sytuacja powinna być rozpatrzona w kontekście art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem, zgodę na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się, jeżeli wydalenie cudzoziemca jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca, a także, gdy wydalenie cudzoziemca naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającemu jego rozwojowi psychofizycznemu.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2012 r. nie narusza prawa.
Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Zgodnie z art. 40 ust. 1 powyższej ustawy, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 tego artykułu, wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach.
Ocenie Sądu podlega zatem, czy organy administracji orzekające w sprawie mogły uznać wniosek L. K. za niedopuszczalny z tego względu, iż skarżąca wystąpił z nowym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy organy orzekające odmownie rozpatrzyły już takie żądanie, a nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić na czym polega złożenie wniosku opartego na tych samych podstawach. Warto w tym miejscu posłużyć się wytycznymi zawartymi w dyrektywie Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE.L.05.326.13). Zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 powyższej dyrektywy, kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie poprzedniego wniosku decyzji ostatecznej, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Wniosek jest rozpatrywany merytorycznie, jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy.
Znaczenie może więc mieć ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących indywidualnej sytuacji cudzoziemki czy sytuacji w kraju pochodzenia, jak również zmiana sytuacji w samym kraju pochodzenia.
Podkreślenia wymaga, że przy ocenie czy podstawy kolejnego wniosku są tożsame znaczenie ma istota powoływanych przez skarżącą faktów, nie zaś forma ich przedstawienia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, którym a contrario zakreślono możliwość rozpoznawania ponownego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jedynie w szczególnym przypadku – gdy wnioskodawca złoży nowy wniosek oparty na innych podstawach niż uprzedni.
Zestawiając wnioski skarżącej o nadanie statusu uchodźcy, w tym wyjaśnienia składane w toku postępowania wszczętego pierwszym wnioskiem wynika, że cudzoziemka odwołuje się do tych samych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie ochrony międzynarodowej. Zarówno we wniosku z dnia 20 czerwca 2011 r., jak i wniosku z dnia 5 marca 2012 r. skarżąca nie powołuje się na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, czy też wystąpienie uprzednio realnych prześladowań w kraju pochodzenia. Nie wskazuje także żadnej przesłanki zawartej w Konwencji sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r., ani nie odwołuje się na naruszenie praw człowieka w A. Co więcej, skarżąca nie domaga się nadania statusu uchodźcy czy udzielenia ochrony uzupełniającej, ale wnosi o udzielenie jej i synowi G. H. zgody na pobyt tolerowany. L. K. składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy w istocie miała potrzebę zalegalizowania pobytu na terytorium RP. Odwołuje się bowiem do relacji jej syna z biologicznym ojcem, który mieszka w Polsce, związku małżeńskiego z obywatelem Polski oraz na fakt urodzenia córki, która posiada obywatelstwo polskie.
W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że w drugim wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżąca nie podała żadnych nowych okoliczności w stosunku do tych, które zawarte były w uzasadnieniu pierwszego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, a wnioski dotyczą tożsamych spraw zarówno co do podmiotu, jak i przedmiotu postępowania.
Za nietrafne Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo w zakresie wynikającym z granic postępowania zakreślonych przepisem art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP. Organy orzekające w sprawie dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, jak również dokonały oceny dowodów nie przekraczając granicy swobodnej oceny dowodów.
Natomiast kwestia czy cudzoziemce należało uprzednio nadać status uchodźcy wykracza poza granice przedmiotowej sprawy. Przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie określonym w art. 40 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, nie jest ocena czy strona spełnia przesłanki do udzielenia jej statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany, ponieważ te okoliczności były już oceniane w postępowaniu wszczętym wcześniejszym wnioskiem, które to postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej. W takim postępowaniu bada się tylko czy nowy wniosek oparty jest na tych samych czy też innych podstawach, co wniosek wcześniejszy.
Wobec tego, Sąd nie może odnieść się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów art. 20 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 9 Konwencji o Prawach Dziecka.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż wydana decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.