Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 22 marca 2019 r. Z. R. (zwany dalej stroną, skarżącym lub wnioskodawcą) wystąpił o wyłączenie starszych referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Ewy Orłowskiej, Michała Kazka i Barbary Koźlik od orzekania w przedmiocie przyznania prawa pomocy sprawie ze skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał, że jest to niezbędne w celu prawidłowego i efektywnego rozpoznania podania bez szykan ze strony sądu, gdyż udział wymienionych referendarzy zamyka stronie drogę do ewentualnego wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Starsi referendarze sądowi Michał Kazek i Barbara Koźlik w dniu 25 marca 2019 r. złożyli oświadczenia, w którym wskazali, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Ponadto wskazali, że w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki ustawowe uzasadniające wyłączenie ich od orzekania w przedmiotowej sprawie. Tej samej treści oświadczenie złożyła w dniu 26 marca 2019 r. starszy referendarz sądowy Ewa Orłowska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 1 – 7 w zw. z art. 24 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), referendarz sądowy jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Stosownie do art. 19 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 sąd wyłącza referendarza sądowego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W myśl art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. o wyłączeniu referendarza sądowego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy.
Jak zaś stanowi art. 24 § 1 p.p.s.a., przepisy rozdziału 5 działu I ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek w kontekście zarówno ustawowych przesłanek wyłączenia referendarza sądowego, a także w odniesieniu do okoliczności podanych przez stronę, sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia starszych referendarzy sądowych Ewy Orłowskiej, Michała Kazka i Barbary Koźlik.
Powoływana w żądaniu strony argumentacja, że wyłączenie wymienionych referendarzy jest niezbędne w celu prawidłowego i efektywnego rozpoznania podania bez szykan tut. Sądu oraz, że udział w sprawie wymienionych referendarzy zamyka stronie drogę do ewentualnego wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze należy wskazać, że okoliczność wydania przez sędziego bądź referendarza sądowego rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwania strony skarżącej, nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1359/14 oraz z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II OZ 878/17 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.p, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia).
Ponadto wskazać należy, że w niniejszej sprawie, w której skarżący domaga się wyłączenia referendarzy tut. Sądu nie zapadło jeszcze żadne rozstrzygnięcie dlatego kwestia wniesienia zażalenia nie posiada konkretnego charakteru.
Po drugie w końcu należy zauważyć, że starszy referendarze sądowi złożyli stosowne oświadczenia podając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki ustawowe, które mogłyby stanowić podstawę do ich wyłączenia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się zaś pogląd, który Sąd w niniejszym składzie w pełni akceptuje, że jeśli sędzia (referendarz sądowy) którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenie nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06, z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10 oraz z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 471/13).
Mając powyższe rozważania na uwadze oraz działając na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.