Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wywiodła do Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie trasy tramwajowej na [...] na odcinku [...] w [...], w dzielnicach [...].
Zarządzeniem z 18 września 2017 r. wezwano Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi – poprzez:
- a) wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania,
- b) nadesłanie stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia (np. uchwała, statut, lista),
- c) złożenie pełnomocnictwa dla A. S. udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia do występowania w imieniu Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, ewentualnie podpisanie w siedzibie Sądu egzemplarza skargi znajdującego się w aktach sprawy przez wszystkich członków Stowarzyszenia lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia,
- d) nadesłanie uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia o wniesieniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].z dnia [...] lipca 2017 r.,
- e) nadesłanie 6 odpisów skargi – w przypadku braku pełnomocnictwa dla A. S. odpisy winny być podpisane przez wszystkich członków Stowarzyszenia a ich liczba wynosić 7.
Korespondencja zawierająca powyższe wezwanie wobec jej niepodjęcia przez adresata, została zwrócona do Sądu. Z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, wynika, że z uwagi na nieobecność adresata 25 września 2017 r. przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej. Zawiadomienie o tym fakcie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłka awizowano powtórnie 3 października 2017 r.
W piśmie z 5 lutego 2018 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego. Wniosek ten nie został uwzględniony (postanowienie WSA z 26 lutego 2018 r. oraz postanowienie NSA z 17 stycznia 2019 r. II OZ 1385/18).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, gdy strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, przez które należy rozumieć niedochowanie wymogów, jakie przepisy prawa wiążą ze skutecznym złożeniem skargi. W myśl art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. skarga powinna zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Ponadto w myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a. (tj. osoby prawne i jednostki organizacyjne mające zdolność sądową), mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Z kolei zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, dokonując jednocześnie zawiadomienia adresata o tym fakcie. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe – na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w tym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
Upływ terminu określonego w art. 73 § 3 p.p.s.a. skutkuje powstaniem fikcji prawnej doręczenia – za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.
Ponadto w myśl art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.
Skarżąca jest stowarzyszeniem zwykłym, które zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r. poz. 210 ze zm.) nie posiada osobowości prawnej, a tym samym nie posiada organów. Z normy art. 40 ust. 2 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wynikającą z art. 1 pkt 17 w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2015 r. poz. 1923) nie wynikało, żeby przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe mógł zaciągać zobowiązania w imieniu członków stowarzyszenia.
Tym samym sąd zobowiązany był zweryfikować, czy osoba podpisana pod skargą A. S. była osobą uprawnioną do złożenia skargi w imieniu Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...]. Dlatego zarządzeniem z 18 września 2017 r. wezwano Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania i pouczono o rygorze odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca ww. wezwanie została uznana za skutecznie doręczona 9 października 2017 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 16 października 2017 r. Skarżąca w piśmie z 5 lutego 2018 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 7 lutego 2018 r.) uzupełniła braki formalne skargi oraz wniosła o przywrócenie terminu do dokonanie tej czynności. Wniosek ten nie został uwzględniony.
Wobec tego Sąd uznał, że Skarżąca braki formalne skargi uzupełniła, ale z uchybieniem terminu, co czyni niemożliwym nadanie skardze dalszego biegu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego, w punkcie II postanowienia, orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.