Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 903/20

Uzasadnienie

UZASADANIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy L. decyzją z [...] października 2019 r. Nr [...] orzekł o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP).

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z [...] września 2018 r. K. P. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy L. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na Budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP).

Zawiadomieniem - obwieszczeniem z [...] października 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy L. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, informując o prawie wnoszenia uwag i wniosków dotyczących, realizacji przedsięwzięcia.

Nadto działając na podstawie art. 77 ust.1 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 4 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm., dalej "uooś") wystąpił pismami z [...] października 2018 r. do: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] Wydział Spraw Terenowych w [...], Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w W., Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. o zaopiniowanie i uzgodnienie warunków realizacji dla przedsięwzięcia polegającego na Budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP).

[...] października 2018 r. do Urzędu Miasta i Gminy w L. wpłynęła Opinia Sanitarna z [...] października 2018 r. znak [...] opiniująca pozytywnie planowane, zgłaszając uwarunkowania środowiskowe do zastosowania na etapie realizacji i eksploatacji.

Marszałek Województwa [...] w W. wezwaniem z [...] listopada 2018 r. znak [...] wezwał do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko o: 1/ charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania w odniesieniu do obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne;

2/ przedstawienie opisu wariantu alternatywnego wraz z ich przewidywanym oddziaływaniem na środowisko, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 uooś. Organ wyjaśnił, że przedstawiony wariant alternatywny polegający na zmianie położenia budynków (z pionowego na poziomy) nie może zostać uznany za racjonalny wariant alternatywny w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy środowiskowej, bowiem przedstawiona wariantowość ma charakter jedynie pozorny;

3/ podanie informacji o zasobach dyspozycyjnych warstwy wodonośnej, a następnie przeanalizowanie możliwość potencjalnego zanieczyszczenia ujmowanej warstwy wodonośnej na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia (uwzględniając m. in. lokalizację: przedmiotowej studni oraz budynków inwentarskich, zbiorników na ścieki bytowe) wraz z podaniem zastosowanych zabezpieczeń ujęcia chroniących przed przedostawaniem się zanieczyszczeń z powierzchni terenu;

4/ wskazanie czy będą powstawały wody popłucze w wyniku uzdatnia wody pobranej ze studni oraz sposób ich zagospodarowania;

5/ przeanalizowanie kwestii kwalifikacji własnego ujęcia wody, o którym mowa w raporcie do § 3 ust. 1 pkt 71 rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71);

6/ szczegółowe odniesienie się do każdego zapisu z poszczególnych wymogów konkluzji BAT określonych w decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2017/302 z 15 lutego 2017 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do intensywnego chowu drobiu lub świń zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE; w przedłożonym raporcie ooś nie porównano proponowanej techniki z najlepszymi dostępnymi technikami;

7/ na etapie projektowania budynków przeanalizowanie możliwości technicznej usytuowania stanowisk do pomiaru emisji;

8/ wykazanie, iż dotrzymane zostaną przez instalację graniczne wielkości emisyjne określone w konkluzjach BAT w myśl art. 204 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska;

9/ zweryfikowanie obliczenia emisji pyłu zawieszonego PM 2,5 przedstawione m.in. na stronie 25 raportu ooś;

10/ przedstawienie założeń przyjętych do obliczeń emisji zanieczyszczeń z każdego rodzaju transportu, m.in. wysokości wylotu z samochodów ciężarowych, drogę jaką będą pokonywać samochody, wartości wskaźników;

11/ przedstawienie toku obliczeń emisji zanieczyszczeń ze środków transportu;

12/ uzasadnienie dla wielkości emisji z kotłowni; wyliczone wartości poszczególnych substancji w ka/h nie wynikają z założonego czasu pracy w kotłowni;

13/ przeanalizowanie konieczności wyliczenia emisji na budynkach mieszkalnych zgodnie z metodą referencyjną opisaną w rozporządzaniu Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu;

14/ określenie typów wentylatorów oraz przedłożenie kart katalogowych wentylatorów dachowych i szczytowych prezentujące ich wydajność i poziom mocy akustycznej (lub poziom dźwięku wraz ze wskazaniem odległości z jakiej wykonywany był pomiar) oraz kart katalogowych agregatów prądotwórczych, prezentujących ich poziom mocy akustycznej – w celu możliwości potwierdzenia przyjętych w raporcie wielkości poziomu hałasu. W razie konieczności przeprowadzenie obliczenia propagacji hałasu do środowiska, uwzględniając zweryfikowane wartości mocy akustycznych planowanych do zastosowania oraz istniejących wentylatorów dachowych i szczytowych oraz agregatów. W przypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych wartości hałasu na obszarach chronionych akustycznie -przedstawić i opisać środki minimalizujące oddziaływanie akustyczne wraz z wykazaniem ich skuteczności;

15/ przedstawienie wydruków z programu obliczeniowego rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku. W programie obliczeniowym uwzględnić oddziaływanie akustyczne na środowisko ze wszystkich obiektów inwentarskich uwzględniając wszystkie źródła emisji hałasu (m. in. z wentylatorów, agregatów prądotwórczych, środków transportu oraz ze źródeł typu budynek);

16/ na graficznym odwzorowaniu izolinii hałasu - mapie akustycznej na przedstawionych punktach obserwacyjnych na granicy terenów chronionych akustycznie – podanie wartości poziomu hałasu w odniesieniu do pory dnia i nocy. Ponadto na mapie akustycznej należy uwzględnić współrzędne na osi X, Y w celu możliwości weryfikacji przyjętych punktów pomiarowych;

17/ przedłożenie siatki receptorów w celu możliwości weryfikacji rozprzestrzeniania się hałasu w części graficznej z częścią obliczeniową raportu ooś;

18/ wyjaśnienie rozbieżności w oznaczeniu terenu – na str. 6 raportu ooś wskazano, iż dz. o nr. ew. [...],[...],[...],[...] i [...] objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (zwanym dalej "MPZP") i znajdują się w strefie RP - uprawy polowe, natomiast na str. 6 załącznika nr 11 do raportu ooś wskazano, iż wg. klasyfikacji przyjętej w MPZP teren ww. działek oznaczony jest jako MR - teren zabudowy zagrodowej.

Burmistrz Miasta i Gminy L. wezwaniem z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] wezwał Inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko o zagadnienia wskazane w wezwaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. oraz w wezwaniu Marszalka Województwa [...] w W. Ponadto Burmistrz Miasta i Gminy L. wezwał Inwestora by ten szczegółowo przedstawił informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności odnośnie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem tj. chlewnie – C., fermy kurze i indycze – L., C., S., L., C., W., biogazownia – C., kompostownia – C., pieczarkarnie – C., produkcja roślin pod osłonami (szklarnie) - C., a także do przedstawienia w formie graficznej projektowanych hal drobiarskich na tle z innymi istniejącymi lub planowanymi do realizacji ww. przedsięwzięciami na terenie gminy L., wraz z zaznaczoną odległością między nimi.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. pismem z [...] grudnia 2018 r. znak [...] wezwał do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko w następującym zakresie: ochrony powietrza; gospodarki wodno-ściekowej; ochrony wód, gospodarki odpadami, przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego wraz z jego uzasadnieniem oraz określeniem przewidywanego wpływu na środowisko w zakresie emisji substancji do powietrza, emisji hałasu, gospodarki wodno-ściekowej i ochrony wód oraz gospodarki odpadami, porównania oddziaływania analizowanych wariantów; przedstawienia racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5, 6 i 6a uooś, przy uwzględnieniu proponowanego wariantu alternatywnego. RDOŚ wyjaśnił, że w przedłożonym raporcie ooś przedstawiono wariant dotyczący zmiany położenia budynków (z pionowego na poziomy), którego nie można uznać za racjonalny wariant alternatywny; przeanalizowania zaistniałe konflikty społeczne związane z planowanym przedsięwzięciem i podać sposoby ich złagodzenia.

Burmistrz Miasta i Gminy L. pismem z [...] stycznia 2019 r. wezwał Inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko o zagadnienia wskazane w ww. wezwaniu.

17 stycznia 2019 r. zostały złożone przez Inwestora uzupełnienia do raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na "Budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP).

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. pismem z [...] lutego 2019 r. znak [...] podtrzymał stanowisko zawarte w opinii z [...] października 2018 r. znak [...].

Marszałek Województwa [...] w W. pismem z [...] lutego 2019 r. znak [...] ([...]) wezwał do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko o kwestie dotyczące programu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu, wydajności wentylatorów, możliwości zainstalowania przenośnych stanowisk do pomiaru wielkości emisji w zakresie gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza, przedstawienia założeń przyjętych do obliczeń emisji zanieczyszczeń z każdego rodzaju transportu, przedstawienia toku obliczeń emisji zanieczyszczeń ze środków transportu.

W dniu [...] marca 2019 r. Inwestor złożył uzupełnienia do raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. pismem z [...] marca 2019 r. znak [...] podtrzymał stanowisko zawarte w opinii z [...] października 2018 r. znak [...].

[...] kwietnia 2019 r. do Urzędu Miasta i Gminy w L. wpłynęła opinia Marszalka Województwa [...] w W. z [...] kwietnia 2019 r. znak [...] ([...]), opiniująca pozytywnie planowane przedsięwzięcie polegające na "Budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP)".

[...] maja 2019 r. do Urzędu Miasta i Gminy w L. wpłynęło postanowienie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w L. z [...] kwietnia 2019 r. znak [...], uzgadniające realizację przedsięwzięcia oraz określające warunki: na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. pismem z [...] maja 2019 r znak [...] wezwał do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko w następującym zakresie urządzeń służących do poboru wody, zasięgu oddziaływania ujęcia, określenia sposobów zabezpieczenia ujęcia przed przedostawaniem się zanieczyszczeń z powierzchni terenu; jednoznacznego stwierdzenia, czy w zasięgu leja depresji przedmiotowego ujęcia znajdują się inne czynne ujęcia ujmujące wody z tej samej warstwy wodonośnej i ewentualnego przeanalizowania możliwości powstania oddziaływań skumulowanych związanych z poborem wód, uwzględnienia na załączniku graficznym zasięgu oddziaływania (leja depresji) planowanego w ramach przedmiotowej inwestycji ujęcia własnego oraz odniesienia się do zapisów, o których mowa w § 11 rozporządzenia Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z [...] kwietnia 2015 r. w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód regionu wodnego Środkowej [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Z 2015 r. poz. [...], ze zm.), a także oceny wpływu inwestycji na zasoby naturalne, w tym zasoby dyspozycyjne wód poprzez określenie zasobów eksploatacyjnych planowanego ujęcia.

Burmistrz Miasta i Gminy L. pismem z [...] maja 2019 r. znak [...] wezwał Inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko o zagadnienia wskazane w wezwaniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz o dodatkowe kwestie w zakresie:

1. - ponownej analizy ocenę skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wraz z istniejącymi i planowanymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi na działkach: [...] w miejscowości C. - funkcjonujące chlewnie o obsadzie 1950 szt. (209 DJP), [...] w miejscowości C. - funkcjonujące chlewnie o obsadzie 1950 sztuk (273 DJP), [...] w miejscowości C. - funkcjonujące chlewnie o obsadzie 20S.44, [...] w miejscowości C. — funkcjonująca ferma brojlerni indyków wraz z obiektami towarzyszącymi 169,4 DJP, [...] i [...] w miejscowości L.- fermy trzody chlewnej, [...] w miejscowości L. -- przedsięwzięcie polegające na budowie kurnika kur brojlerów o obsadzie 17000 szt., [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w miejscowości C., funkcjonujący zakład produkcji podłoża do uprawy pieczarek (kompostownia), [...] (przed podziałem) w miejscowości C. - funkcjonująca biogazownia rolnicza, [...] i [...] położonych w L. - przedsięwzięcie polegające na budowie kurnika kur nieśnych, [...],[...],[...],[...] położonych w L. - przedsięwzięcie polegające na budowie hal drobiarskich, [...] i [...] we wsi S. - przedsięwzięcie polegające na budowie kurnika dla brojlerów o obsadzie 128 DJP, [...] we wsi S. - przedsięwzięcie polegające na rozbudowie fermy drobi do chowu brojlerów w ilości 64 000 szt. - budowa kurnika z obiektami towarzyszącymi, [...] we wsi S. - przedsięwzięcie polegające na rozbudowie fermy drobi udo chowu brojlerów - budowa kurnika z obiektami towarzyszącymi, planowane przedsięwzięcie na działce [...] w miejscowości C.- polegające na budowie fermy drobiu do chowu brojlerów o obsadzie 855 DJP, planowane przedsięwzięcie na działkach nr [...] i [...] w miejscowości S. polegające na rozbudowie fermy kur niosek wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącej odchowalni kur niosek oraz z niezbędną infrastrukturą, planowane przedsięwzięcie na działce [...] w miejscowości S. - polegające na budowie zespołu hal drobiarskich o łącznej obsadzie do 150.000 szt. (tj. 600 DJP). wraz z infrastrukturą towarzyszącą, planowane przedsięwzięcie na działkach [...],[...],[...] i [...] we wsi W. - polegające na budowie 10 budynków inwentarskich na potrzeby chowu brojlerów kurzych, z infrastrukturą towarzyszącą oraz zmianie sposobu użytkowania 4 budynków inwentarskich, na potrzeby chowu brojlerów kurzych, wytwórnia pieczarek położona we wsi C., produkcję roślin pod osłonami (szklarnie),
2. - w zakresie powietrza i klimatu akustycznego określonych rozporządzeniem ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. poz. 1031), rozporządzeniem z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U Nr 16, poz.
3. 87) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112).

[...] czerwca 2019 r. Inwestor złożył uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu na środowisko.

W związku z tym, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L., Marszałek Województwa [...] w W. oraz Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w L. pozytywnie zaopiniowali i uzgodnili realizację przedsięwzięcia polegającego na Budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP)" (opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z [...] października 2018 r. znak [...], opinia Marszałka Województwa [...] w W. z [...] kwietnia 2019 r. znak [...] ([...]), uzgodnienie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w L. z [...] kwietnia 2019 r. znak [...]).

Burmistrz Miasta i Gminy L. działając na podstawie art. 77 ust. 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 4 uooś wystąpił o ponowne zaopiniowanie i uzgodnienie realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. pismem z [...] czerwca 2019 r. znak [...] podtrzymał stanowisko zawarte w opinii z [...] października 2018 i znak [...].

Pismem z [...] lipca 2019 r. znak [...] ([...]) Marszałek Województwa [...] w W. poinformował, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone w opinii z [...] kwietnia 2019 r. znak [...].

Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. znak [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. uzgodnił realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP)", określając warunki: na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w dokumentacji do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ooś (w projekcie budowlanym).

Organ I instancji, po rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie oraz w oparciu o dane wynikające z przedłożonego Raportu z uzupełnieniami stwierdził, że w raporcie (dział 6 – Kumulacja oddziaływania) wskazano, iż na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia brak jest innych przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych o podobnym charakterze. Na terenie działek, na których planowana jest realizacja przedsięwzięcia zlokalizowana jest wytwórnia pieczarek. W odległości około 500m w kierunku południowo-wschodnim od zabudowań planowanego przedsięwzięcia znajduje się wytwórnia pieczarek. Natomiast w odległości 550 m od zabudowań planowanego przedsięwzięcia w kierunku południowo-zachodnim znajduje się produkcja roślinna pod osłonami (szklarnie).

Istniejące przedsięwzięcia produkcyjne nie stwarzają ryzyka kumulacji oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. W omawianym dziale pominięto chlewnie zlokalizowane w odległości ok. 1074 m w miejscowości C., biogazonię rolniczą zlokalizowaną na działce [...] w miejscowości C. u odległości ok. 1319 m. fermę brojlerni indyków wraz z obiektami towarzyszącymi zlokalizowaną w C. w odległości ok. 1170 m od planowanej inwestycji oraz planowane przedsięwzięcie polegające na budowie fermy drobiu do hodowli brojlerów zlokalizowane na działce [...] w miejscowości C.w odległości 1067 m od planowanej inwestycji oraz wiele innych przedsięwzięć które zostały wymienione w wezwaniu Burmistrza Miasta i Gminy L. z [...] maja 2019 r. znak [...].

W ocenie organu przedłożony raport nie zawiera w istocie oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Organ wyjaśnił, że inwestor dwukrotnie był wzywany do przeanalizowania oddziaływania skumulowanego planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W załączonych wyjaśnieniach z [...] stycznia 2019 r. jak i z [...] czerwca 2019 r. autor raportu wskazał, iż w polskim prawie nie określono szczegółowego zagadnienia odnoszącego się do kumulacji oddziaływań, metod ich określenia, norm, a nawet definicji. Nie uregulowano także sposobu postępowania w przypadku stwierdzenia możliwości kumulowania się oddziaływań pochodzących od dwóch lub większej ilości przedsięwzięć. Jednakże należy brać pod uwagę, że u odległości nieprzekraczającej 1 km od planowanej inwestycji brak jest przedsięwzięć (planowanych i istniejących) o podobnym charakterze (przemysłowe fermy zwierząt).

W związku z tym brak jest realnych możliwości przekroczenia emisji dopuszczalnych (hałasu oraz gazów i pyłu do powietrza). W odległości do 500m od planowanego przedsięwzięcia znajdują się 2 pieczarkarnie. W odległości od 500m do 1km dodatkowo znajduje się produkcja roślinna pod osłonami (szklarnie). Najbliżej położone wielkotowarowe fermy znajdują się w odległości od 1,5 km do 2 km. W ocenie organu jest to informacja nierzetelna.

Organ stoi na stanowisku, że emisje ze strony ferm drobiu stanowią istotną uciążliwość dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości, a tym samym stanowią o negatywnej ocenie przedsięwzięcia przez lokalną społeczność. Mieszkańcy podnoszą uzasadnione obawy o pogorszenie warunków ich życia, pogorszenie warunków środowiskowych, negatywny wpływ na zdrowie ludzi oraz konieczność znoszenia przykrych emisji zapachowych z powodu większej ilości kurników. Autor raportu bezwzględnie obowiązany jest do uwzględnienia wszystkich z możliwych sfer oddziaływania inwestycji na środowisko i przyjęcia do swoich wyliczeń każdego z możliwych źródeł emisji, również i tych znajdujących się w sąsiedztwie. Nie do zaakceptowania zdaniem organu jest sytuacja, jak w rozpoznawanej sprawie, iż autor raportu z niewiadomych przyczyn nie uwzględnia przy wyliczeniach żadnych z występujących w sąsiedztwie – czy to istniejących, czy planowanych instalacji, które są źródłami emisji do środowiska o tym samym charakterze co planowana Inwestycja.

Raport o oddziaływaniu na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Stanowi on zasadniczy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia. W konsekwencji, organy administracji mają obowiązek ocenić, na podstawie art. 80 k.p.a., jego wartość dowodową. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach.

Analiza przedłożonego raportu oraz jego uzupełnienia prowadzą – zdaniem organu I instancji – do wniosku, że nie zawiera on elementów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8 i pkt 15 uooś.

Zdaniem organu I instancji w przedłożonym raporcie nie została przeprowadzona żadna analiza na temat szkodliwych substancji jak też hałasu z istniejących inwestycji i ich ewentualnej kumulacji z substancjami instalacji objętej planowanym przedsięwzięciem, a tym samym analiza zakresu negatywnego oddziaływania wszystkich inwestycji na środowisko a w tym i na ludzi. Poza ogólnym stwierdzeniem, iż "(...) w odległości mniejszej niż 1km od planowanego przedsięwzięcia brak jest inwestycji zrealizowanych i planowanych o podobnym charakterze, których emisja mogłaby prowadzić do kumulacji oddziaływania i przekraczania norm określonych prawem". Braki w tym zakresie pozwalają zdaniem organu przyjąć, że przedłożony raport, pomimo wezwania do jego uzupełnienia nie zawiera w istocie oceny oddziaływania skumulowanego odnośnie powietrza i klimatu akustycznego, co czyni go nieodpowiadającym wymogowi art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy.

Organ I instancji zwrócił uwagę na stanowisko prezentowane jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż w sytuacji potencjalnej możliwości kumulacji oddziaływań planowanej inwestycji z innymi, należy dokonać analizy i wyliczeń tych oddziaływań łącznie (tak: WSA w Białymstoku w wyroku z 9 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 212/13, WSA w Białymstoku w wyroku z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 667/13, WSA w Białymstoku w wyroku z 16 września 2014 r., sygn. akt II SA Bk 315/14, WSA w Lublinie w wyroku z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 444/15, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nadto organ wskazał, że w bliskiej odległości tj. około 1-6 km od planowanej inwestycji znajdują się już funkcjonujące kurniki, chlewnie, biogazownia oraz kompostowania do wyrobu podłoża pieczarkowego w odległości ok. 4700 m. Zdaniem organu wbrew twierdzeniom Inwestora na niewielkim stosunkowo obszarze występuje skumulowane oddziaływanie z planowanym przedsięwzięciem. Nadmierna uciążliwość zapachowa na tym terenie, która w obecnym stanie faktycznym jest uciążliwa i wyczuwalna w odległości około 5 km budzi ogromną wątpliwość dla realizacji planowanej inwestycji.

Wreszcie organ wskazał, że lokalizacja przedsięwzięcia C. budzi zdecydowany sprzeciw społeczności lokalnej, gdyż jest to inwestycja zlokalizowana w bliskiej odległości od nieruchomości zamieszkałych, która zdaniem społeczności lokalnej, będzie miała negatywne oddziaływanie na środowisko (glebę, powietrze, wody a przede wszystkim na zdrowie i życie ludzi). Planowana intensywna produkcja stanowi zagrożenie dla środowiska naturalnego, życia i zdrowia mieszkańców. Przemysłowy chów drobiu generuje do środowiska duże ilości związków chemicznych w postaci złożonych gazów, które działają drażniąco na organizm ludzi narażonych na te czynniki. Powoduje to uzasadnione obawy o pogorszenie warunków ich życia, pogorszenie warunków środowiskowych oraz konieczność znoszenia przykrych emisji zapachowych emitowanych przez kurniki. Hodowli drobiu zawsze bowiem towarzyszy emisja gazów o przykrym zapachu, najgroźniejszy jest amoniak i siarkowodór.

Dodatkowo w odległości 1201 m od planowanej inwestycji położony jest zespół dworski w T., wpisany do rejestru zabytków nr. [...]. Raport nie zawiera taj informacji, ale podaje iż brak jest w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji obiektów zabytkowych, podlegających szczególnej ochronie. Zdaniem organu planowana inwestycja wpłynie na atrakcyjność terenu zabytkowego.

Organ I instancji nie podzielił opinii Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, że dane na temat planowanego przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania i ustalić warunki jego realizacji oraz że ze względu na rodzaj i charakterystykę planowanego przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami nie wystąpi ponadnormatywne kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się obecnie na obszarze, na które będzie oddziaływać przedsięwzięcie z innymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi poza terenem inwestycyjnym.

Organ nie podzielił również stanowiska zawartego w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. W ocenie organu PPIS w L., pomimo przesyłanych przez Burmistrza Miasta i Gminy L. uzupełnień i protestów mieszkańców nie dokonał rzetelnej analizy ww. dokumentów, a swoje stanowisko oparł jedynie na stwierdzeniach autora raportu.

Burmistrz Miasta i Gminy L. wskazał, że kierował się również zasadą przezorności, nakazującą traktować wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków tak, jak pewność ich wystąpienia. Na podstawie Raportu oddziaływania na środowisko nie można wykluczyć, że planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na zdrowie okolicznych mieszkańców. Na organie zaś, wbrew przekonaniu Inwestora, spoczywa obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego Raportu w zakresie oddziaływania higienicznego i zdrowotnego na środowisko. Raport jest dokumentem, który podlega ocenie, a sporządzenie go nie zwalnia organu uzgadniającego od czynienia własnych ustaleń zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych.

Organ uznał także, że realizacja planowanego przedsięwzięcia narusza zasadę zrównoważonego rozwoju, o której mowa w art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 pkt. 50 ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Organ wyjaśnił, że zasad zrównoważonego rozwoju pełni przede wszystkim rolę dyrektywy wykładni, stąd zasadę tę powinny mieć na uwadze organy stosujące prawo. Zasada zrównoważonego rozwoju służy do rozwiązywania konfliktów między wartościami konkurującymi ze sobą, przy czym jedną z tych wartości jest ochrona środowiska, a drugą wolność gospodarcza oparta na własności prywatnej, o której mowa w art. 20 Konstytucji RP.

W celu rozwiązania tego dylematu, organ rozważył skalę zamierzenia inwestycyjnego oraz położenie zabudowań mieszkalnych ludzi - w odległości 280 m od granicy nieruchomości na której miałaby być zlokalizowana ferma – i uznał, że już na etapie uwarunkowań środowiskowych i zapewne także w przyszłości będzie rodzić konflikty społeczne.

Dalej organ wywiódł, że pozytywne stanowiska organów uzgadniających i opiniujących nie zwalniają organu prowadzącego postępowanie główne od samodzielnej oceny kompletności raportu, a także weryfikacji stanowisk organów współdziałających, gdyż to organ główny odpowiada za wydanie rozstrzygnięcia. Jak wskazano wcześniej braki raportu mogą stanowić samoistną przesłankę do odmowy wydania pozytywnej decyzji środowiskowej.

Po analizie zgromadzonych dokumentów, organ prowadzący postępowanie postanowił odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP)".

Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. P. Pismem z [...] listopada 2019r. Kolegium zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy L. o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez złożenie wyjaśnień odnośnie stron postępowania oraz wykazanie innych przedsięwzięć (już zrealizowanych lub planowanych do realizacji) oddziałujących na środowisko jak np. kompostownie, kurniki, chlewnie, obory wraz z podaniem obsady i odległości od miejsca planowanej inwestycji, o których mowa w wezwaniu Burmistrza Miasta i Gminy L. Nr [...] z dnia [...] maja 2019r. oraz wyjaśnienie czy dla tych przedsięwzięć: zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, został sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Wyjaśnienia w powyższym zakresie zostały przekazane przy piśmie Burmistrza Miasta i Gminy L. z [...] grudnia 2019 r. Pismem z [...] grudnia 2019 r. Kolegium, działając na podstawie art. 136 k.p.a. wezwało K. P. do uzupełnienia przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie:

1. 1. dokładnego i precyzyjnego opisu racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska – wraz z wyczerpującym i kompleksowym uzasadnieniem jego wyboru;
2. 2. określenia przewidywanego oddziaływania wszystkich analizowanych wariantów na:
3. a) środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej,
4. b) na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego;
5. 3. porównanie oddziaływań wszystkich analizowanych wariantów na:
6. a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze,
7. b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobraz,
8. c) dobra materialne,
9. d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków,
10. e) formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych,
11. f) elementy wymienione w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b, jeżeli zostały uwzględnione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub jeżeli są wymagane przez właściwy organ,
12. g) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-f;
13. 4. Uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w pkt 6 i 6a;
14. 5. Ocena skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wraz z istniejącymi i planowanymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi na działkach: nr [...] w m. C., przedsięwzięcie polegające na budowie chlewni o obsadzie 1950 DJP, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] lipca 2009r.; nr [...] (po podziale [...]) w m. C., przedsięwzięcie polegające na budowie budynku chlewni o obsadzie 273 DJP, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] października 2014r.; nr [...] w m. C., przedsięwzięcie polegające na budowie budynku chlewni o obsadzie 273 DJP; nr [...] (po podziale [...]) w m. C., funkcjonująca biogazownia, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] maja 2013r.; nr [...] w m. C., przedsięwzięcie polegające na rozbudowie fermy trzody chlewnej, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] marca 2007r.; nr [...] w m. C., ferma drobiu o obsadzie 169,4 DJP, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] listopada 2011r.; nr [...] w m. C., przedsięwzięcie polegające na budowie fermy drobiu do chowu brojlerów o obsadzie 855 DJP, został złożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie powietrza i klimatu akustycznego określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. poz. 1031), rozporządzeniem z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16. poz.
15. 87) oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112) - o ile zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W odpowiedzi na wezwanie, pismem z [...] stycznia 2020 r., K. P. złożył wyjaśnienia w sprawie i poinformował, że żądanie przeprowadzenia dodatkowego dowodu w postaci oceny skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest bardzo kosztowne i niewykonalne. Wnioskodawca nie ma żadnej możliwości zbadania wpływu już istniejących przedsięwzięć, a także planowanych do oceny skumulowanego oddziaływania na środowisko. Ponadto niezasadne jest wskazywanie przez Kolegium na uchybienia raportu naruszające przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, polegające na nieprzedstawieniu trzeciego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W raporcie w sposób jednoznaczny zostało określone i wykazane, ze wariant inwestorski jest zarazem wariantem najkorzystniejszym dla środowiska.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2020 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z [...] października 2019 r. znak [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (dalej: "decyzji środowiskowej") jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przed uzyskaniem tzw. decyzji realizacyjnej, wskazanej w art. 72 ust. 1 uooś.

Niniejsza sprawa obejmuje przedsięwzięcie polegające na budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gm. L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP). Przedmiotowa inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 Rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz.

71) w zw. z § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019r., poz. 1839). Oznacza to, że dla planowanego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne, a wniosek zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej bowiem ocena okoliczności faktycznych dokonywana jest w oparciu o przygotowany raport, który stanowi istotny środek dowody i który organ obowiązany jest uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Raport ma zasadnicze znaczenie w postępowaniu zmierzającym do uzyskania decyzji środowiskowych. Zawiera on wiadomości specjalistyczne i podlega pełnej ocenie przez właściwy organ prowadzący postępowanie w świetle oceny całokształtu materiału dowodowego w rozumieniu art. 80 kpa czy dana okoliczność została udowodniona zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa. Nie powinien być uznany za środek dowodowy raport niespełniający ustawowych wymagań ustalonych w art. 66 ustawy. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji oraz czy zawiera wszystkie wymagane ustawowo elementy. Aby takie wymagania mogły być określone, raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach.

W przedmiotowej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko polegającego na budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gm. L. został sporządzony

Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów w tym: 1) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, 2) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, 3) uzasadnienie ich wyboru oraz określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej określenie także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego.

W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzupełnieniu raportu z [...] i [...] stycznia 2019 r. przedstawiono wariant proponowany przez wnioskodawcę i racjonalny wariant alternatywny polegający na wyposażeniu każdej z hal drobiarskich w odrębne źródło ciepła (kocioł energetycznego spalania paliw) - planuje się zastosowanie 10 kotłów o mocy 100 kW każdy i sprawności 82 % opalany węglem kamiennym, z ciągiem naturalnym.

Kolegium wyjaśniło, że art. 66 ust. 1 pkt. 5 ww. ustawy jednoznacznie nakłada obowiązek opisu trzech analizowanych wariantów realizacji przedsięwzięcia. Muszą to być warianty: wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska, włącznie z uzasadnieniem ich wyboru w zakresie oddziaływania na środowisko. Inwestor powinien przedstawić raport, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich trzech wariantów. W opisie poszczególnych wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje.

SKO oceniło, że w sporządzonym w sprawie raporcie nie przedstawiono trzeciego wariantu. Wariant inwestorski uznano za najbardziej korzystny dla środowiska i – jak podano w raporcie – nie przewiduje się innych wariantów realizacji przedsięwzięcia (str. 74 raportu). Ponadto wskazano, że wariantem najkorzystniejszym dla środowiska jest wariant zerowy polegający na niepodejmowaniu zamierzenia inwestycyjnego. W ocenie Kolegium wariant zerowy nie może stanowić "wariantowania" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt. 5 uooś. W raporcie konieczne jest wskazanie i szczegółowe opisanie wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz oczywiście wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (por. wyroki NSA z 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 507/18, z 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2320/17, z 26 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2599/12 z 20 maja 2014 r" sygn. akt lI OSK 2999/12 z 25 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2594/12 oraz z 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12; wyrok WSA w Gdańsku z 24 marca 2011 r., II SA/Gd 864/10).

Kolegium wyjaśniło, że przyjmuje się, że w raporcie sporządzonym dla potrzeb postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedstawione winny być minimum trzy analizowane warianty: racjonalny wariant alternatywny, wariant najkorzystniejszy dla środowiska oraz wariant wybierany, proponowany przez wnioskodawcę. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być zaakceptowany przez organ. Co do zasady zaś wariant proponowany przez wnioskodawcę oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska powinny być różne (wyrok NSA z 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2849/17, wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2018r., sygn. akt IV SA/Po 212/18).

Kolegium zaakcentowało, że opis wariantów musi być jednocześnie opisem dokładnym i wyjaśniającym wszystkie istotne aspekty przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko, co służy zarówno jego ocenie przez organ, jak i realizacji celu, jakiemu służy ocena oddziaływania na środowisko, tj. wyborowi rozwiązania najbardziej optymalnego z punktu widzenia interesu inwestora oraz zasad ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju.

W dalszej kolejności Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3b uooś raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.

W toku postępowania odwoławczego Kolegium, pismem z [...] listopada 2019r. zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy L. o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wykazanie innych przedsięwzięć (już zrealizowanych lub planowanych do realizacji) oddziałujących na środowisko jak np. kompostownie, kurniki, chlewnie, obory wraz z podaniem obsady i odległości od miejsca planowanej inwestycji, o których mowa w wezwaniu Burmistrza Miasta i Gminy L. Nr [...] z [...] maja 2019r. oraz wyjaśnienie czy dla tych przedsięwzięć: zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, został sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. W dokumentach przekazanych przez Burmistrza Miasta i Gminy L. (pismo z dnia [...] i [...] grudnia 2019r.) wskazano nieruchomości, na których już funkcjonują bądź są planowane do realizacji inwestycje oddziałujące na środowisko, dla których wystąpiono z wnioskiem bądź wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

Analiza przedłożonego w sprawie raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, prowadzi do wniosku, iż inwestor wykazał jedynie, że w odległości około 500 m w kierunku południowo-wschodnim od zabudowań planowanego przedsięwzięcia znajduje się wytwórnia pieczarek oraz w odległości około 550 m w kierunku południowo-zachodnim znajduje się produkcja roślinna pod osłonami (szklarnie). Zdaniem autora raportu istniejące przedsięwzięcia produkcyjne nie stwarzają ryzyka kumulacji oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. W uzupełnieniu raportu z [...] stycznia oraz [...] czerwca 2019r. przedstawiono w sposób graficzny odległości miedzy planowanym przedsięwzięciem a innymi przedsięwzięciami i wyjaśniono, że brak jest realnych możliwości przekroczenia emisji dopuszczalnych (hałasu oraz gazów i pyłów do powietrza).

Zdaniem organu odwoławczego w przedłożonym raporcie oraz jego uzupełnieniach nie została przeprowadzona żadna analiza na temat szkodliwych substancji jak i hałasu z istniejących lub planowanych inwestycji i ich ewentualnej kumulacji z substancjami z instalacji objętej planowanym przedsięwzięciem, a tym samym analiza zakresu negatywnego oddziaływania wszystkich inwestycji na środowisko, a w tym i na ludzi. Poza ogólnym stwierdzeniem, iż nie wystąpi skumulowane oddziaływanie, dokumenty zamieszczone w aktach sprawy, a w szczególności przedłożony do akt raport oraz jego uzupełnienia, nie zawierają żadnych wyliczeń, analizy rysunków izolinii stężeń oraz izofon pod kątem ewentualnego "nakładania się" emisji ze wszystkich przedsięwzięć. Brak danych w zakresie kumulacji oddziaływań czyni ocenę oddziaływania skumulowanego nierzetelną i nie opartą na konkretnych danych. Braki w tym zakresie pozwalają przyjąć, iż przedłożony raport, nie zawiera w istocie oceny oddziaływania skumulowanego odnośnie powietrza i klimatu akustycznego, co czyni go nieodpowiadającym wymogowi art. 66 ust. 1 pkt 3b uooś.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że podziela jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie, iż w sytuacji potencjalnej możliwości kumulacji oddziaływań planowanej inwestycji z innymi, należy dokonać analizy i wyliczeń tych oddziaływań łącznie.

Skumulowane oddziaływania na środowisko dotyczą zmian w środowisku, które są spowodowane wpływem danego przedsięwzięcia w połączeniu z innymi obecnymi i przyszłymi przedsięwzięciami. W konsekwencji inwestor, kierując się zasadą przezorności, powinien uwzględnić w raporcie Informacje o potencjalnych zagrożeniach związanych z wystąpieniem efektu skumulowanego oddziaływania na środowisko nie tylko w stosunku do istniejących przedsięwzięć, ale i przedsięwzięć planowanych, o których powziął wiadomość (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1303/16, LEX nr 2476086, podobnie wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2017 r., IV SA/Wa 2021/17, LEX nr 2454684).

Brak dokonania analizy w powyższym zakresie uniemożliwia dokonanie miarodajnej i rzetelnej oceny możliwego oddziaływania inwestycji na środowisko. Nie potrzeba wiedzy fachowej, aby stwierdzić, iż nie ma żadnego przedsięwzięcia, które pozostawałoby obojętne dla środowiska. W niniejszej sprawie zaś, zdaniem Kolegium, mamy do czynienia z przedsięwzięciem, objętym rozporządzeniem, które to przedsięwzięcie z samej swojej istoty niesie ze sobą potencjalne zagrożenie dla wszystkich komponentów środowiska. Skoro takie oddziaływanie niesie ze sobą pojedyncza inwestycja, to należy uznać, iż jej oddziaływanie, skumulowane z innymi tego rodzaju inwestycjami istniejącymi w sąsiedztwie, będzie potęgowało możliwe niekorzystne skutki dla środowiska naturalnego. Bez dokonania stosownych wyliczeń w tym zakresie ocena powyższego zagadnienia jest niemożliwa

Dokonując kompleksowej analizy przedłożonego w sprawie raportu oddziaływania na środowisko jako podstawowego dokumentu wraz z jego uzupełnieniami Kolegium stwierdziło, iż dokument ten nie spełnia wymogów z art. 66 uooś. W takiej sytuacji koniecznym było uzupełnienie przedmiotowego raportu o wskazane powyżej uchybienia.

W związku z powyższym, w toku postępowania odwoławczego Kolegium, działając na podstawie art. 136 k.p.a., pismem z [...] grudnia 2019 r. wezwało Inwestora do uzupełnienia przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z wyczerpującym i kompleksowym uzasadnieniem jego wyboru oraz w zakresie określenie przewidywanego oddziaływania wszystkich analizowanych wariantów na środowisko i oceny skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wraz z istniejącymi i planowanymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi na konkretnie wskazanych działkach.

W odpowiedzi na wezwanie Kolegium inwestor w piśmie z [...] stycznia 2020 r. poinformował, że żądanie przeprowadzenia dodatkowego dowodu w postaci oceny skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest bardzo kosztowne i niewykonalne. W ocenie Kolegium pismo inwestora z [...] stycznia 2020 r. nie stanowi o wykonaniu wezwania do uzupełnienia raportu z [...] grudnia 2019 r.

W tej sytuacji Kolegium uznało, że złożony w przedmiotowej sprawie raport oraz jego uzupełnienia nie spełniają wymagań, o których mowa w art. 66 uooś. Nie zawiera bowiem opisu i analizy racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska ani oceny skumulowanego oddziaływania na środowisko. Braki te, pomimo wezwania w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przed organem odwoławczym nie zostały uzupełnione przez inwestora. Kolegium wyjaśniło, że istota stwierdzonych uchybień polega na tym, że ze względu na wady raportu nie można ocenić, czy faktycznie przyjęty w niniejszej sprawie opis planowanego przedsięwzięcia jest optymalny z punktu widzenia proporcjonalnego wyważenia interesów inwestora oraz wymogów wynikających z potrzeby ochrony środowiska. Raport nie pozwala na dogłębną analizę przedmiotowego przedsięwzięcia pod względem jego zagrożeń i uciążliwości dla środowiska. Skoro celem raportu jest identyfikacja potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją inwestycji, raport musi uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66 uooś., ponieważ jest kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym.

Wykazane powyżej braki w raporcie stanowią wadę pozbawiającą ten rodzaj dowodu przydatności w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 89/16).

Kolegium przypomniało, że w sytuacji potencjalnej możliwości kumulacji oddziaływań planowanej inwestycji z innymi, należy dokonać analizy i wyliczeń tych oddziaływań łącznie. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje się wyraźnie, że cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. wyrok Trybunału z [...] lutego 2015 r. w sprawie [...] w postępowaniu [...]). W tym kontekście stawiana przez inwestora teza o braku skumulowanego odziaływania planowanej inwestycji z innymi jest nieuprawniona, nierzetelna, a brak danych i analizy w tym zakresie uprawnia Kolegium do stwierdzenia, że raport wymaganej oceny oddziaływania skumulowanego nie zawiera i nie spełnia w związku z tym wymogu wynikającego z art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy.

Powołując się na wyrażane w orzecznictwie stanowisko (wyrok WSA w Warszawie z 10 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2593/16), kierując się zasadą przezorności stanowiącą zasadę prawa unijnego (art. 190 Traktatu o funkcjonowaniu UE), Kolegium wskazało, że wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków należy traktować tak, jak pewność ich wystąpienia. Na płaszczyźnie oceny oddziaływania na środowisko, praktycznym wymiarem zastosowania zasady przezorności powinna być odmowa wyrażenia zgody na realizację działań, których skutki są niepewne, wątpliwe lub ryzykowne, tym bardziej przy tak ostrym sprzeciwie mieszkańców i negatywnym nastawieniu lokalnej społeczności, jak w niniejszej sprawie. A skoro tak, to zarówno planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko, jak i zastane środowisko będzie musiało współistnieć z przedsięwzięciem. Zatem raport musi to współdziałanie i wzajemne oddziaływanie uwzględniać i je analizować, jednakże analizy takiej trudno się doszukać zarówno w raporcie, jak i w jego uzupełnieniach.

Kolegium w pełni podzieliło stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 30 lipca 2019r., sygn. akt II OSK 1686/18, zgodnie z którym w przypadku nieuzupełnienia braków raportu przez wnioskodawcę (a w konsekwencji niekompletne ustalenia raportu, niepozwalające wyjaśnić charakteru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko), zachodzi samoistna przesłanka do odmowy wydania pozytywnej decyzji środowiskowej.

W świetle powyższego Kolegium uznało za uzasadnione utrzymać w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. Nr [...] z [...] października 2019 r.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2020 r. wniósł K. P., zarzucając jej:

1. I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1). art. 71 ust 2 pkt 1, 75 ust. 1 pkt 4, w związku z art. 80 i 85 ust 1 i ust 2 pkt 1, a także ust 3 ustawy z o udostępnianiu informacji i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie oddziaływania na środowisko, art. 52 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie, polegające na:

niezasadnym zarzuceniu braku w raporcie oceny skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, błędnym wywodzie, iż brak możliwości dokonania miarodajnej analizy emisji odorów ze względu na brak stosownych uregulowań prawnych co powoduje, że realizacja planowanej inwestycji narusza zasadę zrównoważonego rozwoju, przyjęciu przez organ istnienia nadmiernej uciążliwości zapachowej bez poparcia materiałem dowodowym oraz uznanie tego jako przesłanki budzącej wątpliwość co do realizacji planowanej inwestycji, uznaniu, że planowana inwestycja wpłynie na atrakcyjność terenu zabytkowego, tj. zespołu dworskiego w T., 2). naruszenie art. 47 §1 pkt a i c ustawy Prawo o ochronie środowiska poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że planowana inwestycja będzie bezpośrednio i pośrednio oddziaływać negatywnie na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, szczególnie w zakresie emisji hałasu i substancji odoroczynnych, 3). naruszenia art. 66 ust 1 pkt 5 ustawy udostępnianiu informacji i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, że przedłożony raport oddziaływania na środowisko narusza wskazany wyżej przepis.

1. II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1). art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego – poprzez błędne zastosowanie, wyrażające się w niepełnym uzasadnieniu prawnym przyczyn wydania odmownej decyzji dotyczącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360 000 szt. (tj. 1440 DJP)" 2). naruszenie zasad postępowania, a mianowicie wyrażonych w: art. 7 kpa, zasady legalizmu, art. 8 kpa, zasady zaufania do władzy publicznej, art. 9 zasady informowania wyrażonej w art. z powodu działania organu I instancji bez podstawy prawnej;

3). art. 77 i 80 kpa poprzez pominięcie zebranego w sprawie materiału dowodowego i oparcie się jedynie na subiektywnej ocenie wniosku, która to ocena jest całkowicie dowolna;

4). art. 136 kpa poprzez zobowiązanie do uzupełnienia raportu, w sytuacji gdy przedłożony raport jest kompleksowy spełniający wymogi po jego wcześniejszym uzupełnieniu, prawem przepisane, który nie spotkał się z negatywną opinią organów uzgadniających jego treść.

5). naruszenie art. 81 ust 1 ustawy o udostępnianiu informacji i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie oddziaływania na środowisko poprzez wydanie decyzji odmownych w sytuacji, gdy brak jest obiektywnych przesłanek do wydania takiej decyzji.

Mając na uwadze opisane wyżej naruszenia przepisów prawa przez organy obu instancji skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2020 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z [...] października 2019 r. znak [...] oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne uzasadniające odmowę wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zawarte w art. 81 uooś. Oceniając materiał dowodowy w sprawie organ I Instancji w sposób wadliwy uznał, że nie zostanie zabezpieczone środowisko przed ewentualnym negatywnym wpływem ze strony planowanego przedsięwzięcia. Oba Organy uznały, że zostaną przekroczone normy hałasu, normy emisji substancji do powietrza przy jednoczesnym dotrzymaniu standardów jakości powietrza. W sprawie wskazać należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, iż organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.

Nie budzi również wątpliwości w ocenie Inwestora, że organ I instancji z uwzględnieniem wytycznych zawartych w art. 6,7 i 8 kpa nie wyjaśniły zasadności przesłanek, którymi się kierował przy wydawaniu decyzji, wydały decyzję bez uwzględnienia wszelkich w tym zakresie przepisów, nie uwzględniły interesu stron. Samo niezadowolenie mieszkańców wsi z lokalizowanej inwestycji nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy wydania decyzji środowiskowej.

Organy uzgadniające (RDOŚ i PPIS) stwierdziły, że układ budowlany przedsięwzięcia, jak i metody chowu zwierząt ograniczą wpływ inwestycji na środowisko w zakresie emisji substancji zapachowych do powietrza. Wskazać należy, że zapach czy odór jest substancją niemierzalną. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe, nie mogą być badane, bowiem w polskim systemie prawnym nie istnieją normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów.

Oba organy poddały w wątpliwość analizę skumulowanych oddziaływań na środowisko, pomimo, że na żądanie organu I Instancji skarżący dokonał uzupełnienia. Do tego uzupełnienia organy uzgadniające nie wniosły także swoich zastrzeżeń. Jednakże zarówno Burmistrz Miasta i Gminy, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniając Raport i jego uzupełnienie uznały, iż w istocie nie została przeprowadzona analiza skumulowanych oddziaływań na środowisko, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym, gdyż planowana inwestycja ma być zrealizowana w odległości około 1,5-2 km od najbliżej położonych przemysłowych ferm.

W ocenie skarżącego w Raporcie i w jego uzupełnieniach w sposób prawidłowy autorka tego opracowania prawidłowo oceniła przedsięwzięcie pod kątem uciążliwości z uwagi na to, że otoczenie obiektów hodowlanych stanowią grunty rolne oraz grunty niezabudowane i zabudowane właścicieli indywidualnych gospodarstw rolnych prowadzących zarówno hodowlę zwierząt, jak i uprawę pieczarek. Trudno więc, aby tego typu przedsięwzięcie miało być zlokalizowane na innych terenach aniżeli wiejskie. Nie można również przyjąć prymatu komfortu życia innych mieszkańców wsi i ich planów co do własnych nieruchomości nad możliwość prowadzenia działalności rolniczej (zgodnej z prawem) na wsi przez inną osobę. Ustawa Prawo ochrony środowiska jak i Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wdrażają liczne dyrektywy Rady, czy Parlamentu Europejskiego, mając na celu ochronę środowiska i przepisy te w żaden sposób nie będą naruszone.

Skarżący wskazał także, że jeżeli w Raporcie w sposób jednoznaczny zostało określone i wykazane, że wariant inwestorski jest zarazem wariantem najkorzystniejszym dla środowiska to nie można czynić z tego powodu zarzutu skutkującego nieuwzględnieniem odwołania. Przywołane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzeczenia Sądów Administracyjnych wskazują, że Raport co do zasady ma wskazywać trzy warianty, ale w sytuacji gdy dwa warianty pokrywają się bo są tożsame to nie można w sposób sztuczny tworzyć trzeciego wariantu jedynie w celu spełnienia formalnego wymagania wynikającego z art. 66 ust 1 pkt 5 ustawy. W niniejszej sprawie wariant alternatywny jest inny i różni się od wariantu inwestorskiego pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze.

Opis analizowanych wariantów jest rzetelny i dokładny i pozwala by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Przygotowanie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być zrealizowany. "Racjonalność" wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora.

Z kolei "alternatywność" oznacza, że wariant ten musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. "Alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń). Nie jest też wykluczone odwoływanie się do innych różnic, wynikających np. z kryteriów ekonomicznych i społecznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2020 r., Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z [...] października 2019 r. Nr [...], orzekającą o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy kur brojlerów wraz z obiektami towarzyszącymi w miejscowości C., gmina L. o łącznej obsadzie 360000 szt. (tj. 1440 DJP).

Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (jedn. tekst Dz. U. z 2020, poz. 286, dalej "uooś"). Zawarte w wymienionej ustawie przepisy dotyczące ocen środowiskowych mają na celu weryfikację oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Dlatego postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję (art. 72 ust. 1 ustawy). Postępowanie to dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska.

Istotę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wyjaśnia treść art. 71 ust. 1 uooś, stanowiąc wyraźnie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie jej jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy).

Ustalanie decyzją administracyjną środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego znacząco (zawsze lub tylko potencjalnie) oddziaływać na środowisko odbywa się na zasadach i w trybie, który regulują przepisy Działu V Rozdziału 3 (art.71 – 87) uooś. Z art. 59 ust.1 pkt 1 tej ustawy wynika, iż realizacja przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (tj. przedsięwzięcia, którego dotyczy niniejsza sprawa) wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Istotę prawną oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawarto w art.3 ust.1 pkt 8 ustawy ocenowej, wskazując iż przez ocenę tę należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Uznać należy, iż postępowanie w sprawie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko służy zidentyfikowaniu wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska, mogących wiązać się z realizacją przedsięwzięcia, a następie wskazaniu rozwiązań eliminujących lub minimalizujących te zagrożenia.

Stosownie do powyższego, zgodnie z art. 62 ust.1 ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin;

1. 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
2. 3) wymagany zakres monitoringu.

W myśl art. 80 ust. 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

1. 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
2. 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
3. 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymagana jest ocena oddziaływania na środowisko i obligatoryjne jest sporządzenie raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w oparciu o który dokonywana jest ocena okoliczności faktycznych. Zaznaczyć należy, że raport stanowi istotny środek dowodowy, który organ obowiązany jest uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Z uwagi na swój charakter raport powinien być oceniany przez organ w świetle wymagań stawianych środkom dowodowym na gruncie art. 75 i nast. kpa.

Nadto, w orzecznictwie sądowym podkreśla się konsekwentnie, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danego przedsięwzięcia. W konsekwencji, organy administracji mają obowiązek ocenić na podstawie art. 80 k.p.a. wartość dowodową raportu. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych (por.: wyrok NSA z 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2213/13, wyrok NSA z 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie internetowej www.nsa.orzeceznia.gov.pl, dalej zwana CBOSA). Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji, co jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą zostać uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego (por.: wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 1858/13, dostępne jw.).

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych. Raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony, mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Posiada on przy tym szczególną moc dowodową.

Wyjątkowy charakter raportu wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych i organizacyjnych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Rzeczą organu administracji jest zatem rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Jest to niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, m.in. w pozwoleniu na budowę (por.: wyrok NSA z 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2999/12, wyrok NSA z 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2213/13, wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2753/12, CBOSA).

W rozpoznanej spawie Kolegium stwierdziło, że sporządzony raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko (dalej: Raport) nie posiada wszystkich elementów wymaganych przepisami uooś i – wobec odmowy jego uzupełnienia we wskazanym zakresie przez inwestora – uznało decyzję organu I instancji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody dla planowanego przedsięwzięcia, za zasadną. Sąd tę ocenę podziela i podkreśla, że niekompletny raport nie może stanowić podstawy do wszechstronnej oceny zagrożeń planowanego przedsięwzięcia dla środowiska.

Przechodząc do zagadnień kwestionowanych przez Kolegium, wskazać trzeba, że obecnie z obowiązującego art. 66 ust.1 pkt 3b ustawy środowiskowej wynika, że raport powinien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.

Przyjąć należy w tym kontekście, że ustawodawca nałożył na autora raportu generalny obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia powiązań planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.

W przedłożonym Raporcie wskazano, że na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia brak jest innych realizowanych bądź zrealizowanych przedsięwzięć o podobnym charakterze. Zdaniem autora Raportu, istniejąca na tym terenie oraz oddalona od niego o 500 m w kierunku południowo-wschodnim wytwórnia pieczarek i szklarnie (oddalone o 550 w kierunku południowo-zachodnim) nie stwarzają ryzyka kumulacji oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.

Zarówno jednak z informacji przedstawionych przez organ I instancji, jaki i przez organ odwoławczy, wynika jednoznacznie, że omówione w Raporcie przedsięwzięcia, nie stanowią wszystkich przedsięwzięć, których ocena kumulacji oddziaływań powinna dotyczyć. Z akt sprawy wynika bowiem, że ocena skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko powinna również dotyczyć istniejących i planowanych przedsięwzięć zlokalizowanych na działkach:

1. - nr [...] w m. C. – przedsięwzięcie polegające na budowie chlewni o obsadzie 1950 DJP, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] lipca 2009r.;
2. - nr [...] (po podziale [...]) w m. C. – przedsięwzięcie polegające na budowie budynku chlewni o obsadzie 273 DJP, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] października 2014r.;
3. - nr [...] w m. C. – przedsięwzięcie polegające na budowie budynku chlewni o obsadzie 273 DJP;
4. - nr [...] (po podziale [...]) w m. C. – funkcjonująca biogazownia, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] maja 2013r.; nr [...] w m. C. – przedsięwzięcie polegające na rozbudowie fermy trzody chlewnej, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] marca 2007r.;
5. - nr [...] w m. C. – ferma drobiu o obsadzie 169,4 DJP, decyzja środowiskowa nr [...] z [...] listopada 2011r.; nr [...] w m. C., przedsięwzięcie polegające na budowie fermy drobiu do chowu brojlerów o obsadzie 855 DJP.

Inwestor jednak pomimo wezwania odmówił uzupełnienia Raportu w ww. zakresie.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż wbrew obowiązkom wynikającym z art. 66 ust.1 pkt 8 ustawy środowiskowej kwestia kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniem innych przedsięwzięć (oraz kwestia powiązania planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami) w rozpoznanej sprawie nie mogła zostać wyczerpująco wyjaśniona w postępowaniu administracyjnym. Przy czym, stosownie do brzmienia omawianego przepisu oraz w związku z treścią art. 62 ust.1 pkt 1 uooś, obowiązkiem organów orzekających w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest poczynienie wszechstronnych ustaleń na temat spodziewanego oddziaływania przedsięwzięcia na szeroko rozumiane środowisko, w tym na ludzi. W przedmiotowej sprawie w związku z toczącymi się postępowaniami w zakresie funkcjonowania przedsięwzięć hodowlanych w pobliżu planowanego przedsięwzięcia, jak najbardziej uzasadniona była potrzeba oceny potencjalnie występującego zagrożenia dla środowiska, zdrowia i warunków życia ludzi w związku z możliwością wystąpienia kumulacji oddziaływań.

Kumulacja ta mogła dotyczyć zarówno emisji amoniaku i siarkowodoru, hałasu (pochodzącego z wentylatorów i transportu), pyłu, czy uciążliwości zapachowej. Przy tego rodzaju inwestycjach (fermy hodowlane), szczególnie istotne znaczenie ma kwestia ewentualnej uciążliwości m.in. w zakresie hałasu, pyłu, czy odoru tych obiektów. Zasięg takiej uciążliwości musi być zatem zbadany w każdej takiej sprawie.

Dodatkowo wskazać należy odnosząc się do uciążliwości odorowej, że pomimo braku w obowiązującym systemie prawa norm określających dopuszczalne wartości odorów, Sąd przychyla się do tej linii orzeczniczej, która stoi na stanowisku, że taki stan normatywny nie zwalnia organów orzekających w przedmiocie ustalenia warunków środowiskowych z obowiązku dokładnego wyjaśnienia, czy ryzyko wystąpienia uciążliwości odorowej w danej sprawie jest realne i w jaki sposób uciążliwości tej można zapobiec (wyrok WSA w Warszawie z 27 marca 2019 r., IV SA/Wa 3406/18, dotyczący także budowy kurników i sporu w zakresie przeprowadzenia oceny oddziaływania odorów na zdrowie ludzi i powołane tam orzecznictwo np. wyrok NSA z 14 listopada 2012 r., sygn. akt: II OSK 1238/11, publ. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż "Zapobieganie odorom w związku z funkcjonowaniem przedsięwzięcia powinno uwzględniać kompleksową ocenę oddziaływania na środowisko obejmującą wszystkie elementy planowanej inwestycji z uwzględnieniem ich wzajemnych powiązań funkcjonalnych, technicznych oraz technologicznych w szczególności na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi.

Procedura oceny indywidualnej dotyczy wpływu na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, mogącego być skutkiem realizacji i funkcjonowania konkretnego (traktowanego indywidualnie przedsięwzięcia). W piśmiennictwie wskazuje się, że oddziaływania odorowe mogą szkodzić ludziom (E. Jachnik, Prawne aspekty ochrony zapachowej jakości powietrza, Przegląd Prawa Rolnego 2017, nr 1, s. 154). W społecznościach narażonych na emisje odorów skutki zdrowotne ich wpływu mogą nie być od razu widoczne, ale przy długotrwałym oddziaływaniu może dochodzić do stanów chorobowych lub ułomności fizycznych bądź psychicznych.

Ponadto długotrwałe narażenie na emanacje związków zapachowych może wywoływać niepożądane reakcje emocjonalne, począwszy od takich stanów, jak: niepokój, uczucie dyskomfortu, depresje, po takie objawy fizyczne, jak: podrażnienia, bóle głowy, problemy układu oddechowego, nudności, wymioty. Narażenie na oddziaływanie odorów może również prowadzić do psychicznego napięcia i wywoływać takie objawy, jak: bezsenność, brak apetytu i irracjonalne zachowanie (E. Jachnik, tamże, s. 155)."

Jak już wspomniano, brak regulacji odorowych wprawdzie utrudnia dokonywanie koniecznych ustaleń faktycznych, ale w żadnym razie ich nie uniemożliwia, w szczególności przy wykorzystaniu wiadomości specjalnych. W sytuacji, w której inwestycje z zakresu ferm hodowlanych nie należą do przedsięwzięć co do istoty nowatorskich, eksperymentalnych a przeciwnie do przedsięwzięć realizowanych i funkcjonujących co najmniej od kilkudziesięciu lat, to w oczywisty sposób różne aspekty tego funkcjonowania, w tym powodowanie uciążliwości odorowych (w tym w szczególności typowy zasięg terytorialny takich uciążliwości, jak też co najmniej szacunkowa skala natężenia takiej uciążliwości) są bez wątpienia znane osobom posiadającym odpowiednią wiedzę w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zasadnie organ wzywał do uzupełnienia braków raportu w zakresie dokonania kompleksowej oceny kumulacji oddziaływań, bowiem stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 3b uooś, raport powinien zawierać ocenę występowania skumulowanych oddziaływań z przedsięwzięciami już istniejącymi bądź planowanymi w pobliżu inwestycji, której dane postępowanie dotyczy. Odmowa inwestora w zakresie uzupełnienia braków raportu, uczyniła – w konsekwencji – raport niekompletnym i uniemożliwiła wyjaśnienie charakteru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, co – w świetle art. 80 ust. 1 pkt 2 uooś – stanowi samoistną przesłankę do odmowy wydania pozytywnej decyzji środowiskowej.

Odnosząc się do kolejnej kwestii, tj. braku opisu wariantów, wskazać należy, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że art. 66 ust. 1 pkt. 5 uooś jednoznacznie nakłada obowiązek opisu trzech analizowanych wariantów realizacji przedsięwzięcia. Muszą to być: wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska, łącznie z uzasadnieniem ich wyboru w zakresie oddziaływania na środowisko. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest trzecim z wariantów, którego opis powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor powinien przedstawić raport, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów. W opisie poszczególnych wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje.

Jednocześnie przyjmuje się, że wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia nie jest wariantem (wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt: II OSK 988/15; wyrok NSA z 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt: II OSK 3042/15; wyrok WSA z siedzibą w Rzeszowie z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt: II SA/Rz 609/16; wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt: II OSK 602/14).

W przedmiotowej sprawie przedstawiono wariant zerowy, wariant proponowany przez wnioskodawcę i racjonalny wariant alternatywny. Wskazano, że wariant proponowany przez wnioskodawcę jest wariantem korzystniejszym dla środowiska niż wariant alternatywny. W tej sytuacji uznać należy, że sporządzony raport nie zawiera wszystkich wymaganych danych zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy.

Wskazać również należy, że inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Kryterium ekonomiczne może stanowić element uzasadnienia wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia pominięcia w raporcie co do zasady analizy racjonalnego wariantu alternatywnego (por.: wyrok NSA z 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1238/11 oraz wyrok NSA z 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2999/12). Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze.

Organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do przeprowadzenia rzetelnej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniającej warianty jego realizacji, w ten sposób, aby było możliwe porównanie oddziaływań w ramach poszczególnych wariantów i uzasadnienie wyboru jednego z nich. Warianty powinny odwoływać się do różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak: czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, przestrzenne. Warianty mogą dotyczyć rozwiązań technologicznych takich jak konstrukcja obiektów, skala przedsięwzięcia, czy moc planowanych instalacji, urządzeń.

Przedstawiony przez inwestora raport nie spełnia wymogów art. 66 ust. 1 pkt 5 albowiem nie zawiera wymaganych trzech wariantów. Ponadto szczegółowa analiza raportu w zakresie racjonalnego wariantu alternatywnego prowadzi do wniosku, że wariant ten jest wariantem pozornym. Wariant ten przewiduje wyłącznie odmienne usytuowanie hal drobiarskich. Sam autor Raportu, wskazuje, że rozpatrywane rozwiązania wariantowe nie mają istotnego wpływu na całokształt przedsięwzięcia (pkt 9, str. 75 Raportu). Stąd trudno uznać, że przedstawiony wariant alternatywny nie jest wariantem pozornym. Nadto wobec wskazania w uzupełnieniu Raportu z [...] stycznia 2019 r., że planowany wariant alternatywny powodowałby większą emisję substancji i pyłów do środowiska, trudno uznać że omówiony wariant alternatywny cechuje wymagana przez ustawodawcę racjonalność.

Reasumując w ocenie Sądu, przedłożony raport nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 66 ustawy, a tym samym nie może być uznany za dowód w sprawie, że planowana inwestycja nie stwarza potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz zdrowia ludzi.

Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania ustaleń raportu i nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy (por. wyrok NSA z 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13). Sąd może oceniać raport jedynie pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności jego treści z przepisami określającymi sposób sporządzenia, logiki wywodów oraz weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną (zob. wyrok NSA z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2029/12, CBOSA).

Tak też Sąd uczynił w niniejszej sprawie i po zapoznaniu się treścią wykonanego na zlecenie inwestora raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, doszedł do wniosku, że ocena organów obydwu instancji, że dokument ten jest niekompletny, nierzetelny i niespójny jest uzasadniona. Podkreślić bowiem należy, że raport jest głównym dowodem w sprawie dotyczącej wydania decyzji środowiskowej, stąd powinien on spełniać wszystkie wymogi określone przepisem art. 66 uooś. W rozpoznanej sprawie natomiast, jak zasadnie wskazały organy, w Raporcie zabrakło wyczerpującego opisu wszystkich wymaganych prawem wariantów, ale oceny występowania skumulowanych oddziaływań z przedsięwzięciami już istniejącymi bądź planowanymi w pobliżu inwestycji, której dane postępowanie dotyczy. Sąd w pełni podziela ocenę Kolegium w powyższym zakresie.

Powyższe przesądza o zasadności rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, która wbrew zarzutom skargi jest należycie uzasadniona i nie można organom zarzucić naruszenia przepisów postępowania wyszczególnionych w skardze. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 uooś. Przepis ten w ogóle nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem wobec niekompletności raportu, nie można było dokonać oceny czy przedsięwzięcie może czy też nie zostać zrealizowane w proponowanym wariancie.

Z powyższych też względów Sąd nie uwzględnił zarzutów podniesionych w skardze.

Sąd także podkreśla, iż fakt zaakceptowania ustaleń raportu przez organy współdziałające w toku postępowania nie wyklucza prawa organów orzekających w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań do weryfikacji takiego stanowiska, skoro to organ gminy ponosi odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1303/17, pozytywne uzgodnienia i opinie właściwych organów nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.