Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez E. C. (dalej jako: "strona", "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. (dalej jako: "Kolegium") z dnia 29 października 2021 r., [...], utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta J., decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 23 sierpnia 2021 r., [...], odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego w związku ze sprawowaniem opieki nad H. C. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:
Powołaną na wstępie decyzją administracyjną organ I instancji odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia w związku z opieką sprawowaną nad matką H. C. Organ w jej uzasadnieniu prawnym przytoczył m. in. brzmienie art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm. – dalej jako: "u.ś.r."). Wskazał, że matka strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. z dnia 28 maja 2019 r. Z treści tego orzeczenia wynika, że niepełnosprawność matki istnieje od 65 roku życia. W tym stanie faktycznym nie została – w jego ocenie - spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r. warunkują przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż znaczny stopień niepełnosprawności H. C. datuje się od momentu gdy miała ukończone 65 lat.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z innym uzasadnieniem.
Odnosząc się do wskazanych podstaw wyłączenia prawa do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia Kolegium zanegowało bowiem wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. brak uprawnienia strony do świadczenia z uwagi na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W tym względzie przywołało orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2021 r. (sygn. akt K 38/13) orzekające o niezgodności ww. zapisu z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wyjaśniło, że w tych okolicznościach należy pominąć niekonstytucyjny art. 17 ust. 1b ustawy, a to pociąga za sobą konieczność oceny warunków spełnienia kryteriów ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego bez odwoływania się do kryterium daty powstania niepełnosprawności.
Nie przesądza to jednak – w ocenie Kolegium - o zasadności wniosku strony. Stanowisko strony oraz zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdzają, że strona zrezygnowała z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki na matką. Ostatni raz pracowała w 2010 r. co potwierdza złożone do akt świadectwo pracy. Od tego czasu strona nigdzie nie pracowała. W odpowiedzi na wezwanie Kolegium oświadczyła, że obecnie nie poszukuje pracy, bo nie ma z kim pozostawić matki. W ocenie Kolegium sprawowanie opieki nad matką nie było przyczyną rezygnacji z zatrudnienia, czy też nie podejmowania z tego tytułu pracy. W chwili wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki (co miało miejsce w 2019 r.) strona pozostawała bowiem nieaktywna zawodowo już od wielu lat. Nie wykazała, że matka wymagała całodobowej opieki zanim wydano orzeczenie zaliczające ją do znacznego stopnia niepełnosprawności, w taki sposób, że strona nie była zdolna do podjęcia zatrudnienia po roku 2010 r. W ocenie Kolegium nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a opieką nad matką.
W skardze do Sądu strona podniosła, że jej matka wymaga całodobowej opieki. Po dwóch wylewach ma niedowład rąk i nóg. Przeszła szereg chorób. Z powodu jej niesamodzielności musiała zamieszkać razem z nią. Wcześniej mieszkała w N. i opuściła je właśnie z powodu konieczności podjęcia opieki nad matką.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym akcie. Kolegium wniosło o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie z kolei do art. 145 § 1 pkt 2-3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, sąd stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach.
Jednocześnie w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, sąd umarza to postępowanie (art. 145 § 3 p.p.s.a.). W przypadku braku wskazanych uchybień, skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem przepisów w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W rozpoznawanej sprawie Kolegium odmówiło skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia powołując się na nie spełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., tj. brak istnienia związku pomiędzy koniecznością zapewnienia przez skarżącą niepełnosprawnej matce opieki, a koniecznością rezygnacji lub niepodejmowania przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Natomiast organ I instancji jako podstawę odmowy wskazał na nie spełnienie "przesłanki wiekowej" z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ I instancji zaniechał przy tym przeprowadzenia w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Dla porządku dodać trzeba, że poza zakresem szczegółowych rozważań należy pozostawić spór dotyczący wykładni i stosowania art. 17 ust. 1b. u.ś.r. Sąd w pełni bowiem podziela korzystne dla skarżącej stanowisko Kolegium wywodzone z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt I K 38/13 OTK-A 2014/9/104) oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, że moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podziela ocenę Kolegium, że ta okoliczność, wbrew stanowisku wyrażonemu w decyzji organu I instancji, nie mogła być podstawą odmowy przyznania skarżącej świadczenia.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska przyjętego przez Kolegium, że "zgromadzony na tę okoliczność materiał dowodowy nie potwierdził" związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą pracy, a opieką sprawowaną nad matką.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Pojęcie opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla osoby niepełnosprawnej.
Stwierdzenie Kolegium o braku wystąpienia koniecznego związku przyczynowo-skutkowego jest w ocenie Sądu co najmniej przedwczesne głównie z tego względu, że w sprawie nie ustalono w pełny sposób, jak rzeczywiście wygląda codzienna opieka skarżącej nad matką. Zakres wymaganej i koniecznej opieki wykonywanej przez skarżącą nad matką, rodzaj i waga tych czynności, stopień ich zaabsorbowania, nie został udokumentowany przez pracowników socjalnych wywiadem środowiskowym.
Kolegium skupiło się przy tym na uwypukleniu takich aspektów sprawy, jak: ostatni okres świadczenia przez skarżącą pracy w 2010 r., potwierdzony przedłożonym przez nią świadectwem pracy z dnia 30 czerwca 2010 r.; upływ czasu pomiędzy ostatnim zatrudnieniem w 2010 r. a wydaniem orzeczenia o niepełnosprawności jej matki w maju 2019 r.; wieloletni brak aktywności zawodowej skarżącej przed złożeniem wniosku; brak całodobowej opieki nad matką przed wydaniem orzeczenia o jej niepełnosprawności w maju 2019 r. W ocenie Sądu okoliczności te same w sobie nie przesądzają o braku związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem aktywności zarobkowej i zawodowej, a koniecznością opieki nad bliską osobą niepełnosprawną, bez ich szczegółowego rozważenia przez pryzmat tego jakiej opieki i w jakim rozmiarze potrzebuje osoba niepełnosprawna.
Kolegium przeoczyło, że na użytek ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca przewidział specyficzny instrument badania i weryfikacji, czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zarobową i zawodową jej opiekuna.
Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 4aa u.ś.r., jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 i 2270 oraz z 2022 r. poz. 1 i 66), w celu weryfikacji tych wątpliwości.
Przyjmuje się, że rodzinny wywiad środowiskowy, przeprowadzany na podstawie art. 107 i nast. ustawy o pomocy społecznej, jak również jego aktualizacja, jest szczególnym dowodem w sprawie osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej (czy też - jak rozpoznawanej sprawie - świadczeń rodzinnych), który jest sporządzany we współdziałaniu z osobą zainteresowaną. Na wywiad składa się szereg czynności organu wykonywanych przez pracownika socjalnego, takich jak m.in. przesłuchanie strony i jej rodziny pod rygorem odpowiedzialności karnej za udzielenie nieprawdziwych informacji, wykorzystanie istotnych dla sprawy dokumentów oraz przeprowadzenie własnych obserwacji w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z innych źródeł dowodowych, w szczególności z oświadczenia o stanie majątkowym, złożonego przez stronę (por. LEX/el - komentarz do art. 23 u.ś.r. (w:) P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne.
Komentarz, WKP 2021). Wywiad jest specyficznym sposobem zbierania informacji o sytuacji strony, stanowiącym dla organu pomocy społecznej konieczne i podstawowe źródło informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenia, będący podstawą ustaleń faktycznych dokonywanych w decyzji administracyjnej i poddawanych prawnej ocenie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 766/19, publ. CBOSA).
W kontrolowanej przez Sąd sprawie wywiad środowiskowy nie został przeprowadzony. Nie wyjaśniono wątpliwości dotyczących sprawowania przez skarżącą opieki nad matką w zakresie opisanym w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r.
Sąd nie umniejsza przy tym wagi innych dowodów, w tym oświadczenia skarżącej złożonego na wezwanie Kolegium, w związku z otwartym katalogiem środków dowodowych (por. art. 75 K.p.a.). Zebrany materiał dowodowy, w tym oświadczenie skarżącej, nie pozwala jednak ustalić w obiektywny sposób, jak rzeczywiście wygląda codzienna opieka skarżącej nad matką. To właśnie okoliczności opieki determinują spełnienie pozytywnej przesłanki przyznania świadczenia w postaci istnienia przeszkody w podjęciu przez skarżącą aktywności zarobkowej i zawodowej. W tej sytuacji zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający.
Mając powyższe na uwadze dokonana przez Kolegium ocena materiału dowodowego nie znajduje koniecznego dla wywodzonych wniosków potwierdzenia w aktach sprawy, co prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy naruszył art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., gdyż rozpatrując w tym zakresie zgromadzony materiał dowodowy dokonał tego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, co - w ocenie Sądu - miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto w ocenie Sądu Kolegium mylnie rozumie przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (w postaci braku podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki). Utożsamia je bowiem z samym wieloletnim brakiem aktywności zawodowej skarżącej od 2010 r., brakiem zatrudnienia, czy też niewykazaniem, że po 2010 r., a przed wydaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki w 2019 r., skarżąca całodobowo opiekowała się matką tak, że nie była już wtedy zdolna do podjęcia pracy. Błędna wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. doprowadziła Kolegium do niewłaściwego zastosowania art. 80 K.p.a. Przełożyło się na niedostrzeżenie (błędną ocenę) okoliczności istotnych dla sprawy.
Przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. na równi z rezygnacją z zatrudnienia traktuje niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. zatem dopuszcza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego także tym osobom, które nie były aktywne zarobkowo i zawodowo w okresie poprzedzającym podjęcie opieki nad osobą niepełnosprawną. O tym, czy istnieje adekwatny związek pomiędzy nie podejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką decyduje zakres wymaganych czynności i konieczny na to czas, wykluczający aktywność zarobkową i zawodową opiekuna. Jest to wystarczająca przesłanka żeby uznać, że opiekun nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż opiekuje się niepełnosprawną osobą (podobnie NSA w wyroku z dnia 12 października 2021 r., I OSK 493/21, publik. w CBOSA).
Ocena spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. powinna być też dokonywana w granicach sprawy administracyjne, czyli adekwatnie do czasu, w którym wnioskodawca występuje o przyznanie świadczenia. Skoro jest to świadczenie przyznawane na wniosek, to granice sprawy administracyjnej wyznacza treść żądania, w tym data jego złożenia.
Stosownie do treści do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Zauważyć jednak należy, iż zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne/komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane). W sytuacji zatem, gdy w momencie wydawania decyzji jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nastąpi po miesiącu złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2022 r., I OSK 1586/21).
Wniosek z dnia 9 sierpnia 2021 r. skarżąca złożyła osobiście w tym samym dniu. Co do zasady prawo do świadczenia skarżąca mogłaby otrzymać zatem od miesiąca jego wpływu. Spełnienie przez nią przesłanek przyznania świadczenia jest zatem determinowane datą złożenia podania w sierpniu 2021 r. Istotne jest, czy na dzień jego złożenia, a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną, skarżąca spełnia przesłanki przyznania świadczenia, w tym analizowaną przesłankę niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad matką. Ustawa nie wprowadza tutaj żadnych innych, szczególnych ram czasowych, co do momentu spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r.
Nie można zatem podważać prawa do świadczenia tylko z tego powodu, że skarżąca nie spełniała przesłanek przyznania świadczenia w odległym okresie wcześniejszym, w którym nie opiekowała się matką i za który nie ubiega się o świadczenia (tj. od 2010 r. do chwili wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki w 2019 r.). Nie wyklucza prawa do świadczenia to, że skarżąca nie podejmowała wówczas zatrudnienia z przyczyn innych niż opieka nad matką, jeśli tylko u podstaw rezygnacji z podejmowania aktywności zarobkowej lub zawodowej na dzień złożenia wniosku w sierpniu 2021 r. (ewentualnie na dzień wydania decyzji administracyjnej) leży obiektywna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przy czym nie chodzi tu tylko o rezygnację z "zatrudnienia", ale także o rezygnację z każdej "innej pracy zarobkowej", także tej którą skarżąca mogła wykonywać zagranicą zanim powróciła do Polski w celu podjęcia się opieki na niepełnosprawną matką. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że decyzje obu organów orzekających zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, tj. art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej. Wiążą one organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią przedstawione wyżej stanowisko Sądu dotyczące art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie w jakim Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał za niezgodny z Konstytucją RP. Dokonując ponownej oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, organy, zgodnie z wyrażoną w niniejszym wyroku oceną prawną, będą miały na uwadze - stosownie do art. 23 ust. 4aa u.ś.r. – konieczność ustalenia, po uprzednim przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, tego czy w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów skarżącej służy uprawnienie, którego się domaga.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.