Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r nr. [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trasy tramwajowej na G. na odcinku [...] – pętla G. w dzielnicach [...] i [...]
Skargę na powyższą decyzję złożyło do sądu administracyjnego Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w W.. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 18 września 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci wskazania członków stowarzyszenia, ich adresów, dokumentu potwierdzającego, iż osoby te są członkami stowarzyszenia, pełnomocnictwa do reprezentowania stowarzyszenia przed sądem, uchwały o wniesieniu skargi do WSA oraz 6 odpisów skargi.
Odpis zarządzenia z dnia 18 września 2017 r. został doręczony skarżącemu w dniu 9 października 2017 r. (koperta k.
21) w trybie art. 73 § 4 w zw. z art. 73 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a., zgodnie z którym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu złożenia pisma w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Przesyłka skierowana do skarżącego była dwukrotnie awizowana w dniach 25 września 2017 r. oraz 3 października 2017 r. Skarżący, pomimo prawidłowego zawiadomienia go o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej, nie odebrał jej w okresie czternastu dni. Z uwagi na doręczenie odpisu zarządzenia z dnia 18 września 2017 r. w dniu 9 października 2017r., zakreślony termin do uiszczenia wpisu sądowego oraz uzupełnienia pozostałych braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 16 października 2017 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi oraz nie uzupełnił pozostałych braków formalnych skargi.
W dniu 18 grudnia 2017 r. wpłynął do sądu wniosek Stowarzyszenia o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz uzupełnienia pozostałych braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie podało, iż nie miało świadomości o przesłanej im korespondencji z sądu oraz o prawidłowości jej zaadresowania i awizowania. Jednocześnie wskazali adres do doręczeń i był to ten sam adres co podany w skardze, na który notabene zostało wysłane pierwsze wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej jako: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek niezachowania terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w jego uchybieniu. Wniosek o przywrócenie terminu może być skuteczny, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki:
- 1) brak winy w uchybieniu terminowi;
- 2) spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego;
- 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu;
- 4) równocześnie ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej.
Jednym z bezwzględnych wymogów zastosowania instytucji przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w niezachowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w przekroczeniu terminu do dokonania czynności procesowej, można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu niedającej się przezwyciężyć przeszkody. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd winien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Przywrócenia terminu może zatem domagać się strona, która nie tylko przyznaje, że nie dokonała czynności w terminie, ale także jest w stanie uprawdopodobnić, iż stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać.
Podkreślenia również wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący zachował tryb postępowania związany z przywróceniem terminu.
Po pierwsze uchybił terminowi do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi, a także złożył wniosek o przywrócenie terminu w ustawowym, siedmiodniowym terminie.
W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił jednak, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy nastąpiło bez jego winy. Powołana przez skarżącego argumentacja nie uzasadnia braku winy po jego stronie, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011 s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W analizowanym przypadku korespondencja z sądu została wysłana na adres skarżącego podany w skardze, który został potwierdzony przez skarżącego jako prawidłowy we wniosku o przywrócenie terminu. Próbę doręczenia skarżącemu odpisów powyższych zarządzeń na wskazany w skardze adres podjęto dwukrotnie, tj. w dniach 25 września 2017 r. (pierwsze awizo) i 3 października 2017 r. (powtórne awizo). Wobec niemożności doręczenia adresatowi przesyłki sądowej zawierającej odpisy wezwań w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a. została ona pozostawiona na okres 14 dni w placówce pocztowej. Nieodebranie przez Skarżącego przesyłki w terminie 14 dni, licząc od dnia złożenia pierwszego awiza, skutkowało, na mocy art. 73 p.p.s.a., dokonaniem doręczenia zastępczego korespondencji w ostatnim dniu tego terminu, tj. uznaniem skutku doręczenia wezwania pomimo faktycznego niepodjęcia przesyłki pocztowej przez adresata.
Podkreślić bowiem należy, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, bowiem doręczenie to oparte jest na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. W związku z powyższym, należy uznać, iż skarżący nie dołożył należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, gdyż nie sprawdzał skrzynki pocztowej w okresie przeszło dwóch tygodni, mogąc spodziewać się korespondencji z Sądu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie powołanych przepisów art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.