Uzasadnienie
W dniu 13 września 2021 r. M. H. złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem C. K. Do wniosku strona załączyła orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 21 lipca 2021 r., zaliczające ojca wnioskodawczyni do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Decyzją z dnia 22 października 2021 r. nr [...] Wójt Gminy R. odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organ pierwszej instancji wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż wnioskodawczyni mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 39 – letnim mężem, 19 – letnim synem, 14 – letnią córką oraz 74 – letnim ojcem. Syn nie uczęszcza do szkoły i nie pracuje zawodowo. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z pracy męża, z prowadzonej przez męża działalności gospodarczej oraz emerytury ojca. Wnioskodawczyni jest jedynym dzieckiem swojego ojca. Jest zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Pracę zawodową rozpoczęła w 2000 r. jako pracownik młodociany – uczeń w zawodzie sprzedawca.
Następnie w ciągu 17 lat podjęła zatrudnienie przez okres niewiele ponad 6 miesięcy. W 2021 r. wnioskodawczyni zrezygnowała z przyznanych jej w PUP jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej.
Opiekę nad ojcem wnioskodawczyni sprawuje od 2018 r. Ojciec strony przeszedł dwa udary w grudniu 2017 r. i styczniu 2018 r., ma wszczepiony stymulator serca, leczy się na nadciśnienie tętnicze, migotanie przedsionków i miażdżycę, zdiagnozowano tętniaka aorty brzusznej i przepuklinę pachwinową. Ma problemy z pamięcią i z wysławianiem się oraz nietrzymaniem moczu. Porusza się samodzielnie. Wnioskodawczyni podała, że pomaga ojcu przy czynnościach higienicznych, prowadzi ojca do toalety, przygotowuje ubrania, mierzy ciśnienie, 3 razy dziennie podaje leki, sprząta, robi zakupy, gotuje, pierze, prasuje, pali w piecu, towarzyszy ojcu w wizytach lekarskich, opłaca rachunki, załatwia sprawy urzędowe, codziennie wychodzi z ojcem na spacery, czyta książki i pisma urzędowe, układa ojca do snu.
Organ pierwszej instancji uznał, że ojciec wnioskodawczyni wymaga na co dzień pomocy drugiej osoby. Jednakże wnioskodawczyni na przestrzeni 17 lat pracowała zawodowo niewiele ponad 6 miesięcy. Stan zdrowia ojca uległ pogorszeniu na przełomie 2017/2018, jednak wnioskodawczyni rozważała rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej w 2021 r. Ponadto rozmiar opieki nad ojcem nie jest na tyle duży, aby uniemożliwił podjęcie pracy zarobkowej, chociażby na część etatu, tym bardziej, że matkę w pewnych czynnościach opiekuńczych nad dziadkiem może zastąpić dorosły syn. W opinii organu, opieka sprawowana nad ojcem nie wymusiła rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ wnioskodawczyni przez wiele lat jest nieaktywna zawodowo.
W odwołaniu od decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię nie jest spowodowane sprawowaniem opieki nad ojcem. Wbrew twierdzeniom organu, przywołany przepis nie uzależnia otrzymania świadczenia od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę. Wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad ojcem, która to opieka wiąże się z rezygnacją z zatrudnienia.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 21 stycznia 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że analiza dokumentów dotyczących aktywności zawodowej strony dowodzi brak związku miedzy sprawowaną opieką nad ojcem a rezygnacja z zatrudnienia. Ostatnim miejscem zatrudnienia była [...] S.A. z siedzibą w P., które trwało zaledwie 12 dni. Rozwiązanie umowy o pracę nie nastąpiło w związku z koniecznością opieki nad ojcem, którego poważne problemy ze zdrowiem ujawniły się w 2017 r. Poprzednio strona była zatrudniona w GS "[...]" w R. od 5 stycznia 2009 r. do 4 lipca 2009 r. (6 miesięcy). Innej pracy, poza zatrudnieniem w okresie nauki w szkole, strona nie wykazała. Strona niebawem ukończy 37 lat i legitymuje się niewielkim stażem pracy. Poza tym, pomimo sprawowanej opieki nad ojcem, strona zamierzała prowadzić działalność gospodarczą w 2021 r.
Ponadto sprawowana opieka nad ojcem nie spełnia wymogów opieki, o której mowa w ustawie. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, dziećmi i ojcem, zatem takie czynności jak przygotowywanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie, opłacanie rachunków, robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych, przynoszenie opału, palenie w piecu, odśnieżanie, czynności ogrodnicze są czynnościami dnia codziennego i wykonywane są zwykle w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby zatrudnione w pełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast deklarowane przez stronę czynności opiekuńcze nie wykluczają, przy należytej organizacji pracy, podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zakres i częstotliwość czynności opiekuńczych nie wiąże się z koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez wnioskodawcę nie jest spowodowane sprawowaniem opieki nad matką. Podstawowym wymogiem uzyskania świadczenie pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Istotą tej opieki jest zaspokojenie normalnych, codziennych potrzeb osoby niepełnosprawnej i zapewnienie jej egzystencji. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału, skarżący ze względu na sprawowaną opiekę nie jest w stanie podjąć zatrudnienia nawet w najmniejszym wymiarze czasowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię nie jest spowodowane sprawowaniem opieki nad ojcem. Podstawowym wymogiem uzyskania świadczenie pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Istotą tej opieki jest zaspokojenie normalnych, codziennych potrzeb osoby niepełnosprawnej i zapewnienie jej egzystencji. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału, skarżąca ze względu na sprawowaną opiekę nie jest w stanie podjąć zatrudnienia nawet w najmniejszym wymiarze czasowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej u.ś.r.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie pozostaje charakter sprawowanej przez stronę opieki nad niepełnosprawnym ojcem, a właściwie jego ocena pod kątem spełnienia ustawowej przesłanki warunkującej przyznanie stronie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie czy zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad ojcem rzeczywiście uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia.
Wskazać trzeba, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji "sprawowania opieki". Jednakże w orzecznictwie wskazuje się, że aby można było mówić o opiece, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., musi ona być "stała" lub "długoterminowa". Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. np. wyrok NSA z 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1146/20 i wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako "CBOSA"). Świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16, CBOSA.
Świadczenie pielęgnacyjne powinno przysługiwać osobom, które nawet w niepełnym wymiarze nie mogą w jakikolwiek sposób zarobkować z uwagi na intensywność sprawowanej opieki i zależność egzystencji osoby niepełnosprawnej od obecności opiekuna. Dlatego musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo - skutkowy nie istnieje. Zatem organ administracji ma obowiązek, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ustalić czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.
Opieka będąca przesłanką prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna mieć charakter szczególny, wymagający znacznego, stałego i niebudzącego wątpliwości zaangażowania, co powinno wynikać z okoliczności obiektywnych. "Stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być nieprzerwana i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie.
Należy też zaznaczyć, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku dziecka względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania.
W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości organów, że skarżąca jest osobą zobowiązaną do alimentacji swojego ojca, legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki. Organ zakwestionował natomiast związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem.
Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo - skutkowego w danym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj bądź/i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21).
Jak wynika z przeprowadzonego w dniu 29 września 2021 r. wywiadu środowiskowego, wnioskodawczyni mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, 19 – letnim synem, 14 – letnią córką oraz 74 – letnim ojcem. Syn nie uczęszcza do szkoły i nie pracuje zawodowo. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z pracy męża, z prowadzonej przez męża działalności gospodarczej oraz emerytury ojca. Wnioskodawczyni jest jedynym dzieckiem swojego ojca. Jest zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku
Opiekę nad ojcem wnioskodawczyni sprawuje od 2018 r. Ojciec strony (zgodnie z załączonymi do wniosku z dnia 9 września 2021 r. kartami informacyjnymi z leczenia szpitalnego) przeszedł dwa udary w grudniu 2017 r. i styczniu 2018 r., ma wszczepiony stymulator serca, przebył zawał serca, leczy się na nadciśnienie tętnicze, migotanie przedsionków i miażdżycę, zdiagnozowano tętniaka aorty brzusznej, przewlekła chorobę nerek i przepuklinę pachwinową. Ma problemy z pamięcią i z wysławianiem się oraz nietrzymaniem moczu. Porusza się samodzielnie. Należy zaznaczyć, że nadesłana przez stronę karta informacyjną z leczenia szpitalnego ojca w okresie od 14 grudnia do 23 grudnia 2021 r. wpłynęła do SKO w dniu 26 stycznia 2022 r., a więc po posiedzeniu SKO w dniu 21 stycznia 2022 r.
Wnioskodawczyni w oświadczeniu z dnia 9 września 2021 r. podała, że pomaga ojcu przy kąpieli i czynnościach higienicznych, prowadzi ojca do toalety, przygotowuje ubrania, mierzy ciśnienie, 3 razy dziennie podaje leki, sprząta, robi zakupy, gotuje, pierze, prasuje, pali w piecu, towarzyszy ojcu w wizytach lekarskich, opłaca rachunki, załatwia sprawy urzędowe, codziennie wychodzi z ojcem na spacery, czyta książki i pisma urzędowe, układa ojca do snu.
Na podstawie przedłożonych przez stronę świadectw pracy ustalono, że pracę zawodową skarżąca rozpoczęła w 2000 r. jako pracownik młodociany – uczeń w zawodzie sprzedawca. Następnie od 5 stycznia 2009 r. do 4 lipca 2009 r. (6 miesięcy), na podstawie skierowania z PUP, odbywała staż w GS "[...]" na stanowisku sprzedawcy. Natomiast od 30 marca 2015 r. do 10 kwietnia 2015 r. (12 dni) skarżąca była zatrudniona w [...] S.A. na stanowisku pracownika magazynowego. Stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron. Jak wyjaśniła skarżąca w piśmie z dnia 5 października 2021 r., zatrudnienie zakończyła z uwagi na częste choroby dzieci. Skarżąca wyjaśniła, że w styczniu 2021 r. próbowała rozpocząć prowadzenie własnej działalności gospodarczej, ale musiała zrezygnować pomimo przyznanej z PUP środków na podjęcie działalności gospodarczej z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia ojca.
Jak słusznie zauważyły organy, skarżąca w ciągu 17 lat po ukończeniu szkoły była zatrudniona przez okres niewiele ponad 6 miesięcy. Jak wyjaśniła skarżąca rezygnacja z ostatniego zatrudnienia w 2015 r. nastąpiła z uwagi na konieczność opieki nad dziećmi (ojcem opiekuje się od 2018 r.). Poza tym, pomimo opieki nad ojcem, w 2021 r. próbowała rozpocząć prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Nie udokumentowała przy tym pogorszenia stanu zdrowia ojca w styczniu 2021 r.
Mając na uwadze powyższe ustalenia w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały jedynie dwie z trzech przesłanek pozytywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj.: stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz pozostawanie skarżącej i jej ojca w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym. Natomiast, jak zasadnie uznały organy, odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego uzasadnia niespełnienie trzeciej przesłanki - to jest brak bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym ojcem.
Prawidłowo oceniono, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, w związku z koniecznością opieki nad ojcem. Zakres sprawowanej opieki (ustalony na dzień wydania decyzji przez SKO) nie koliduje z możliwością podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Opieka nad ojcem ogranicza się bowiem do pomocy przy higienie osobistej (prowadzenie do toalety, pomoc przy kąpieli), podawaniu posiłków i leków, mierzeniu ciśnienia, prowadzeniu gospodarstwa domowego, towarzyszeniu przy wizytach lekarskich i spacerach, przy czym ojciec samodzielnie myje się, ubiera się i spożywa posiłki. Jest osobą chodzącą, pomimo konieczności pomocy drugiej osoby przy wychodzeniu z domu. Jednakże wykonywanie tych czynności przez skarżącą możliwe byłoby również po podjęciu przez nią pracy zarobkowej (przed rozpoczęciem lub po zakończeniu obowiązków zawodowych).
Natomiast pozostałe czynności wykonywane przez skarżącą (robienie zakupów, przyrządzanie posiłków, sprzątanie) związane są z prowadzeniem gospodarstwa domowego i z pewnością nie kolidują z podjęciem zatrudnienia przez skarżącą. Tego rodzaju czynności wykonuje bowiem wiele pracujących osób, poza godzinami pracy. Poza tym czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego dotyczą 5 – osobowej rodziny skarżącej.
Zaznaczyć należy, że pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy potrzebującym tego rodzicom jest powinnością dorosłych dzieci, szczególnie w zakresie rozmiaru pomocy jakiej udziela skarżąca, co nie jest równoznaczne z niezdolnością tych osób do wykonywania pracy zawodowej. Jak zasadnie zauważono w zaskarżonej decyzji, w bezspornych okolicznościach niniejszej sprawy, opieka sprawowana nad ojcem przez skarżącą, nie jest na tyle absorbująca, aby uniemożliwiała skarżącej jakąkolwiek aktywność zawodową w ramach definicji zawartej w art. 3 pkt 21 ustawy, skoro może być sprawowana tylko przez część dnia. Istotne jest również, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że obecnie poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a podjęcie pracy, choćby w ograniczonym wymiarze, jest niemożliwe z powodu konieczności sprawowania opieki nad ojcem.
Ponadto skarżąca i jej ojciec mogą skorzystać z pomocy dorosłego syna skarżącej (nie uczy się i nie pracuje zawodowo), który również obciążony jest w dalszej kolejności obowiązkiem alimentacyjnym wobec dziadka. Istnieje również możliwość korzystania z usług opiekuńczych świadczonych przez powołane do tego instytucje.
W związku z tym należy zaaprobować stanowisko obu organów orzekających w sprawie, zobowiązanych do działania na podstawie i w granicach prawa (art. 6 k.p.a.), że świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art.17 ust. 1 pkt 4 ustawy, bowiem sprawowana przez nią opieka nad niepełnosprawnym ojcem nie była opieką wymagającą nie podejmowania i rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jak słusznie uznały organy, odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego uzasadnia brak bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Prawidłowo oceniono, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, w związku z koniecznością opieki nad ojcem.
Nieuzasadnione zatem są zarzuty odnośnie naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.