Uzasadnienie
Przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie na rzecz Gminy C., G. D., W. D., M. K., W. G., G. C., D. C. i J. C. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] grudnia 2012 r. znak: [...],[...],[...],[...] dotycząca środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych "[...]" w Gminie C., pow. [...], woj. [...].
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Wójt Gminy C. decyzją z [...] września 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), ustalił na wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. z [...] listopada 2011 r. środowiskowe uwarunkowania dla opisanego przedsięwzięcia. Inwestycja, składająca się z [...] elektrowni, została zaplanowana na nieruchomościach nr [...],[...] (obręb ew. O.), nr [...], nr [...] (obręb ew. G.), nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (obręb ew. M.), nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (obręb ew. D.), nr [...], nr [...] (obręb ew. K.), nr [...], nr [...] (obręb ew. C.) oraz na drogach dojazdowych szczegółowo wymienionych w treści decyzji.
Organ wyjaśnił, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. postanowieniem z [...] lipca 2012 r. uzgodnił realizację spornego przedsięwzięcia oraz określił warunki jego realizacji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny również pozytywnie zaopiniował planowane przedsięwzięcie. W ocenie organu I instancji lokalizacja inwestycji - przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy) - jest zgodna z ustaleniami miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy C. z [...] grudnia 2003 r. oraz zmianami wprowadzonymi w tym planie na mocy uchwały Rady Gminy C. z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] grudnia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy C., że planowana inwestycja polegająca na budowie [...] turbin wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą w Gminie C., mimo niewątpliwego wpływu na środowisko jest możliwa do zrealizowania i nie wywrze negatywnego wpływu na otoczenie. Zdaniem organu lokalizacja planowanego przedsięwzięcia jest zgodna z ustaleniami m. p. z. p. Gminy C. (wynikającymi z uchwały z [...] sierpnia 2009 r.). Zgodnie z § 10 pkt 2 ppkt 7 lit. f tej uchwały na terenie gminy dopuszcza się realizację źródeł energii odnawialnej w postaci elektrowni wiatrowych oraz biogazowni. Lokalizacja tych instalacji jest dopuszczalna – przy spełnieniu określonych warunków - na terenach rolniczych (R.), za wyjątkiem korytarzy ekologicznych, Obszaru Chronionego Krajobrazu, planowanych użytków ekologicznych, obszaru Natura 2000.
Stowarzyszenie na rzecz Gminy C., G. D., W. D., M. K., W. G., G. C., D. C. i J. C. zaskarżyli tę ostateczną decyzję SKO w O. do WSA w Warszawie. Skarżący zarzucili organowi niedostateczne wyjaśnienie faktycznego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Na tej podstawie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg: Stowarzyszenia na rzecz Gminy C. (IV SA/Wa 279/13), G. D. i W. D. (IV SA/Wa 280/13), M. K., W. G., G. C., D. C. i J. C. (IV SA/Wa 281/13) i prowadzić je pod sygn. IV SA/Wa 279/13. Sąd postanowieniem z tego samego dnia (27 sierpnia 2013 r.) zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego ze skargi G. C. na uchwałę Rady Gminy C. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA podał, że wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2799/12, została stwierdzona nieważność użytego w zaskarżonej uchwale, w części tekstowej § 10 pkt 2 ppkt 7 lit. f zwrotu: "Na terenie gminy".
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła Rada Gminy C. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego od wyroku z 14 maja 2013 r., na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r. II OZ 1032/13 oddalił zażalenie inwestora ([...] Sp. z o.o. z siedzibą w G.) na postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Sąd kasacyjny stwierdził, że w świetle art. 80 ust. 2 ustawy lokalizacja planowanego przedsięwzięcia musi być zgodna z ustaleniami m.p.z.p. obowiązującego na obszarze przeznaczonym pod tę inwestycję. W tej sytuacji stanowisko Sądu I instancji, że wynik postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia zależy od wyniku postępowania dotyczącego m.p.z.p. nie narusza prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 marca 2015 r. II OSK 1983/13 oddalił skargę kasacyjną Rada Gminy C. od wyroku Sądu I instancji z 14 maja 2013 r. w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej części uchwały Rady Gminy C. z 24 sierpnia 2009 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy C. Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 września 2015 r. podjął postępowanie sądowe w niniejszej sprawie.
Na rozprawie w dniu [...] marca 2016 r. pełnomocnik inwestora ([...] Sp. z o.o. z siedzibą w G.), podtrzymał argumentację dotyczącą przeszkód formalnych w odniesieniu do merytorycznego rozpoznania skargi Stowarzyszenia ze względu na jej przedwczesne złożenie w stosunku do daty rozpoczęcia jej działalności, co powinno skutkować jej odrzuceniem (vide karta 397-398 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona i dlatego podlega oddaleniu.
Na wstępie Sąd, odnosząc się do zarzutu podniesionego na rozprawie przez pełnomocnika inwestora ([...] Sp. z o.o. z siedzibą w G.), dotyczącego istnienia formalnych przeszkód w rozpoznaniu skargi wniesionej przez Stowarzyszenie, stwierdza, że ten zarzut nie jest uzasadniony.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] grudnia 2012 r. została doręczona stronom postępowania przez obwieszczenie (w trybie art. 49 k.p.a.) oraz doręczona "bezpośrednio" stronom uczestniczącym w tym postępowaniu. "Ostatnie" doręczenie nastąpiło w dniu [...] grudnia 2012 r.
Z akt sprawy wynika również, że założyciele Stowarzyszenia na Rzecz Gminy C. w dniu [...] grudnia 2012 r. stosownie do art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach, poinformowali Starostwo Powiatowe w [...] o utworzeniu stowarzyszenia, a ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności (art. 41 ust. 1 i 2 powołanej ustawy). Wynika z tego, że skarżące stowarzyszenie mogło podejmować skutecznie działania [...] stycznia 2013 r. a więc po upływie 30 dni od dnia poinformowania organu nadzorującego o jego założeniu.
Stowarzyszenie na rzecz Gminy C. złożyło skargę na tę decyzję w dniu [...] stycznia 2013 r., a więc przed upływem 30 dni od dnia poinformowania organu nadzorującego o zawiązaniu stowarzyszenia. Sąd przyjął jednak, kierując się treścią art. 58 § 2 p.p.s.a., że skoro w terminie "otwartym" do zaskarżenia decyzji ([...] stycznia 2013 r.) stowarzyszenie mogło rozpocząć działalność (tę możliwość "uzyskało" w dniu [...] stycznia 2013 r.) oraz mając na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny nie zakwestionował legitymacji skarżącego w tej sprawie (postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r. II OZ 1032/13 rozpoznał zażalenie inwestora na postanowienie Sądu I instancji o zawieszeniu postępowania sądowego m. in. ze skargi Stowarzyszenia), to nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że jego skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, przypomnieć należy, że z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego legalności w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Skarga może być zatem uwzględniona niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wydana na podstawie art. 138 § 1 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji (Wójta Gminy C.). W zaskarżonej decyzji Kolegium uznało, że budowa farmy wiatrowej jest w świetle przepisów prawa dopuszczalna i w związku z tym określiło warunki jej realizacji.
W zaskarżonej decyzji Kolegium uznało, że budowa farmy wiatrowej jest w świetle przepisów prawa dopuszczalna i w związku z tym określiło warunki jej realizacji.
Sąd nie podziela tego stanowiska organu, ze względu na konsekwencje wynikające ze wspomnianego wyroku NSA z 19 marca 2015 r. II OSK 1983/13.
Trzeba przypomnieć, że organy orzekające w niniejszej sprawie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych kierowały się ustaleniami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętym przez Radę Gminy C. uchwałą z dnia z dnia [...] sierpnia 2009 roku, nr [...]. Plan ten w § 10 pkt 2 ppkt 7 lit. f zawierał zapis:,"Na terenie gminy dopuszcza się realizację źródeł energii odnawialnej w postaci elektrowni wiatrowych oraz biogazowi. Lokalizacja tych instalacji dopuszczalna jest na terenach rolniczych (R)". Wyrokiem z dnia 14 maja 2013 roku wydanym w sprawie o sygn. IV SA/Wa 2799/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność tego przepisu w zakresie "na terenie gminy", a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 marca 2015 r. II OSK 1983/13 oddalił skargę kasacyjną organu w tej sprawie.
Te okoliczności faktyczne i prawne mają decydujące znaczenie w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi oraz dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.
Z chwilą wydania wyroku NSA z 19 marca 2015 r. oddalającego skargę kasacyjną od wyroku WSA z 14 maja 2013 r. IV SA/Wa 2799/12 utraciła moc wspomniana wyżej uchwała Rady Gminy C. z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w części obejmującej w § 10 pkt 2 ppkt 7 lit. f uchwały zwrot "na terenie gminy", ze skutkiem od chwili jej podjęcia ([...] sierpnia 2009 r.). Oznacza to, że zaskarżone decyzje w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji – farmy elektrowni wiatrowych ([...] września 2012 r. I instancja i [...] grudnia 2012 r. II instancja) nie spełniały wymagania zgodności lokalizacji tego przedsięwzięcia z ustaleniami m.p.z.p.
Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie i w piśmiennictwie pogląd, że zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko podstawowym kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skoro zatem plan miejscowy z powodów wyżej przedstawionych nie przewidywał przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem, wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko (por. np. wyroki NSA z 9.02.2011 r. II OSK 238/10 z aprobującą glosą M. Nowickiego, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 5 /2011, s.177-180, wyrok z 1 sierpnia 2012 r. II OSK 829/11, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 września 2010 r., II SA/Lu 335/10, LEX nr 753782 z 26 kwietnia 2013 r. II OSK 2628/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 marca 2011 r., II SA/Łd 1441/10, LEX nr 994167), K. Gruszecki - komentarz do art. 80 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – Lex, 2009, wersja elektroniczna).
Z tych powodów Sąd jest zwolniony od oceny pozostałych zarzutów skargi.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.