Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 18 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 732/12

Uzasadnienie

Postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2011 r. o zawieszeniu postępowania w przedmiocie wymeldowania p. M. L. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał następujący stan faktyczny:

1. - postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek p. A. L.,
2. - [...] grudnia 2011 r. organ I. instancji podjął kroki w celu wyjaśniania, kto jest obecnie najemcą lokalu nr [...]; z odpowiedzi udzielonej przez Biuro Gospodarcze Uniwersytetu [...] z [...] grudnia 2011 r. wynikało, że pismem z [...] marca 2011 r. Uczelnia wypowiedziała najem p. A. L. ze skutkiem na dzień [...] maja 2011 r.; [...] maja 2011 r. p. A. L. odwołała się od decyzji władz Uniwersytetu [...] do sądu rejonowego; w związku z czym status najemcy lokalu nr [...] zostanie określony na podstawie wyroku sądu powszechnego,
3. - organ I. instancji zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone w przedmiocie wymeldowania, wskazując w uzasadnieniu, że rozpatrzenie przez sąd sprawy, w której zostanie rozstrzygnięte, czy p. A. L. posiada status najemcy lokalu, jest zagadnieniem wstępnym - w sprawie o wymeldowanie p. M. L.,
4. - zażalenie na postanowienie Wojewody [...] wniosła p. A. L. a badając zasadność środka odwoławczego organ II. instancji stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie,
5. - na mocy art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek; przymiot strony w postępowaniu o wymeldowanie - oprócz osoby, która ma być wymeldowana - mają również osoby legitymujące się tytułem prawnym do lokalu (właściciele, najemcy); skoro o tym, czy p. A. L. jest najemcą lokalu nr [...], rozstrzygnie sąd powszechny sprawa ta jest zagadnieniem wstępnym, o którym jest mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.; rozstrzygnięcie sądu wyjaśni, czy p. A. L. posiada legitymację procesową w postępowaniu o wymeldowanie p. M. L. z pobytu stałego,
6. - organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany wstrzymać się z rozstrzygnięciem i zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy natomiast rozumieć sytuacje, w których wydanie merytorycznego orzeczenia w sprawie - będącej przedmiotem postępowania - uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego; taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

W skardze na powyższe postanowienie p. A. L. podniosła, że jest ono niezgodne z prawem, uzasadniając to następująco:

1. - postępowanie o wymeldowanie powinno toczyć się z urzędu; p. M. L. nie dopełnił obowiązku wymeldowania się od 1997 roku, pomimo że ciążył na nim taki obowiązek już po 3 miesiącach od opuszczenia lokalu; zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się,
2. - niedopuszczalna jest sytuacja, kiedy organ administracji toleruje stan niezgodny z prawem,
3. - osoba próbująca założyć drzwi do lokalu została na zlecenie męża skarżącej pobita; w tej sprawie toczy się kolejna sprawa karna, zachowania męża, który uniemożliwia jej powrót do lokalu powinny być oceniane przez pryzmat toczących się postępowań karnych,
4. - sytuacja faktyczna została przez Urząd zbadana na początku postępowania, nie zaszły w niej żadne zmiany; można go zweryfikować poprzez skontaktowanie się z dzielnicowym, z Komendą Policji, bądź na podstawie raportów policji załączonych do akt sprawy o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu,
5. - Skarżąca nadal jest w swojej ocenie najemcą wspomnianego lokalu i stale płaci czynsz, zgodnie z fakturami wystawianymi na jej nazwisko przez wynajmującego: w związku z tym nadal posiada "interes prawny do tego lokalu".

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie Skarżąca podnosiła, że zawieszenie postępowania w tym przypadku doprowadzi do tego, iż nie zmieni się sytuacja trwająca od 5 lat, co powoduje dla niej poważne uciążliwości.

Uczestnik postępowania p. M. L. wniósł o oddalenie skargi, i złożył do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego z 2003 r., pisma związane z zakupem mieszkania przez Skarżącą oraz protokół z rozprawy przed Sądem Rejonowym z [...] stycznia 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Nie sporny jest w sprawie stan faktyczny ustalony przez organ administracji, który przywołany został, jako przesłanka zawieszenia postępowania - toczące się przed sądem powszechnym postępowanie w kwestii czy umowa najmu została skutecznie wypowiedziana. Trafne są z kolei wywody, co od uwarunkowań prawnych sprawy. Ich ponowne powtarzanie wobec wcześniejszego przytoczenia byłoby zbędne.

Odnosząc się dodatkowo do zarzutów Skarżącej należy podnieść:

1. - fakt, że postępowanie w przedmiocie wymeldowania może także toczyć się z urzędu nie ma znaczenia dla oceny zasadności zawieszenia niniejszego postępowania; ponieważ osoba mająca tytuł do lokalu jest stroną przedmiotowego postępowania (patrz tak uchwała składu 7 sędziów NSA z 5 grudnia 2011 r. o sygn. akt II OPS 1/11 opubl. w ONSAiWSA z. 2 z 2012 r. poz.
2. 17) nie zależnie, czy zostało wszczęte z urzędu czy na wiosek; kwestia ewentualnych uprawnień Skarżącej do lokalu jest zagadnieniem istotnym z punktu widzenia prawidłowego procedowania w sprawie, w związku z koniecznością zapewnienia każdej stronie udziału w postępowaniu (art. 10 K.p.a.), także przy poszczególnych czynnościach dowodowych (art. 79 K.p.a.), możliwość dostępu do akt sprawy, konieczność doręczania orzeczeń (art. 73 § 1 i 109 § 1 Kodeksu); analogiczne uprawnienia nie przysługują natomiast osobom zainteresowanym wynikiem sprawy niemającym jednak w niej interesu prawnego,
3. - podnoszony fakt stałego opłacania czynszu za lokal nie kreuje samodzielnie interesu prawnego, co do wyniku sprawy o wymeldowanie; interes taki może być wywodzony wyłącznie z określonych praw do lokalu, co jest sporne,
4. - przytaczane okoliczności, w postaci istotnych trudności dla Skarżącej, wynikających się z wydłużeniem postępowania, wobec konfliktu o lokal, nie mogą mieć znaczenia przy ocenie legalności orzeczenia; przesłanka zawieszenia, wskazana w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. ma bowiem charakter obligatoryjny (patrz sformułowanie "zawiesza postępowanie") w przeciwieństwie jedynie do możliwości zwieszenia postępowania wskazanej np. w art. 98 Kodeksu,
5. - poza oceną Sądu w niniejszej sprawie - dotyczącej zawieszenia postępowania - jest kwestia, czy sprawa dojrzała do merytorycznego rozstrzygnięcia – czy organ zgromadził już wystarczają ilość informacji koniecznych dla wydania orzeczenia w sprawie, oraz czy występują przesłanki do wymeldowania p. M. L. Należy wskazać także, że bez znaczenia dla niniejszego orzeczenia były przedłożone w toku rozprawy przez uczestnika postępowania dokumenty, związane merytorycznie z konfliktem pomiędzy małżonkami odnośnie praw i korzystania z lokalu nr [...].

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.