Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 50/14

Uzasadnienie

IV SA/Wa 50/14

UZSADNIENIE

1. I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżone postanowienie") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W, (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołań A.M. i J.M., M.W., E.L.(1), D.J.(1), D.J.(2) oraz E.L.(2) od decyzji Prezydenta W. (dalej "Prezydenta") z dnia [...] września 2010 r. nr [...], orzekającej o ustaleniu warunków zabudowy, na podstawie art.134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołań.
2. II. Zaskarżone postanowienie SKO zapadło w następującym stanie faktycznym:
3. 1. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Prezydent ustalił na wniosek spółki M. SP. z o.o. (dalej "inwestora") warunki zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku biurowego z garażem podziemnym, wraz z infrastrukturą techniczną i wjazdami, na działkach ew. nr [...] i nr [...] oraz na części działek ew. nr [...],[...],[...] i nr [...] w obrębie [...] w Dzielnicy [...] W. (dalej "planowana inwestycja", "teren inwestycji").
4. 2. A.M. i J.M., M.W., E.L.(1), D.J.(1), D.J.(2) oraz E.L.(2) wnieśli do SKO odwołania od decyzji Prezydenta.
5. 3. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] SKO umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte wniesionymi odwołaniami.
6. 4. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "M." (dalej "Spółdzielnia") SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] września 2010 r., ustalającą warunki zabudowy dla planowanej inwestycji.
7. 5. Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 221/13, wydanym po rozpoznaniu skargi A.M. i J.M. na decyzję SKO z dnia [...] listopada 2012 r., wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, Sąd uchylił tę decyzję. W ocenie Sądu SKO wadliwie ustaliło, że A.M. i J.M. nie są stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Sąd podniósł, że skarżący są właścicielami lokalu mieszkalnego i współwłaścicielami co do udziału w gruncie związanego z własnością lokalu. Działka na której posadowiony jest budynek, w którym skarżący posiadają lokal, położona jest w granicy z działką na której planowana jest inwestycja. W tej sytuacji, w ocenie Sądu analiza przepisów prawa w tym ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, własności lokali i przede wszystkim kodeksu postępowania administracyjnego powinna organ doprowadzić SKO do wniosku, że skarżącym przysługuje przymiot strony postępowania nie tylko dlatego że okna ich lokalu skierowane są na planowaną inwestycję ale i dlatego, że są współwłaścielami działki położonej w granicy z działką będącą przedmiotem inwestycji.
8. 6. Postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 222/13, ze skargi Spółdzielni na decyzję SKO, utrzymującą decyzję Prezydenta z dnia [...] września 2010 r., Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu przeprowadzenia postępowania odwoławczego z udziałem A.M. i J.M. na skutek uchylenia przez Sąd, wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 221/13, decyzji SKO z dnia [...] listopada 2012 r., umarzającej postępowanie odwoławcze.
9. III. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. SKO, rozpatrując ponownie odwołania A.M. i J.M.,.M.W., E.L.(1), D.J.(1), D.J.(2) oraz E.L.(2) na podstawie art.134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność tychże odwołań.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie SKO stwierdziło, co następuje

1. 1. W wyroku Sądu z dnia 24 maja 2013 r. stwierdzono istnienie interesu prawnego w sprawie po stronie osób, których dotyczyła decyzja SKO, umarzająca postępowanie odwoławcze (uchylona tym wyrokiem).
2. 2. Jednakże w sytuacji, w której w obrocie prawnym w dalszym ciągu pozostaje decyzja SKO z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], wydana po rozpatrzeniu co do istoty odwołania innej strony postępowania, tj. Spółdzielni i utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] września 2010 r., merytoryczne rozpoznanie odwołań osób uznanych wyrokiem Sądu za posiadające interes prawny w sprawie nie jest obecnie dopuszczalne, albowiem byłoby to równoznaczne z odrębnym rozpatrywaniem odwołań wniesionych od tej samej decyzji organu I instancji.
3. IV. A.M. i J.M. (dalej "skarżący") wnieśli do Sądu skargę na postanowienie SKO, podnosząc że kwestionowane orzeczenie prowadzi do pozbawienia ich udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji.
4. V. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
5. VI. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 216/14, wydanym w odrębnym postępowaniu sądowym, wszczętym ze skargi Spółdzielni na decyzję SKO z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] września 2010 r., Sąd uchylił objętą skargą decyzję SKO. Powyższy wyrok wydany został po uprzednim podjęciu zawieszonego postępowania sądowego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

VII. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie w sprawie (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżonym postanowieniem (art.145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a.), obligująca Sąd do wyeliminowania orzeczenia z obrotu prawnego. Ponadto zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art.138 § 1 pkt 3 k.p.a. w odniesieniu do M.W., E.L.(1), D.J.(1), D.J.(2) oraz E.L(2).

1. VIII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia SKO prowadzi do następujących wniosków:
2. 1. Zaskarżone postanowienie SKO zapadło w wyniku ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy odwołań A.M. i J.M., M.W., E.L.(1), D.J.(1), D.J.(2) oraz E.L.(2). Poprzednie rozstrzygnięcie SKO w tym przedmiocie, tj. decyzja SKO z dnia [...] listopada 2012 r., umarzająca na podstawie art.138 § 1 pkt 3 k.p.a. postępowanie odwoławcze, została prawomocnie wyeliminowana przez Sąd z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 221/13. Obecnie orzekając w sprawie, SKO stwierdziło przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołań na podstawie art.134 k.p.a.
3. 2. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego rozpoznania tych odwołań w jednym terminie. Niedopuszczalne jest jednocześnie po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy podejmowanie kolejnego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. W sytuacji podjęcia decyzji przez organ odwoławczy wyłączona jest bowiem możliwość rozpoznania innych dotychczas nierozpoznanych odwołań i ponownego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. W takiej sytuacji aby rozpoznać wszystkie prawidłowo złożone w terminie odwołania, obowiązkiem organu administracji II instancji jest spowodowanie wszczęcia z urzędu postępowania w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji, zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej na skutek rozpoznania jednego z kilku złożonych odwołań. Dopiero po uchyleniu takiej decyzji można zrealizować obowiązek łącznego rozpoznania wszystkich wniesionych odwołań (por. wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1198/09).
4. 3. W świetle powyższych uwarunkowań stwierdzić należy trafność oceny SKO, że w sytuacji pozostawania w dacie ponownego orzekania w sprawie w obrocie prawnym decyzji SKO z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] września 2010 r., rozpatrzenie przedmiotowych odwołań co do istoty nie byłoby dopuszczalne. W efekcie doszłoby bowiem do sytuacji, w której w obrocie prawnym funkcjonowałyby dwie decyzje odwoławcze, rozpatrujące co do istoty odwołania od tej samej decyzji organu I instancji. Wniosku o procesowej niedopuszczalności takiej sytuacji nie podważa okoliczność, że chodziłoby o decyzje odwoławcze wydane w wyniku rozpatrzenia odwołań różnych podmiotów. Z racji tego, że rozpatrzenie odwołania przez organ odwoławczy nie ogranicza się do oceny zasadności odwołania, ale obejmuje ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu I instancji w jej całokształcie, nie ulega wątpliwości, że przy rozpatrywaniu odrębnie kilku odwołań od tej samej decyzji organu I instancji musiałoby w sposób nieunikniony dojść do niedopuszczalnej z procesowego punktu widzenia kilkukrotnej oceny przez organ odwoławczy tych samych kwestii prawnych.
5. 4. Podkreślenia wymaga jednakże, że po wydaniu zaskarżonego obecnie postanowienia SKO z dnia [...] października 2013 r., merytoryczna decyzja SKO z dnia [...] listopada 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta, została wyeliminowana przez Sąd z obrotu prawnego nieprawomocnym wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 216/14. W świetle powyższego, w razie uprawomocnienia się wskazanego wyżej wyroku, stwierdzona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przeszkoda do rozpatrzenia odwołania A.M. i J.M. ustanie. W takim wypadku zajdzie konieczność ponownego przeprowadzenia przez SKO postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie poprzez merytoryczne rozpatrzenie odwołań Spółdzielni oraz A.M. i J.M. od decyzji Prezydenta.
6. 5. W świetle powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, obligująca Sąd w świetle art.145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., do wyeliminowania postanowienia SKO z obrotu prawnego, skutkująca koniecznością ponownego rozpoznania sprawy przez organ.
7. 6. Podkreślenia wymaga, że orzekając zaskarżonym obecnie postanowieniem ponownie w przedmiocie odwołań wniesionych przez podmioty inne niż Spółdzielnia, SKO orzekło łącznie o rozpatrzeniu odwołań wszystkich podmiotów wymienionych w poprzedniej decyzji w tym przedmiocie z dnia [...] listopada 2012 r., tj.: A.M. i J.M., M.W., E.L.(1), D.J.(1), D.J.(2) oraz E.L.(2).

Podkreślić jednakże należy, że wprawdzie w wyroku z dnia 24 maja 2013 r., rozpatrującym skargę A.M. i J.M. na wyżej wskazaną decyzję, Sąd nie ograniczył się do uchylenia tej decyzji wyłącznie w odniesieniu do A.M. i J.M., uchylając orzeczenie w całości, niemniej jasno wskazał w uzasadnieniu wyroku, że badał wyłącznie interes prawny (w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy) A.M. i J.M., konsekwentnie stwierdzając istnienie tego interesu tylko w odniesieniu do tej dwójki odwołujących się. W sytuacji, w której pozostali odwołujący się (M.W., E.L.(1), D.J.(1), D.J.(2) oraz E.L.(2)) nie wnieśli skarg na decyzję SKO z dnia [...] listopada 2012 r., umarzającą postępowanie odwoławcze również z ich odwołań, utracili oni prawo do zakwestionowania prawidłowości decyzji SKO z dnia [...] listopada 2012 r. w zakresie odmówienia im przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

W tej sytuacji uznać należy, że w wykonaniu wyroku Sądu z dnia 24 maja 2013 r., uchylającego decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. winno było nastąpić objęcie zaskarżonym obecnie postanowieniem wyłącznie odwołań A.M. i J.M., natomiast w odniesieniu do pozostałych osób winno zapaść ponownie orzeczenie, umarzające postępowanie odwoławcze na podstawie art.138 § 1 pkt 3 k.p.a. (umorzenie postępowania odwoławczego). Powyższe stanowi o naruszeniu tego przepisu przez SKO w zakresie osób wskazanych powyżej (naruszenie, o którym mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

7. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku SKO rozpozna co do istoty odwołania Spółdzielni oraz A.M. i J.M. od decyzji Prezydenta. W sytuacji, w której w dacie podjęcia czynności przez SKO wyrok Sądu z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 216/14, uchylający decyzję, utrzymującą decyzję Prezydenta nie będzie prawomocny, SKO rozważy istnienie podstaw do zawieszenia postępowanie odwoławczego na podstawie art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. (kwestia wstępna) do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie o sygn.. akt IV SA/Wa 216/14. Jednocześnie SKO umorzy na podstawie art.138 § 1 pkt 3 k.p.a. postępowanie odwoławcze w odniesieniu do M.W., E.L.(1), D.J.(1), D.J.(2) oraz E.L.(2).

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b i c p.p.s.a.