Uzasadnienie
M. P. złożyła do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej RDOŚ) wniosek o stwierdzenie obowiązku lub jego braku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, planowanych do realizacji na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...].
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], RDOŚ w [...] nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w tym (1), obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (2) oraz ustalenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, który powinien być ograniczony do określenia oddziaływania na obszar specjalnej ochrony ptaków [...] oraz obszar mający znaczenie dla [...], integralność tych obszarów oraz spójność sieci Natura 2000.
Organ I instancji stwierdził, iż realizacja inwestycji na omawianej działce będzie (w powiązaniu z przedsięwzięciami zrealizowanymi, jak i planowanymi do realizacji), znacząco negatywnie wpływać na siedlisko przyrodnicze o kodzie [...], oraz powiązane z nim gatunki ptaków: [...] oraz ptaki [...], w tym [...] będącymi przedmiotami ochrony w obszarze [...], w związku z czym niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Na ww. postanowienie zażalenie złożyła inwestor.
Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej GDOŚ) utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji, stwierdzając, że planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, z późn. zm.), dalej też jako "ustawa OOŚ".
Planowane przedsięwzięcie polegające na budowie dwóch powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, planowanych, nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy OOŚ. Nie oznacza to jednak, że nie podlega ono wymogom ww. ustawy. Organ powołał art. 59 ust. 2 ustawy OOŚ.
Odnosząc się do zarzutów Strony GDOŚ wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 ust. 2 ww. ustawy postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Stosownie do art. 97 ust. 3 regionalny dyrektor ochrony środowiska w ww. postanowieniu nakłada obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, którego zakres, zgodnie z art. 97 ust. 4, powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Przy czym, Organ wskazał, iż przepisy ustawy OOŚ przewidują badanie wpływu na obszary Natura 2000 każdego przedsięwzięcia, które może oddziaływać na obszar Natura 2000 i każdy przypadek oddziaływania powinien być analizowany indywidualnie, biorąc pod uwagę dany obszar oraz cele i założenia jego ochrony.
Po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, GDOŚ stwierdził, iż rozstrzygnięcie podjęte przez Organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu było prawidłowe.
Przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest w granicach obszaru [...]. Zdaniem GDOŚ na uwagę zasługuje fakt, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy OOŚ za znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000, należy uznać oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. W związku z powyższym, kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie było rozstrzygnięcie, czy wnioskowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na ww. obszary objęte ochroną, a zatem, czy konieczne jest poddanie tej inwestycji ocenie oddziaływania na te obszary.
Organ odwoławczy wskazał, że ww. Obszar stanowi jedną z najwartościowszych w [...] ostoi fauny puszczańskiej ze wszystkimi dużymi drapieżnikami ([...], [...], [...]). Występują tu bardzo liczne populacje ssaków, gadów, płazów, bezkręgowców i ptaków. Zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych (SFD) zagrożeniem dla ww. obszaru, jest w szczególności zaniechanie lub brak koszenia, zarzucenie pasterstw lub brak wypasu, zabudowa rozporoszona oraz zmniejszenie lub utrata określonych cech siedliska. Przedmiotami ochrony obszaru [...] są liczne gatunki ptaków.
Działka inwestycyjna oraz działki sąsiednie o nr [...], [...] i [...] stanowią niezabudowane siedlisko przyrodnicze (...) niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie, będące przedmiotem ochrony obszaru [...]. Występowanie tego płata zostało stwierdzone podczas inwentaryzacji przyrodniczej, wykonanej na zlecenie RDOŚ w [...]w 2015 r. przez Firmę [...]Sp. z o.o. Obszar łąkowy, w którego skład wchodzi teren planowanej inwestycji z uwagi na swoje uwarunkowania stanowi dogodne siedlisko dla [...] - przedmiotu ochrony obszaru [...]. Siedlisko o kodzie [...] zajmuje powierzchnię 4,39 ha, czyli 1,13% powierzchni całego obszaru Natura 2000.
Organ wyjaśnił, że w przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma tzw. "zasada przezorności". Zasada ta, zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150, z późn. zm.), nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Wykazanie owego braku negatywnego oddziaływania jest przy tym obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność. Szczególne znaczenie zasada ta ma w ochronie obszarów sieci Natura 2000.
Uwzględniając treść art. 63 ust 1 ustawy OOŚ oraz materiał dowodowy, Organ stwierdził, że realizacja przedsięwzięcia prowadzić będzie do trwałego zajęcia i przekształcenia tego terenu, w szczególności ziszczenia części siedliska przyrodniczego o kodzie [...] dalszy rozwój przestrzeni zabudowanej a w konsekwencji stopniowe pomniejszanie terenów otwartych. Wobec powyższego wskazano, że istnieją racjonalne przesłanki, że przedsięwzięcie może znacząco wpływać na przedmioty ochrony w obszarze [...] i niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na te obszary Natura 2000 w określonym zakresie.
W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę możliwość skumulowania negatywnych oddziaływań w danym obszarze (w szczególności w ujęciu skumulowanym z podobnymi tego rodzaju inwestycjami, istniejącymi, realizowanym lub planowanymi do realizacji w rejonie miejscowości S. np. planowaną budową trzech budynków mieszkalnych na działce o nr [...]), może potencjalnie znacząco oddziaływać na przedmioty ochrony obszaru [...].
Odpowiadając na zarzuty poniesione w zażaleniu, GDOŚ wyjaśnił, że dana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym określa się m.in. przeznaczenie, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu oraz kształtuje się sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, nie oznacza automatycznie, że może być ona realizowana na tym terenie, zwłaszcza jeśli inwestycja ma powstać w obszarze Natura 2000. Ponieważ zostało w niniejszym postępowaniu dowiedzione, że planowana inwestycja może mieć znacząco negatywny wpływ na siedlisko przyrodnicze [...] i powiązanego z nim [...], dlatego pomimo zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, musi zostać przeprowadzone dodatkowe postępowanie, tj. ocena oddziaływania na obszar [...].
M. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie GDOŚ z dnia [...] października 2019 r.
Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła:
- 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy: art. 97 ust. 1,2,3 w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na błędnym uznaniu jakoby budowa dwóch powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych stanowiła inną inwestycję mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, podczas gdy teren, na którym mają zostać wybudowane przedmiotowe budynki, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "[...]", zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...]grudnia 2009 r. dopuszczono do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jak również sąsiednie działki są już wykorzystywane na cele budownictwa mieszkaniowego toteż budowa dwóch budynków mieszkalnych sama w sobie nie jest inwestycją należącą do przedsięwzięć innych, a więc takich, które są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000, gdyż planowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane w korytarzu ekologicznym i nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000;
- 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy: art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 59 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na błędnym uznaniu jakoby budowa dwóch powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych miała wpływ na obszar Natura 2000 i uzasadniała powołanie się przez organy I i II instancji na zasadę przezorności, w sytuacji gdy na obszarze Natura 2000 mogą być podejmowane przedsięwzięcia, które osobno lub w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie nie oddziałują na cele jego ochrony, określone w art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, a w związku z tym nie można a priori bez właściwej i wiarygodnej podstawy zakładać potencjalnego oddziaływania na obszar Natura 2000, zwłaszcza, że projektowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane w korytarzu ekologicznym - ale wręcz przeciwnie - projektowane budynki maja powstać na skraju obszaru Natura 2000, w zabudowanej okolicy (i to zarówno budynkami mieszkalnymi jak i nawet przemysłowymi (hale, stacja paliw) i gospodarczymi) a ponadto organy administracji nie wykazały jakoby istniało jakiekolwiek realne zagrożenie dla obszaru Natura 2000;
- 3) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i § 4, 78 §1, 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., art. 8 §1 w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ wyższego stopnia postanowienia RDOŚ, podczas gdy organ II instancji nie dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, pominął przedłożoną przez stronę analizę specjalisty ochrony środowiska D. B. ([...] sp. o.o,), a nadto nie wyjaśnił w sposób obiektywny i przekonujący oraz pogłębiający zaufanie strony do organów, przesłanek wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i przyczyn nałożenia na stronę skarżącą obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na obszar Natura 2000, podczas gdy z powszechnie dostępnych informacji na stronie [...] i załączników mapowych do rozporządzenia Ministra Środowiska, wynikają fakty zgoła odmienne od ustaleń poczynionych przez organy (fakty powszechnie znane zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a.):
- a) z "Mapy Zadań Ochronnych" część 2, strona 68 złącznika graficznego wynika, iż na działce nr [...], ani w jej sąsiedztwie, nie występuje płat siedliska przyrodniczego (kod [...]) oznaczony zgodnie z legendą kolorem ciemno zielonym, na występowanie którego w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organy I i II instancji wprost wskazują, a co miałoby uzasadniać nałożenie na stronę określonego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000;
- b) z "Mapy zmian Studium MPZP, część 2, str. 67 załącznika graficznego wynika, iż działka skarżącej ([...]), oznaczona zgodnie z legendą kolorem ciemno czerwonym znajduje się na terenach zabudowy możliwej bez szkody dla Obszaru Natura 2000.
Wobec tych ustaleń – zdaniem Strony - nałożenie na stronę określonego obowiązku pozostaje nie poparte jakimkolwiek materiałem dowodowym, a jedynie stanowi nadużycie przez organy zasady przezorności, która sama w sobie nie daje podstawy do zakwalifikowania inwestycji jako mogącą oddziaływać na obszar Natura 2000.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o:
- a) dopuszczenie dowodów z dokumentów: (1) z "Mapy Zadań Ochronnych" część 2, strona 68 złącznika graficznego wraz z legendą, (2) z "Mapy zmian Studium MPZP, część 2, str. 67 załącznika graficznego wraz z legendą - na okoliczność braku stref ochronnych na nieruchomości skarżącej i w jej sąsiedztwie, dopuszczenia zabudowy bez szkody dla Obszaru Natura 2000, sprzeczności treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie rzekomego występowania płata siedliska przyrodniczego (kod [...]) w obrębie działki inwestycyjnej skarżącej, gdy płat siedliska przyrodniczego nie został uwidoczniony przez RDOŚ w [...] na wymienionych wyżej załącznikach graficznych oraz (3) postanowienia GDOŚ z dnia [...] grudnia 2018 r. (bez danych strony postępowania) – na okoliczność wydania dla nieruchomości położonej w tej samej gminie objętej tymi samymi uwarunkowaniami, a nawet położonej bardziej w głąb obszaru [...] - odmiennego postanowienia.
- b) uchylenie zaskarżonego postanowienia GDOŚ oraz
- c) uchylenie poprzedzającego postanowienia RDOŚ;
- d) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;
- e) rozpoznanie sprawy na rozprawie w trybie art. 122 p.p.s.a.
Strona w uzasadnieniu dodatkowo wskazała, że oddziaływanie na siedliska ptaków, na które wskazuje organ jest jedynie hipotetyczne i niczym nie poparte, jak chociażby opracowaniami naukowymi bądź badaniami, rzekome występowanie określonych gatunków zwierząt na tym terenie jest twierdzeniem dowolnym. Nie zostało bowiem wykazane, jakoby działka objęta inwestycją znajdowała się w strefie ochronnej [...] i [...]. Ponadto wskazany przez organy obszar, o łącznej powierzchni 4,39 hektara, jest położony wzdłuż drogi asfaltowej - o statusie drogi wojewódzkiej nr [...], w jego bezpośrednim sąsiedztwie występuje utrwalona zabudowa mieszkaniowa, gospodarcza, a nawet przemysłowa (stacja paliw, hale i inne obiekty gospodarcze i handlowe) co powoduje obniżenie atrakcyjności żerowej dla chronionych gatunków, a ogólnikowe stwierdzenie, jakoby łąka była siedliskiem dogodnym do żerowania [...], nie jest argumentem merytorycznym, lecz truizmem gdyż każda łąka potencjalnie może być siedliskiem ptaków, a nie jest to wystarczające uzasadnienie dla ograniczenia własności stronie bez stwierdzenia rzeczywistego występowania gatunku chronionego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił tego żądania, zważywszy w szczególności, że nie zostało ono w żaden sposób uargumentowane. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że złożenie wniosku w tym przedmiocie nie wiąże Sądu, a tym samym nie wywołuje automatycznego skutku w postaci skierowania sprawy do rozpoznania na rozprawie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1705/16; wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Kr 59/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1364/16 – CBOSA).
Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, wskazać należy, że planowana inwestycja ma zostać zrealizowana na obszarze specjalnej ochrony ptaków [...]. Zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych (SFD) zagrożeniem dla ww. obszaru, jest w szczególności zaniechanie lub brak koszenia, zarzucenie pasterstw lub brak wypasu, zabudowa rozporoszona oraz zmniejszenie lub utrata określonych cech siedliska. Przedmiotami ochrony obszaru [...] są liczne gatunki ptaków. Działka inwestycyjna oraz działki sąsiednie o nr [...], [...] i [...]stanowią niezabudowane siedlisko przyrodnicze (...) niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie, będące przedmiotem ochrony obszaru [...].
Planowane przedsięwzięcie polegające na budowie dwóch powtarzalnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, planowanych, nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy OOŚ. Nadmienić zatem należy, że przedsięwzięcie inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, może wymagać przeprowadzenia jego oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, jeżeli może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony. W takiej sytuacji ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 dokonywana jest w ramach procedury określonej w dziale V rozdział 5 OOŚ (art. 96-103).
Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nakłada regionalny dyrektor ochrony środowiska w drodze postanowienia wydawanego na podstawie art. 97 ust. 1 cyt. ustawy, po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 tej ustawy.
Zgodnie z art. 97 ust. 2 cyt. ustawy postanowienie, nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Przy czym należy wskazać, że oceniając to oddziaływanie trzeba mieć na względzie zasadę przezorności, określona w art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90 poz. 864/2), która nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy negatywne oddziaływanie podejmowanych działań na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane. Nie znajduje zatem uzasadnienia żądanie Skarżącej, przedłożenia przez Organy obu instancji opracowań uprawdopodabniających/stwierdzających to oddziaływanie. Wskazana zasada przezorności ma szczególne znaczenie w ochronie obszarów sieci Natura 2000, co znajduje odzwierciedlenie z wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. m. in. w powołanym przez Organ wyrok C-98/03, Komisja Europejska przeciwko Niemcom, [2006] ECR I-53).
Zatem, jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie danego zamierzenia inwestycyjnego jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz przeprowadzenia owej oceny i zawsze wystąpienie tych przesłanek interpretowane jest "na korzyść środowiska" a nie "na korzyść inwestycji" (por. "Ocena planów i przedsięwzięć oddziałujących na obszary Natura 2000". Wytyczne metodyczne dotyczące przepisów artykułu 6(3) i 6(4) Dyrektywy Siedliskowej 92/43/EWG. Komisja Europejska 2002 r.).
Zatem, jak trafnie przyjęły Organy obu instancji, przesłanką do przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 nie jest pewność co do wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony danego obszaru, a jedynie prawdopodobieństwo wystąpienia takiego oddziaływania. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy - dysponujące wiedzą specjalistyczną w tym zakresie – stwierdziły zaistnienie takiego prawdopodobieństwa i właściwie swe stanowisko uzasadniły powołując się na wyniki inwentaryzacji przyrodniczej, wykonanej na zlecenie RDOŚ w [...]w 2015 r., w którym wskazano m.in., że obszar łąkowy, w którego skład wchodzi teren planowanej inwestycji z uwagi na swoje uwarunkowania stanowi dogodne siedlisko m.in. dla [...] - przedmiotu ochrony obszaru [...].
Organ dostrzegł, że istniejące w rejonie analizowanej działki zabudowania, niewątpliwie niekorzystnie oddziałują na integralność wskazanego obszaru Natura 2000 oraz mogą negatywnie oddziaływać na podlegające ochronie w omawianym obszarze gatunki ptaków (wykorzystujące otwarte tereny łąkowe jako miejsce gniazdowania lub żerowiska), niemniej każda kolejna inwestycja (w tym również sporna zabudowa) na tym terenie, powoduje zwiększenie tego oddziaływania (oddziaływanie skumulowane) i może spowodować pogorszenie lub utratę części i tak już suboptymalnych dla omawianych gatunków ptaków łowisk. GDOŚ ocenił bowiem, że teren spornej działki może być miejscem występowania (żerowania bądź gniazdowania) m.in. [...] i [...], gatunków ptaków stanowiących przedmioty ochrony obszaru [...].
Trzeba wskazać też, że zagrożenie dla występowania omawianych gatunków ptaków na analizowanym obszarze związane jest nie tyle z faktem fizycznego zajęcia terenu przez inwestycję, jak i z jej charakterem. Należy się bowiem spodziewać, że budowa dwóch domów jednorodzinnych, stwarzających dogodne warunki bytowania ludzi, spowoduje wzrost ich obecności na tym obszarze, co może spowodować utratę dogodnych dla ww. gatunków ptaków siedlisk. Ponadto realizacja inwestycji utrwali niekorzystne zmiany przestrzenne oraz może stymulować dalszą zabudowę terenu położonego w sąsiedztwie spornej działki. Stanowisko to zatem w sposób jednoznaczny dowodził zasadności powołania się na zasadę przezorności. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych zasada przezorności, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672), przewiduje, że "kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze".
W zasadzie przezorności chodzi o to, aby ryzyko podjęcia realizacji przedsięwzięcia w obszarze Natura 2000 przyjmowało pewną wartość dopuszczalną. Realizacja przedsięwzięcia, którego negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, powinno być oparte na racjonalnych i uzasadnionych konkretną sytuacją przesłankach. Dla prawidłowego stosowania zasady przezorności niezbędne jest ustalenie w procedurze oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 granic dopuszczalnego ryzyka planowanego do realizacji przedsięwzięcia, którego negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 nie jest jeszcze w pełni rozpoznane (wyrok NSA z dnia 12 listopada 2019 r., II OSK 3177/17, CBOSA).
Z powyższych względów na skarżącą nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch budynków jednorodzinnych. W tym kontekście dodać należy, że nie mógł wpłynąć na zaniechanie przeprowadzania oceny dla przedmiotowej inwestycji także fakt, że pozostała część działki pozostanie niezabudowana.
W nawiązaniu do charakteru zamierzonej inwestycji oraz miejsca jej usytuowania, bardzo istotne stało się zebranie danych dotyczących obszaru przeznaczonego pod planowaną inwestycję oraz jego okolicy, pozwalających na określenie występowania, rozmieszczenia oraz sposobu i okresu jego wykorzystywania przez tam występujące, chronione gatunki ptaków. Nie bez znaczenia jest przy tym ograniczony zasób terenów potencjalnie atrakcyjnych dla gniazdowania i żerowania wymienionych gatunków.
Jak wynika z akt sprawy działka inwestorki wraz z terenami sąsiednimi stanowi siedlisko przyrodnicze [...], (wg inwentaryzacji przyrodniczej wykonanej w 2015 r., zleconej przez RDOŚ w [...]). Przedmiotowe siedlisko przyrodnicze, będące przedmiotem ochrony obszaru [...], na omawianym terenie stanowi zwarty, rozległy płat. W ocenie Sądu wobec powyższych ustaleń - GDOŚ w sposób uprawniony przyjął, że na etapie niniejszego postępowania nie można wykluczyć wystąpienia znaczącego oddziaływania spornej inwestycji na omawiane siedlisko (poprzez fizyczne zniszczenie jego części oraz rozbicie zwartej struktury analizowanego płatu). Lokalizacja terenów łąkowych na omawianej działce, położenie w stosunkowo bliskiej odległości od dużych kompleksów leśnych, poza zwartą zabudową miejscowości, z całą pewnością nie pozwalały - jak wywiódł GDOŚ, które to stanowisko podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie - wykluczyć znaczącej roli tego terenu dla innych gatunków zwierząt, stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. Wspomniana zasada przezorności nie pozwalała na pominięcie tego wpływu i uchylenie się od jego oceny.
Sąd stwierdza zatem, że stanowisko organów obu instancji w kwestii wystąpienia możliwego znaczącego negatywnego oddziaływania spornego przedsięwzięcia na obszar [...] oraz o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na ten obszar Natura 2000 jest prawidłowe oraz w wystarczający sposób uzasadnione. Dopiero bowiem wynik postępowania w tym przedmiocie, pozwoli na określenie konkretnych działań minimalizujących ewentualne znacząco negatywne oddziaływanie zamierzonego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Poza tym Sąd podziela stanowisko wyrażone przez GDOŚ, że wykazanie bowiem owego braku negatywnego oddziaływania stanowi obowiązek podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność inwestycyjną na tym terenie przyrodniczo wrażliwym. Wyważenia wymaga też relacja pomiędzy interesem prywatnym właściciela danego terenu, a interesem publicznym, społecznym, jakim jest ochrona środowiska, która w myśl art. 5 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., obok zrównoważonego rozwoju, należy do podstawowych zasad ustrojowych Państwa. Nadto, ich istotna rola znajduje także potwierdzenie w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który dopuszcza ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie prawa m. in. w związku z ochroną środowiska. Takie zaś unormowanie przyjął ustawodawca w OOŚ.
Odnosząc się do wniosków dowodowych złożonych w toku postępowania należy wskazać, że dołączone dokumenty nie miały wpływu na wynik sprawy. Ustalenia w nich zawarte opierają się bowiem jedynie na Projekcie planu ochrony dla obszaru [...], który nie ma mocy wiążącej. RDOŚ w [...]nie zatwierdził ww. projektu Planu Zadań Ochronnych, jako prawa miejscowego, zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody oraz wciąż trwa procedura opracowywania PZO, jak wynika z informacji wskazanych na stronie internetowej RDOŚ w [...]. Wobec tego zaistniałe rozbieżności (wskazane w piśmie z 30 sierpnia 2019 r.) w dopiero projektowanym PZO i danymi pochodzącymi z informacji terenowych nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem projekt nie został jeszcze zatwierdzony, a w związku z tym nie obwiązuje. Wobec takich ustaleń zasadnie organy uznały za wystarczające informacje z inwentaryzacji, z standardowego formularza Natura 2000 oraz analizując sytuację [...] i [...], że planowana inwestycja może mieć znacząco negatywny wpływ na obszar Natura 2000 i należy przeprowadzić ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na przedmioty ochrony tego obszaru.
Poza tym wbrew argumentacji skarżącego, rozpatrzenie analizowanej sprawy nie mogło być uzależnione od wyniku innych postępowań w zakresie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko bądź jej braku dla sąsiednich działek, albowiem każda sprawa administracyjna jest indywidualna i wymaga przeprowadzenia postępowania właściwego dla danego terenu oraz badania konkretnych okoliczności danej sprawy.
Reasumując, zaskarżone postanowienia obu instancji odpowiadają prawu., wobec tego skarga wywiedziona w niniejszej sprawie nie mogła zostać uwzględniona.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.