Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez L. M. i H. K. reprezentowanych przez pełnomocnika D. K. od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 2464 m2 z obrębu [...], położoną przy ul. [...] w W., wydzieloną pod drogę, uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Burmistrz Gminy W. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku zatwierdził projekt podziału części nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] m.in. na działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 2464 m2 z obrębu [...] przeznaczoną pod rezerwę pod projektowaną ul. [...]. Przebieg dróg wskazanych w decyzji podziałowej wynikał z ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego W., zatwierdzonego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...] 1992 r. ogłoszonego w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] 1992 r., obowiązującego w dniu wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Miał miejsce również uproszczony plan regulacyjny zagospodarowania przestrzennego os. [...], zatwierdzony uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...] 1992 r., który nie był ogłoszony w Dz. Urz. Woj. [...]. Z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa [...] Urzędu W. z dnia 24 sierpnia 2015 r. wynika, że działka nr ewid. [...] z obrębu [...] położona jest w liniach projektowanej ul. [...].
Pełnomocnik L. M. i H. K. D. K. w dniu 17 czerwca 2014 r. wystąpił z wnioskiem do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] Urzędu W. o podjęcie i przeprowadzenie uzgodnień w sprawie wysokości odszkodowania za ww. nieruchomość, który pismem z dnia 31 lipca 2014 r. odmówił jego przyznania. Wobec powyższego wnioskiem z dnia 21 października 2014 r. wystąpili do Prezydenta W. o ustalenie odszkodowania wg zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczeniu nieruchomości.
Organ I instancji rozpoznając sprawę podniósł, że za przedmiotową działkę gruntu nie przysługuje odszkodowanie w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nie została ona wydzielona pod drogę publiczną, a jedynie z przeznaczeniem pod rezerwę pod projektowaną ul. [...], stąd też nie przeszła ona na własność W. z mocy art. 98 ust. 1 ugn. Zatem wobec braku skutku prawnego w postaci przejścia prawa własności przedmiotowej działki na rzecz W. nie było możliwe ustalenie odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 cyt. ustawy.
Niezależnie organ wskazał, że dotychczas nie przeprowadzono inwestycji polegającej na budowie planowanej w/w drogi - ul. [...], zaś zgodnie z treścią księgi wieczystej KW Nr [...] (na dzień 19 czerwca 2015 roku) właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest nadal H. K. i L. M. Ostatecznie decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezydent W. odmówił ustalenia odszkodowania za powyższą nieruchomość.
Na skutek wniesionego przez skarżących odwołania Wojewoda [...] wydał zaskarżoną do Sądu decyzję wskazując, że wydzielenie w ramach geodezyjnego podziału części nieruchomości pod drogę publiczną jest jednocześnie podziałem prawnym tej nieruchomości, ponieważ w jego wyniku następuje zmiana podmiotu własności w tej części. Nowy właściciel (gmina, powiat, samorząd województwa i Skarb Państwa) uprawniony jest do ujawnienia swojego prawa własności w księdze wieczystej, założonej dla tej części na wniosek organu reprezentującego dany podmiot. Stąd tez uznał, że wszystkie okoliczności niniejszej sprawy potwierdzają stanowisko skarżących o publicznym przeznaczeniu wydzielonej działki. Skutkować to musi konsekwencjami prawnymi, jakie wynikają dla prawa własności z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przejęcie z mocy prawa własności części nieruchomości wydzielonych pod drogi publiczne następuje za odszkodowaniem wypłacanym przez odpowiedni podmiot publicznoprawny, który nabył prawo własności.
Ostatecznie Wojewoda stwierdził, iż materiał dowodowy został zebrany i oceniony niezgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zaś uchybienia przepisom prawa materialnego popełnione przez organ I instancji powodują konieczność uchylenia kontrolowanej decyzji Prezydenta W. w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie wskazał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ I instancji powinien kierując się ww zasadami procesowymi wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. podjemie wszelkie działania zmierzające do wydania stosownego rozstrzygnięcia z pominięciem jednakże przyjmowanych uprzednio przeszkód do ustalenia odszkodowania.
Miasto W. reprezentowane przez Prezydenta W. wystąpiło do tut. Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Wojewody [...] żądając jej uchylenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciło naruszenie prawa materialnego tj. art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że ww. działka ewidencyjna [...] została wydzielona po drogę publiczną i w związku z tym nastąpił skutek w postaci wywłaszczenia na rzecz gminy W. w sytuacji, gdy z decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości nie wynika, że nieruchomość ta wydzielona została pod drogę publiczną; naruszenie prawa materialnego tj. art. 98 ust. 3 ugn w związku z art. 129 ust. 5 pkt 1 ugn poprzez błędne przyjęcie, że za przedmiotową działkę gruntu powinno zostać ustalone i wypłacone odszkodowanie w sytuacji, gdy nie doszło do wywłaszczenia tej nieruchomości na rzecz gminy W.; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez nieprawidłowe uchylenie decyzji Prezydenta W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy decyzja Prezydenta W. odpowiadała prawu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - jt.Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z póżn. zm.).
Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku było rozstrzygnięcie, czy zasadne jest stanowisko L. M. i H. K. w zakresie żądania odszkodowania za ww działkę gruntu w trybie art. 98 ust. 1 cyt. ustawy.
W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie wystąpiła przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia odwołania z uwagi na uchybienia w zebraniu i ocenieniu materiału dowodowego przez organ I instancji, niezgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Jednocześnie jednak organ w swoich wytycznych nakazał Prezydentowi podjąć wszelkie działania zmierzające do wydania stosownego rozstrzygnięcia z pominięciem przyjmowanych uprzednio przeszkód do ustalenia odszkodowania. A zatem wskazał, iż żądanie ustalenia i wypłacenia odwołującym się odszkodowanie jest zasadne. Stanowisko organu odwoławczego jest nie spójne i wewnętrznie sobie przeczy. Z jednej strony bowiem organ II instancji podziela stanowisko odnośnie publicznego przeznaczenia wydzielonej działki. Oznacza to, że Wojewoda [...] przesądził, że wobec nieruchomości stanowiącej działkę [...] nastąpił skutek prawny określone w art. 98 ust. 1 ugn, a zatem także konieczność wypłaty odszkodowania. Z drugiej zaś strony w wytycznych dla organu I instancji wskazał na konieczność zweryfikowania przeznaczenia działek gruntu pod drogi publiczne.
Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przy ocenie zaistnienia przesłanek z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawowe znaczenie ma treść decyzji podziałowej, bowiem to na podstawie tej decyzji dochodzi do wydzielenia działki gruntu z przeznaczeniem na drogi publiczne, które stosownie do art. 98 ust. 1 u.g.n. przechodzą na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne.
Natomiast przypomnieć w tym miejscu trzeba, że obowiązkiem każdego organu administracyjnego zgodnie z wymogami art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. jest zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego, ustalenie na jego podstawie prawidłowego stanu faktycznego sprawy i zastosowanie doń właściwej normy prawa materialnego. W motywach decyzji organ winien zgodnie z regułami art. 107 § 3 K.p.a. przedstawić ustalony stan faktyczny i prawny sprawy, przeanalizować i ocenić dowody, którymi dysponuje, wskazać które z nich posiadają wartość dowodową, a którym odmawia wiarygodności i mocy dowodowej. Funkcją uzasadnienia jest niewątpliwie przekonanie strony bądź stron o sprzecznych interesach, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to, że przyczyną tego są istotne powody. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ.
Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Ocena zaskarżonej decyzji w świetle akt administracyjnych sprawy niniejszej uzasadnia konkluzję o naruszeniu przywołanych wyżej fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego. Końcowe stanowisko organu winno bowiem znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wydanej decyzji w taki sposób, by spełnione zostały wymogi z art. 107 § 3 kpa. Takie naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie niemożliwych do zweryfikowania ustaleń faktycznych i prawnych przedstawionych przez Wojewodę.
Wobec powyższego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy będzie zobowiązany do dokonania wnikliwej analizy istniejącego stanu faktycznego w tym ustaleń odnoszących się do charakteru przedmiotowej działki gruntu wydzielonej pod rezerwę ul. [...] i do przedstawienia jednoznacznego stanowiska w tym zakresie. W zależności od wyników ponownego rozpoznania wniesionego odwołania Wojewoda [...] podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 ppsa. w zw z art. 205 ppsa.