Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie po rozpoznaniu wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, oddalił wniosek. Postanowienie zostało doręczone na adres skarżącego dnia 7 września 2016 r. Dnia 16 września 2016 r. wpłynęło do sądu pismo P. A. – syna wnioskodawcy informujące, iż J. A. zmarł. Następnie w ustawowym terminie wpłynął do Sądu sprzeciw P. A. od postanowienia z dnia 9 sierpnia 2016 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Sąd zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o nadesłanie aktu zgonu J. A. Z nadesłanego aktu zgonu wynika, iż skarżący zmarł [...] lipca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2009 r. sygn. akt I OZ 946/08 stwierdził, iż "brzmienie powołanego przepisu oznacza, że w toku postępowania sądowego prowadzonego w sprawie o przyznanie prawa pomocy, prawo do zaskarżania zarządzeń i postanowień wydawanych w toku tegoż postępowania przysługuje jedynie tym osobom, których praw lub obowiązków dotyczą, czyli tym, którzy z wnioskiem o przyznanie tego prawa wystąpili. Za takim stanowiskiem opowiedziała się też H. Knysiak-Molczyk (Prawo pomocy PS 2003 nr 11-12, s. 91)"
W świetle powyższych rozważań należy wskazać, że strona nie występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie ma legitymacji skargowej do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania, bądź odmowy przyznania prawa pomocy. Jedyną stroną postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy jest podmiot występujący z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, dlatego też tylko on jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu na postanowienie w tym przedmiocie. Okoliczność, iż podmiot ten utracił zdolność prawną wskutek śmierci, nie oznacza, że w jego miejsce w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy wejdą następcy prawni. Jak należy wywieść z brzmienia art. 251 p.p.s.a., prawo pomocy jest prawem osobistym, które nie przechodzi na następców prawnych.
Z tego względu skoro postanowienie referendarza sądowego z 9 sierpnia 2016 r. oddaliło wniosek J. A., to tylko jemu jako stronie tego postępowania przysługiwało prawo wniesienia sprzeciwu. Niedopuszczalne było zatem wniesienie sprzeciwu przez P. A., bowiem prawo to nie przeszło na ten podmiot.
Na marginesie Sąd stwierdził, iż postępowanie ze skargi J. A. zostało zakończone postanowieniem z dnia 23 września 2015 r, które to postanowienie od dnia 30 października 2015 r. jest prawomocne.
Wobec powyższego sprzeciw, jako pochodzący od nieuprawnionego podmiotu, podlegał odrzuceniu na zasadzie z art. 259 § 1 i art. 258 § 3 p.p.s.a. oraz art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.