Uzasadnienie
Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem J. M. z dnia [...] 2011 r. o wymeldowanie Z. Z. z miejsca pobytu stałego w budynku, pod adresem P. nr [...], w gminie K. G., z tym uzasadnieniem, że nie przebywa on tam, bowiem zamieszkuje od roku w K. G., przy ul. [...]. Według twierdzeń wnioskodawcy Z. Z. - będący jego zięciem - nigdy nie mieszkał w domu pod wskazanym adresem, obecnie mieszka tam wyłącznie wnioskodawca i jego córka. Dodał również, że w domu nie znajdują się żadne rzeczy należące do Z. Z. i nie wykonywał on w domu żadnych remontów.
Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze. zm.) (zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) Wójt Gminy K. G. orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zgłoszenia w dniu [...] czerwca 2011 r. pobytu stałego Z. Z. pod wskazanym adresem, uznając tę czynność za wadliwą, ponieważ strona nie zamieszkiwała tam w dniu zameldowania, a także w terminie późniejszym. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na przesłuchanie strony, która zeznała, że w domu zamieszkuje tylko częściowo, ponieważ nie pozwalają jej na zamieszkanie warunki socjalne i techniczne. Dodała, że obecnie prowadzi remont domu i znajdują się w nim wszystkie jego rzeczy osobiste.
Dalej organ I instancji powołał się na zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, w tym i lokatorów wskazanego budynku mieszkalnego, na podstawie których ustalił, że strona nie zamieszkała pod wskazanym adresem, a czynności przeprowadzone przez Komendę Powiatową Policji w K. G. również potwierdziły tę okoliczność. Natomiast fakt zamieszkiwania w nim przez Z. Z. potwierdziła wyłącznie jego siostra M. P. Z kolei zamieszkania strony w miejscu zameldowania nie potwierdził również przesłuchany na jej wniosek świadek M. K., bowiem zeznał on, że Z. Z. sprząta obejście domu i na pewno nie zamieszkuje w domu pod wskazanym adresem. Organ I instancji powołał się również na przeprowadzone oględziny, w czasie których ustalono, że pod wskazanym adresem nie ma żadnych rzeczy osobistych należących do strony, a w jednym z pokoi znajdował się stary sprzęt AGD, który najprawdopodobniej w celach przechowania został przywieziony przez jednego z synów strony.
W czasie oględzin nie zauważono również żadnych prac remontowych w domu, bądź na posesji. Na tej podstawie organ I instancji stwierdził, że strona nigdy nie zamieszkała pod wskazanym adresem, gdzie dokonano zameldowania na pobyt stały. Organ dodał, że sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, lecz musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że jest właścicielem budynku, bowiem od 1 sierpnia 2008 r. posiada tytuł prawny do nieruchomości. Zatem twierdzenie wnioskodawcy, że zameldowała się bezprawnie nie jest zgodne z prawdą. Odwołujący wskazał, że jako właściciel w każdym miesiącu co najmniej 4-5 dni przebywa na swojej nieruchomości, w celu kontroli stanu technicznego budynku, wykonania prac naprawczych lub porządkowych. Podniósł, że z zeznań świadków wynika, że w dniu 29 czerwca 2011 r., tj. w dniu, gdy organ wszczął postępowanie w sprawie lokatorzy domu zaryglowali drzwi wejściowe do budynku, uniemożliwiając mu zamieszkanie na stałe.
Odwołujący zakwestionował twierdzenie, według którego nigdy nie mieszkał pod wskazanym adresem i podał, że wraz z żoną od dnia ślubu, tj. od dnia [...] 1973 r. tam zamieszkiwał i był tam zameldowany na pobyt stały, tam również urodzili się ich synowie. Ponadto strona podniosła zarzut naruszenia art.10,art. 35, art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Odwołujący w szczególności zarzucił, że uniemożliwiono mu zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, albowiem w dniu 27 października 2011 r. odebrał zawiadomienie, zatem 7 dniowy termin do wypowiedzenia się upłynął zatem w dniu 3 listopada 2011 r. Natomiast organ I instancji już 21 października 2011 r. wydał decyzję. Wskazał, że z aktami sprawy zapoznał się dopiero w dniu 31 października 2011 r. Podniósł także,że zgromadzony materiał nie jest pełny i wystarczający do rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem nie skierowano pism do stosownych instytucji tj. Starostwa Powiatowego Wydział Geodezji, Wydziału Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w K. G., Referatu Finansowego Urzędu Gminy – na okoliczność posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości i uiszczania opłat od gruntu i budynków.
Wojewoda D. decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji ostatecznej wskazał, że materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym, organ gminy obowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby. Wyjaśnił, że przepisy wskazanej ustawy ustalają konieczne przesłanki do dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zameldowania. Stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jednakże, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy na podstawie art. 47 ust. 2 wskazanej ustawy. Według ustaleń organu odwołujący dokonał zgłoszenia pobytu stałego w dniu 28 czerwca 2011 r., jednak w dacie zameldowania, ani potem nie zamieszkał w przedmiotowej nieruchomości.
Powyższe okoliczności potwierdzone zostały zeznaniami świadków. Organ odwoławczy wskazał, że tego faktu nie kwestionuje również strona, zeznając, że "częściowo zamieszkuje pod wskazanym adresem, gdyż nie pozwalają na to warunki socjalno-bytowe – toaleta znajduje się na korytarzu i brak jest w niej wody. Obecnie prowadzimy remont domu, na czas którego wynajmujemy mieszkanie w K. G." Organ powołał się także na zeznania wnioskodawcy, według którego strona nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem, zameldowała się tam, ale niezgodnie z prawem, ponieważ jest właścicielem wyłącznie części działki, na której znajduje się komórka i garaż. Organ II instancji wskazał również, że zeznania innych przesłuchanych w sprawie świadków potwierdzają tę okoliczność.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w obowiązującym stanie prawnym zameldowanie osoby na pobyt stały lub czasowy uzależnione jest tylko i wyłącznie od spełnienia przesłanki zamieszkania w lokalu z zamiarem stałego lub czasowego pobytu, zaś zgłoszenie pobytu stałego pod wskazanym adresem, dokonane w dniu 28 czerwca 2011 r. przez skarżącego było wadliwe. Podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają wyłącznie charakter porządkowy, co oznacza, że na ich podstawie rejestruje się stan faktyczny w zakresie faktycznego miejsca zamieszkania osób.
Wobec powyższego, skoro w dacie zameldowania skarżący nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem, nie koncentrował w tym lokalu swoich spraw życiowych i do chwili obecnej w nim nie zamieszkuje, to oczywistym jest, że czynności materialno - technicznej zameldowania skarżącego na pobyt stały w tym lokalu, dokonano na podstawie niezgodnych z rzeczywistością danych. Zatem zameldowanie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. W tym zakresie organ powołał się na orzecznictwo sądowo-administracyjne, w którym wskazano, że czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 523/00). A czynności tej - wyeliminowania błędnego wpisu - dokonuje organ administracji na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dla potrzeb ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny, czy dany lokal stanowi miejsce stałego zamieszkania, jest bowiem ześrodkowanie w nim interesów życiowych.
Organ odwoławczy wskazał, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że strona, jak sama podaje, nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, lecz w wynajętym lokalu w K. G. Zatem chybiony jest także zarzut podniesiony w odwołaniu dotyczący wcześniejszego zamieszkiwania w budynku. Fakt,że od dnia swojego ślubu, tj. od [...] 1973 r. odwołujący posiadał zameldowanie pod wskazanym adresem jest bez znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Zameldowany był tam bowiem do dnia 17 lipca 1976 r., a następnie zamieszkiwał jeszcze pod innymi adresami. Natomiast w rozpatrywanej sprawie brane pod uwagę jest to, czy w dacie zameldowania, tj. w dniu 28 czerwca 2011 r. strona mieszkała pod wskazanym adresem. Z akt sprawy bezspornie wynika, że nie zamieszkiwała w tym lokalu, czyli nie spełniała przesłanek do zameldowania.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że zarzuty dotyczące naruszenia jego praw jako właściciela, nie mogą zostać uwzględnione, gdyż drogą prawną do usunięcia rzekomych przeszkód w swobodnym korzystaniu przez stronę ze wskazanego budynku byłoby powództwo, na podstawie art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego, przeciwko wnioskodawcy o przywrócenie naruszonego posiadania, które należy wnieść do sądu powszechnego w terminie 1 roku od dnia naruszenia. Z akt sprawy wynika, że wymieniony nie występował do sądu z takim powództwem.
Według organu odwoławczego pobytu na terenie posesji, w celu uprawy ogródka, nie można utożsamiać z pobytem stałym, o jakim mowa w art. 6 ustawy o ewidencji ludności. Ponadto, jak ustalono podczas oględzin nieruchomości, nie zauważono żadnych prac remontowych w domu, ani na posesji.
W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zaistniała prawna podstawa do anulowania, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wadliwego wpisu o zameldowaniu skarżącego we wskazanym lokalu. Natomiast w sprawie meldunkowej nie rozstrzyga się o uprawnieniach strony do zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego. Rozstrzyganie sporów w tym zakresie należy do właściwości sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez Z. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skarżący ponowił wszystkie zarzuty i argumentację wywiedzioną w odwołaniu. W szczególności skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 107 § 3 k.p.a. i art. 136 k.p.a., bowiem organy obu instancji w decyzji nie odniosły się do wszystkich zarzutów skarżącego oraz nie dążyły do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i ustalenia stanu faktycznego.
Skarżący wywodził również, że jako właściciel działki nr [...] ma prawo przebywania zarówno w budynku mieszkalnym oraz w murowanym garażu, który znajduje się na posesji. Wskazał, że w budynku zgromadził swoje rzeczy osobiste codziennego użytku, oraz sprzęt AGD i RTV oraz materiały budowlane przeznaczone do remontu. Zatem - według jego twierdzeń - zgromadzone w budynku przedmioty, których jest właścicielem, potwierdzają, że w tym miejscu ześrodkował swoje interesy życiowe, jako właściciel z zamiarem stałego zamieszkania i codziennego przebywania. Skarżący podniósł również, że organ I instancji nie przesłuchał wszystkich wskazanych przez niego świadków.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 20 września 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269). Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) (zwanej dalej p.p.s.a.).
Dokonując zatem pod takim kątem oceny decyzji będącej przedmiotem osądu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wydano ja w poprawnie przeprowadzonym postepowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodnie z przedmiotem sprawy. Wprawdzie postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem o wymeldowanie, ale w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ powziął uzasadnione wątpliwość co do prawidłowości dokonanego zameldowania skarżącego w dniu [...] czerwca 2011 r. w budynku mieszkalnym położonym w P. nr [...], a więc czy zameldowanie to nastąpiło zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, tj. art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W konsekwencji czego prawidłowo organ I instancji przekwalifikował postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego na postępowanie prowadzone w trybie art.47 ust.2 powołanej wyżej ustawy, o czym poinformował strony stosownym zawiadomieniem z [...] października 2011r. (k.56), a następnie decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] orzekł o anulowaniu czynności materialno– technicznej polegającej na zameldowaniu skarżącego w miejscu pobytu stałego.
Wskazać w tym miejscu należy, że czynność materialno-techniczna, o której mowa w zaskarżonej decyzji, jest prawnie regulowaną formą działania administracji, która wywołuje skutki prawne poprzez działanie o charakterze faktycznym. Czynnością taką jest również czynność zameldowania polegająca na dokonaniu wpisu w określonej ewidencji. Czynności takie ustawodawca przewidział, jako formę załatwiania spraw administracyjnych, w przypadku gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści, lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze wykładni.
Natomiast eliminacja czynności materialno-prawnej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej jej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawą prawną takiego działania jest art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie nie ma cech ostateczności i prawomocności, zaś organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Anulowanie czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 powołanej wyżej ustawy ujawniły się już po dokonaniu czynności materialno-technicznej związanej z rejestracją faktu zameldowania (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 883/05, publ.
LEX 265701, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olszynie z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 1031/07, publ. LEX 480499). Przy czym postępowanie rejestracyjne na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ogranicza się do oceny zgłoszenia meldunkowego pod względem formalnym. Natomiast, gdy powstaną wątpliwości dotyczące danych zawartych w zgłoszeniu – właściwy organ na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności uprawniony jest do przeprowadzenia właściwego postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia o zameldowaniu w drodze decyzji administracyjnej. Tak więc zameldowanie w miejscu pobytu łączy się z uprzednim zamieszkiwaniem osoby w danym miejscu, zaś wymeldowanie jest skutkiem i winno być poprzedzone dobrowolnym i trwałym opuszczeniem miejsca pobytu na okres dłuższy niż trzy miesiące.
Jedynie przypomnieć w tym miejscu należy,że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34). Rejestracyjny charakter meldunku zaakcentował Trybunał Konstytucyjny, wskazując, że przedmiotem rejestru jest jedynie przebywanie, a nie uprawnienie do lokalu. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. W każdym bądź razie nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu, zaś sprawy meldunkowe, służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczą uprawnień w zakresie ich przyznawania tudzież pozbawiania.
Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano na to, że ewidencja ludności jest jedynie rejestracją stanu faktycznego i nie stanowi formy kontroli legalności zamieszkania i pobytu, czyli posiadania prawa do korzystania z lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1802/07; z dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 211/09; z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. II OSK 1345/06; z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. II OSK 1961/08; z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. II OSK 1681/07, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Odnosząc powyższe uwagi do realiów badanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że czynność materialno - techniczna zameldowania będzie prawidłowa i niebudząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu z zamiarem stałego pobytu. Przy czym przez pojęcie "pobytu stałego" należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, o czym stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego.
Z materiału aktowego analizowanej sprawy wynika, że zameldowanie skarżącego we wskazanym budynku nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. Zgodzić się bowiem należy z organem odwoławczym, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazują na to, że wymienione wyżej przesłanki wymagane do zameldowania skarżącego na pobyt stały nie zostały spełnione. Z ustaleń poczynionych przez oba organy orzekające w sprawie - skutecznie niepodważonych przez skarżącego - wynika, że faktycznie nie zamieszkiwał on w przedmiotowym budynku w dacie rejestracji jego zameldowania jak i po tej czynności. Okoliczność tę potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie, w tym także lokatorzy zamieszkujący pod wskazanym adresem.
Również przesłuchany w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony skarżący zeznał, że w domu zamieszkuje tylko częściowo, ponieważ nie pozwalają mu na zamieszkanie warunki socjalne i techniczne budynku. Przyznał także, że obecnie prowadzi remont domu, na czas którego mieszka w wynajmowanym mieszkaniu w K. G. Z twierdzeń skargi wynika, że lokal ten wynajmuje od sierpnia 2010 r., a jako właściciel nieruchomości w każdym miesiącu co najmniej 4-5 dni przebywa na swojej nieruchomości, w celu kontroli stanu technicznego budynku i wykonania prac naprawczych lub porządkowych. Powyższe twierdzenia i zeznania skarżącego świadczą o tym, że nosił się on z zamiarem zamieszkania w spornym lokalu mieszkalnym, a jednocześnie przeczą temu, aby w dacie zgłoszenia zameldowania tam zamieszkiwał. Ta istotna dla sprawy okoliczność faktyczna została również przyznana przez skarżącego na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2012 r. przed wojewódzkim sądem administracyjnym, podczas której potwierdził on, że w dacie składania wniosku o zameldowanie nie zamieszkiwał on pod adresem P. [...], gdzie został zameldowany, lecz w K. G.przy ul. [...].
Dodał jednak, że część dobytku posiadał w P. Dla dokonania zaś czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym budynku, jako miejscu stałego pobytu, ale też faktyczne zamieszkanie w nim. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym prezentowany jest pogląd, że lokal bądź budynek jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, w którym w szczególności: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy osobiste, koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1417/08, publ. Lex nr 555261). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że zaistnienia tego rodzaju okoliczności w przedmiotowym lokalu mieszkalnym nie można przypisać skarżącemu, stąd dokonaną na jego rzecz w dniu 28 czerwca 2011 r. czynność materialno-techniczną zameldowania pod adresem P. nr [...] należało anulować.
Brak bowiem stałego pobytu skarżącego w budynku, w którym został zameldowany daje podstawę do przyjęcia, że dokonana w dniu 28 czerwca 2011 r. czynność zameldowania nastąpiła z istotnym naruszeniem przepisów prawa, co czyni ją wadliwą.
Natomiast w realiach rozpatrywanej sprawy pozbawiony doniosłości prawnej jest - powoływany przez skarżącego - fakt pozostawienia rzeczy osobistych w budynku pod wskazanym adresem, bowiem nie świadczy to samo przez się o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu i nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania (podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1478/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 360/08, publ. Lex nr 484172; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 139/09, publ. Lex nr 553622). Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, poparte dowodami jednoznacznie wskazuje na to, że przesłanki wymagane do zameldowania na pobyt stały w budynku pod wskazanym adresem nie zostały spełnione.
Wbrew zarzutom skargi poczynione przez organy administracji obu instancji, ustalenia znajdują w pełni potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Materiał ten ma walor kompletności i był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, organy zaś - zgodnie z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów – wykazały, którym dowodom dały wiarę, a którym odmówiły wiarygodności. W związku z tym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. i art. 136 k.p.a. Natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, kto faktycznie ponosi daniny publiczne związane z prawem własności spornego lokalu mieszkalnego.
W związku z tym zbędne było zwracanie się przez organ meldunkowy do innych organów administracji o wyjaśnienie tej kwestii, jeśli całokształt zachowań zainteresowanej osoby wskazuje na to, że w dacie zameldowania na stałe w przedmiotowym lokalu nie stanowił on dla niej miejsca koncentracji jej interesów życiowych. Również twierdzenie strony o zamieszkiwaniu wraz z rodziną w budynku mieszkalnym położonym w P. nr [...] w latach wcześniejszych nie ma znaczenia prawnego, skoro z niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący w dacie zameldowania nie mieszkał tam i nie mieszka także obecnie pod wskazanym adresem.
Zamierzonego skutku nie może także odnieść zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że organ prowadzący postępowanie przed wydaniem decyzji, zawiadomieniem z dnia 11 października 2011 r. pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie oraz terminie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Skarżący przedmiotowe pismo otrzymał w dniu 13 października 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. A zatem termin do zapoznania się z aktami sprawy upłynął w dniu 20 października 2011 r., zaś decyzja pierwszo–instancyjna została wydana w dniu 21 października 2011 r. Jednocześnie wbrew twierdzeniom skarżącego, brał on czynny udział w postępowaniu i miał możliwość składania oświadczeń, wniosków i wyjaśnień, czego dowodzi prowadzona przez stronę korespondencja z organem. Pomimo tych możliwości skarżący nie przedstawił takich argumentów, które miałyby świadczyć o nieprawidłowym zastosowaniu przepisów procedury administracyjnej, czy nierzetelności organów administracji publicznej w sprawie.
Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że organy administracji naruszyły wskazane przez skarżącego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego czy przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Natomiast ma rację organ odwoławczy, kiedy zwraca wywodzi,że drogą prawną do usunięcia rzekomych przeszkód w swobodnym korzystaniu przez skarżącego z budynku byłoby w szczególności powództwo posesoryjne z art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego. Takie działanie mogłyby, co najmniej uprawdopodobnić twierdzenie, że skarżący został zmuszony budynek ten opuścić, mimo że było to sprzeczne z jego rzeczywistym zamiarem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że nieskorzystanie we wskazanym czasie z tego środka prawnego świadczy o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez daną osobę (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, LEX nr 79243; z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954; z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937).
Również nieskuteczne skorzystanie z powyższego środka prawnego należy uznać za brak woli zamieszkiwania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Podkreślenia jednak wymaga, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego). W związku z tym wytoczenie powództwa windykacyjnego nie wywołuje takich skutków prawnych jak powództwo posesoryjne i oparte jest na zupełnie innej podstawie prawnej (prawo własności, stosunek zobowiązaniowy), która z punktu widzenia czynności zameldowania jest obojętna. Zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu tam danej osoby i jest oderwane od jej statusu prawnego względem lokalu lub budynku, w którym zamieszkuje.
Obowiązek zameldowania bądź wymeldowania służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu konkretnej osoby w danym lokalu bądź budynku i w żaden sposób nie rzutuje na prawa rzeczowe do nieruchomości.
Konkludując powyższe stwierdzić należy,że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca w niczym nie narusza prawa, bowiem zostały wydane zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz Kodeksem postępowania administracyjnego, zaś organy poczyniły prawidłowe ustalenia w sprawie i w oparciu o te ustalenia wydały trafne rozstrzygnięcie.
Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.