Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2639/12 oddalił skargę M. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2012 r. (nr [...]) o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy i innych form ochrony międzynarodowej oraz przyznał pełnomocnikowi skarżącego radcy prawnemu S. W., wynagrodzenie za udzielaną pomoc prawną.
W dniu 27 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem administracyjnym pełnomocnik ponowił niniejszy wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2226/13 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r.
Stwierdzono, co następuje:
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zgodnie zaś z § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490) regulującego powyższe zasady wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści tych przepisów wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, co pozwala w istocie określić wysokość tego wynagrodzenia.
Brak oświadczenia w przedstawionym brzmieniu nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. postanowienia NSA z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 200/2010 oraz z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/2008, dostępne CBOSA).
Z treści § 16 powołanego wyżej rozporządzenia wynika, że pismo wnoszone w sprawie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nosi nazwę "wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej". Jednocześnie ten sam przepis nakłada wymóg, aby pismo takie zawierało oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Zawarty w skardze kasacyjnej z dnia 26 lipca 2013 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zawiera oświadczenia, o jakim mowa w § 16 rozporządzenia, tj. nie określono w nim, czy opłaty z tytułu prowadzonej sprawy zostały zapłacone w całości lub w części, czy też nie. Również w protokole rozprawy przez NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r. jest brak takiego oświadczenia.
W orzecznictwie sądowym jest ugruntowane pogląd, że jeżeli wniosek adwokata lub radcy prawnego, ustanowionego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych w całości lub w części, o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie zawierają oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części, to należy odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (por. postanowienie SN - Izba Cywilna z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II CKN 687/98, dostępny w OSNC 1999/3 poz. 63, postanowienie NSA z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14, lex nr 1564209).
W takim stanie rzeczy referendarz sądowy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.