Uzasadnienie
Skarżący W. P. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 12 września 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Poinformował, że uiścił wpis sądowy od skargi oraz zwrócił się o ustanowienie adwokata z urzędu. Prośbę uzasadnił wzrostem wydatków z tytułu kosztów leczenia, związanych z pogorszeniem stanu zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przepis art. 245 § 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
W ocenie Sądu, w dacie orzekania przez referendarza sądowego skarżący nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, tj. gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 cytowanej ustawy. Podstawę orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy powinna stanowić ocena rzeczywistych możliwości płatniczych strony, przy czym na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie.
Jak wynika z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną. Osiąga miesięczny dochód w wysokości 2.700 zł netto z tytułu emerytury, zaś jego żona 3.600 zł netto z tytułu umowy o pracę. Na niezbędne utrzymanie (pożywienie, leki, media, remont domu, sprzęt AGD, utrzymanie auta, odzież, obuwie, imprezy kulturalne, życie towarzyskie i rodzinne) rodzina przeznacza ok. 6.000 zł miesięcznie.
W opisanej sytuacji, referendarz sądowy nie mógł przyjąć, aby skarżący był pozbawiony środków do życia bądź aby poniesienie kosztów sądowych (w tym kosztów związanych z ewentualnym ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika) spowodowało uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Argumentacja podniesiona w sprzeciwie pozostaje bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Sąd rozpoznając sprzeciw oceniał prawidłowość wydanego postanowienia, mając na uwadze informacje przedstawione przez stronę do dnia wydania zaskarżonego orzeczenia. Jednakże, w przypadku zmiany sytuacji finansowej, skarżący może wystąpić z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, załączając stosowne dokumenty, w szczególności na okoliczność zwiększonych wydatków (np. kserokopie rachunków z tytułu leczenia), a wniosek taki będzie podlegać odrębnemu rozpoznaniu.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.