Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 K.p.a., utrzymał w mocy swoja decyzję z dnia [...] września 2009 r., którą orzeczono o umorzeniu postępowania, co do sposobu gospodarowania odpadami w postaci trzech pojazdów nielegalnie sprowadzonych przez p. Z. J. Organ orzekał w związku z treścią art. 25 i 26 ustawy z 9 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124 poz. 859 ze zm.), w myśl art. 105 § 1 K.p.a.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska, uzasadniając swoją decyzję wskazał, iż zgromadzona w sprawie dokumentacja (wynika z niej, iż pojazdy nie miały numerów VIN oraz dokumentów wymaganych dla rejestracji - tj. dowodów rejestracyjnych), w tym zeznania będącego bratem strony p. Z. J. (zatrzymany w trakcie przewozu pojazdów wskazał, iż są one przeznaczone na części), fotograficzna (potwierdza uszkodzenie pojazdów), jak również dokumenty takie jak faktura zakupu (wskazano w niej, iż przedmiotem sprzedaży są używane samochodowe części zamienne a nie pojazdy oraz określono wartość zakupu na zbyt niskie kwoty, jak na samochody przydatne do dalszego użycia) bezsprzecznie dowodzą, iż p. J. sprowadził do Polski z Niemiec odpady w postaci trzech pojazdów, bez zachowania wymagań w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów, co stanowi o tym, iż jest odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadów w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz.
WE L nr 190, str. 1). Jednakże wobec bezsprzecznej okoliczności, iż pojazdy zostały odebrane z powrotem przez kontrahenta z Niemiec, uznano, iż p. Z. J. nie może już rozporządzać rzeczami będącymi przedmiotem postępowania. Należą one obecnie do podmiotu znajdującego się pod jurysdykcją innego państwa. Organ administracji, nie będąc kompetentnym do orzekania w ramach wyznaczonych art. 26 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, uznał, iż prowadzenie postępowanie stało się bezprzedmiotowe, w myśl art. 105 § 1 K.p.a.
W decyzji wskazano, iż kwestia wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za ten czyn będzie stanowić przedmiot odrębnego postępowania.
W skardze sformułowano następujące zarzuty:
- - organ administracji mylnie uznał, iż Skarżący sprowadzał odpady; jego intencją było przywiezienie pojazdów nadających się do naprawy i dopuszczenia do ruchu (trudni się sprzedażą używanych samochodów); przedmiotowe pojazdy zostały mu dostarczone omyłkowo, co potwierdza treść korespondencji z kontrahentem niemieckim oraz fakt odbioru przez niego przesłanych omyłkowo pojazdów; odpowiedzialnym za przesłanie odpadów jest kontrahent niemiecki - swoje stanowisko skarżący poparł szerokimi wywodami,
- - organ administracji wadliwie określił, kto jest podmiotem postępowania, posługując się różnymi określeniami firmy, pod jaką Skarżący prowadzi działalność gospodarczą.
W skardze wskazano, iż pomimo wydawałoby się korzystnego dla Strony rozstrzygnięcia w decyzji (umorzenie postępowania) w istocie rzeczy wskazuje się w niej, iż odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów jest jej adresat, za co grozi mu wysoka kara pieniężna.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd oddalił skargę ponieważ zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w zakresie uzasadniającym jego uchylenie.
Zaskarżona decyzja jest trafna, w zakresie, w jakim orzeczoną nią o umorzeniu postępowania prowadzonego względem p. Z. J. Postępowanie było prowadzone w związku z uznaniem przez organ administracji, iż Skarżący przywiózł z naruszeniem stosownych przepisów (brak zgłoszenia) odpady w postaci trzech uszkodzonych, niekompletnych pojazdów. W razie ustalenia tego rodzaju okoliczności prawodawca przewidział dwa etapu postępowania; Po pierwsze kierowane jest wezwania w myśl art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów do ponoszącego odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów (takowe w niniejszej sprawie z dnia 12 czerwca 2009 r.). Postanowienie to podlega odrębnemu zaskarżeniu - patrz tak postanowienie NSA o sygn. akt II OSK 1559/09 (dostępny w CBOSA) przed stosowną nowelizacją ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, oraz art. 29 po jej nowelizacji, w związku z treścią art. 3 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dopiero w przypadku nie wykonania wskazanego w postanowieniu obowiązku stosownego postąpienia z rzeczami przewidziano wydanie decyzji, którą nakłada się na odpowiedzialnego za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów, obowiązki w granicach wskazanych w art. 26 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
W przedmiotowej sprawie bezsporna między stronami jest okoliczność, iż przedmiotowe uszkodzone, niekompletne pojazdy (nie zależnie od ich kwalifikacji) zostały zwrócone przez p. Z. J. sprzedawcy z Niemiec a ten je przyjął. O ile uznać, za organem administracji, iż Skarżący był odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadów w myśl roz. 2006/1013/WE, został on w wyniku wskazanego zdarzenia pozbawiony możliwości dalszego nimi rozporządzania. Nałożenie wobec tego na niego w drodze decyzji, w myśl art. 26 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, obowiązku określonego sposobu postępowania z konkretnymi przedmiotami oznaczałoby, iż orzeczenie takie, jako niewykonalne, byłoby dotknięte wadą nieważności (art. 156 §1 pkt 5 K.p.a.). Dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie nałożenia na p. Z. J. obowiązku określonego postępowania z danymi rzeczami (niezależnie od ich kwalifikacji) było więc bezprzedmiotowe. Stąd zasadnie organ administracji umorzył postępowanie administracyjne, w myśl art. 105 § 1 K.p.a. a więc decyzja w tym zakresie nie narusza prawa.
Skarżący zarzuca jednocześnie decyzji, iż z jej uzasadnienia (które w myśl jednolitych poglądów doktryny i judykatury stanowi jej integralna część) wynika wprost, jakoby dokonał on nielegalnego transgranicznego przemieszczenia odpadów, w myśl przepisów roz. 2006/1013/WE, co może być istotne w kontekście wymierzenia sankcji, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Wskazana kwestia nie ma jednak żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego w związku z treścią art. 25 i 26 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie ma znaczenia z punktu widzenia zasady powagi rzeczy osądzonej, co do kwalifikacji czynu, jako nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadów oraz wskazania osoby odpowiedzialnej, w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (patrz orzeczenia NSA sygn. akt II OSK 240/10 dostępne w CBOSA), chociaż inaczej ma się rzecz, o ile w sprawie zostanie wydana decyzja zobowiązująca do określonego postępowania z odpadami, w myśl art. 26 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (patrz wyrok NSA sygn. akt II OSK 1566/09 - dostępny w CBOSA) - co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Wobec wskazanych wyżej uwarunkowań prawnych, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stanowisko organu administracji, iż p. Z. J. jest odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadów nie ma żadnych skutków procesowych dla strony. Skoro zachodziły przesłanki umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotość, spowodowaną okolicznością faktyczną jak obiektywny brak możliwości nałożenia na podmiot obowiązków, o których mowa w art. 26 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (tu trwałe wyzbycie władztwa nad rzeczą), bezzasadne było w ogóle rozważanie, czy określony przedmiot stanowił odpad (o ile strona tą okoliczność kwestionuje). Okoliczność ta bowiem nie ma żadnego znaczenia dla meritum rozstrzygnięcia. W tym świetle zawarcie w uzasadnieniu szerokich wywodów dla potwierdzenia oceny, iż przedmiotowe uszkodzone niekompletne pojazdy były odpadami uchybia wymaganiu właściwego uzasadnienia (art. 107 §.3 K.p.a.) w kontekście wskazania okoliczności istotnych dla sprawy, zasadom pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a), oraz ekonomii postępowania (art. 12 K.p.a.)
Powyższe uchybienie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, a więc jego dostrzeżenie przez Sąd nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, co wynika a contrario z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zasadnie bowiem organ administracji umorzył postępowanie a zamieszczone w uzasadnieniu rozważania nie mają charakteru wiążącego, gdy chodzi o kwalifikacje czynu, jako nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów oraz wskazanie sprawcy (jako res iudicata) - patrz wyrok sygn. akt II OSK 240/10.
Jako, że przedmiotem sprawy administracyjnej była, jak wskazano, zasadność umorzenia postępowania, wobec utraty władztwa nad przedmiotem, nie zaś kwalifikacja czynu i wskazanie sprawcy, nie zasadne byłoby, aby trafność ocen organu administracji w tym zakresie była przedmiotem kontroli Sądu, jako że jest to zagadnienia nie istotne w przedmiotowej sprawie. Wobec tego co do meritum, poza oceną Sądu postają kwestie podnoszone w skardze, co do błędnego uznania, iż Skarżący jest odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów. Mylne są wywody skargi, jakoby mogło to mieć znaczenie w kontekście postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w myśl art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
IV SA/Wa 358/09
Co do zarzutu nie jednolitego określania firmy, pod jaką Skarżący prowadzi działalność gospodarczą należy przyznać, iż postulat precyzji i konsekwencji w tym zakresie jest w pełni uzasadniony, a brak jego realizacji uchybia wymaganiu art. 8 K.p.a. Jednak w niniejszej sprawie kwestia ta nie ma istotnego znaczenia. Bezsporne jest bowiem, iż Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie mechaniki pojazdowej (okoliczność w sprawie bezsporna), w ramach której nabył przedmiotowe uszkodzone niekompletne pojazdy. Jednocześnie samo postępowanie administracyjne było prowadzone w stosunku do niego, jako osoby fizycznej (w myśl art. 29 K.p.a.), jedynie w związku z prowadzona przez niego działalnością, w ramach której według twierdzeń organu administracji były przemieszczane na jego rzecz, jako prowadzącego działalność pod określoną firma, konkretne rzeczy.
Skarżący, jako osoba fizyczne, w stosunku do której było prowadzone postępowanie administracyjne, następnie umorzone, został wskazany expressis verbis w sentencji zaskarżonej decyzji (wskazano tam przy tym także na prowadzenie działalności gospodarczej pod określoną nazwą i adresem), co oznacza iż nie uchybiono wymaganiu art. 107 § 1 K.p.a., w zakresie jednoznacznego określenia strony postępowania.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.