Uzasadnienie
K. S. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 320/12 złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa o sygn. akt IV SA/Wa 320/12 wszczęta została skargą kilkunastu mieszkańców O. (w tym skarżącego i jego żony) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie odcinka drogi krajowej nr [...].
Wniosek o prawo pomocy złożony został przez skarżącego w dniu 22 maja 2012 r., - tj. w terminie do uiszczenia wpisu sądowego (żona skarżącego G. S. nie złożyła wniosku o prawo pomocy).
Z wniosku PPF (k. 140 akt sprawy) oraz dodatkowego oświadczenia złożonego przez skarżącego na wezwanie referendarza sądowego (k. 217 akt sprawy) wynika, że skarżący oraz jego żona są emerytami. Otrzymują emerytury w łącznej wysokości ok. 2360 zł. netto. Znaczną część dochodu skarżący i jego żona przeznaczają na zakup leków i wizyty lekarskie. Na zakup opału niezbędnego do ogrzania domu w którym mieszkają (o powierzchni 75 m2) wydają ok. 3000 zł. rocznie.
Stwierdzono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270)- ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Wniosek strony skarżącej dotyczy wyłącznie instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), spowoduje znaczne obniżenie warunków, w jakich egzystuje. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa w zakresie częściowym jest możliwe jeżeli strona wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania koniecznego.
Na obecnym etapie postępowania skarżący jest zobowiązany do uiszczenia solidarnie (wraz z żoną) wpisu od skargi w wysokości 200 zł (zobacz zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sadu z dnia 30 kwietnia 2012 r. – k. 65 akt sprawy). Oprócz tego ciężaru, strona może zostać do chwili zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej, opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA (wszystkie w wysokości 100 zł.).
W ocenie referendarza sądowego skarżący udowodnił brak realnych możliwości pokrycia wiążących się z niniejszym procesem kosztów opłat i wydatków sądowych. Wydatki poniesione w związku z udziałem strony skarżącej w postępowaniu sądowym właściwie uniemożliwiałyby dokonanie zakupu podstawowych dla egzystowania dóbr i usług, leków. Wysokość wpisu należnego z tytułu wniesienia skargi sądowoadministracyjnej (jak i innych potencjalnych opłat), stanowi znaczącą część miesięcznego dochodu strony skarżącej. Pokrycie kwoty należnego wpisu pozbawiłoby skarżącego części środków pieniężnych, jakie musi przeznaczyć na niezbędne utrzymanie.
W związku z tym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. Oznacza to, że koszty niniejszego postępowania sądowego będą musiały zostać pokryte ze środków publicznych, a strona (oczywiście w granicach sprawy IV SA/Wa 320/12) nie będzie zobowiązana do uiszczenia wpisu i innych opłat sądowych.