Uzasadnienie
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie z 21 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2150/17, po rozpoznaniu wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności, odmówił przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu motywów rozstrzygnięcia referendarz sądowy podniósł, że S. B., działając w przedmiotowej sprawie jako pełnomocnik strony skarżącej – J. G., w złożonym na urzędowym formularzu wniosku z 24 października 2017 r., zwrócił się o przyznanie prawa w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W rubryce nr 2.1. formularzu "PPF" wskazał, że wnosi go we własnym imieniu. Z kolei w rubrykach przeznaczonych na oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał informacje dotyczące siebie i swojej żony. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na złożenie wniosku przez podmiot nie będący stroną postępowania, a zatem nie posiadający legitymacji do złożenia wniosku na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a.
S. B., w zakreślonym prawem terminie, w piśmie z dnia 9 grudnia 2017 r. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw należało uznać za niezasadny, a zaskarżone nim postanowienie referendarza sądowego podlegało utrzymaniu w mocy.
Wyjaśnienie motywów niniejszego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od wskazania, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma art. 260 p.p.s.a, zgodnie z którego treścią, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., a więc także od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy lub umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach tych wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, że o prawo pomocy wnioskować może wyłącznie strona postępowania, a nie może tego skutecznie uczynić podmiot, który tego przymiotu nie posiada (por. postanowienie NSA z 11 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1202/15).
Stronami w postępowaniu przed sądem administracyjnym są bowiem skarżący oraz organ, którego działanie jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.), a ponadto przyznania prawa pomocy może także żądać uczestnik postępowania (art. 12 p.p.s.a.).
Na gruncie analizowanej sprawy referendarz sądowy ustalił prawidłowo, że wnioskodawca jest pełnomocnikiem strony skarżącej. Dział on zatem wyłącznie w imieniu i na rzecz strony skarżącej, natomiast sam nie jest stroną niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może więc dotyczyć wyłącznie osoby skarżącej – J. G., a nie jej pełnomocnika S. B. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez pełnomocnika, działającego w imieniu własnym, a nie strony skarżącej, nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony, gdyż nie pochodził od uprawnionej przepisami prawa strony (por. postanowienie NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FZ 965/15).
Konkludując należy stwierdzić, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2017 r. jest prawidłowe, a w sprzeciwie nie przedstawiono okoliczności, uzasadniających jego zmianę.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.