Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 25 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 313/13

Uzasadnienie

Pismem z dnia 1 maja 2013 r. R. P., dalej skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga ta zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału została rozdzielona jako podlegająca rozpoznaniu w trzech odrębnych postępowaniach:

1. 1) jako skarga na D. Kuratora Oświaty, dalej również organ, w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania w sprawach przekonań religijnych – punkt 1 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 313/13;
2. 2) jako skarga na bezczynność D. Kuratora Oświaty w przedmiocie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie praktyk religijnych szkoły względem ucznia - punkt 2 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 110/13;
3. 3) jako skarga na D. Kuratora Oświaty w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym - punkt 3 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 314/13;

W uzasadnieniu skargi na D. Kuratora Oświaty w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania w sprawach przekonań religijnych skarżący podniósł, że Dyrekcja Miejskiego Zespołu Szkół w Ś. Z. narusza art. 25 Konstytucji, bowiem jest stronnicza w sprawach przekonań religijnych, a ponadto zasadę bezstronności władz publicznych oraz swobodę przekonań religijnych w życiu publicznym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący złożył w Kuratorium Oświaty we W. skargę, jak sam to zdefiniował - w trybie przewidzianym przez Dział VIII "Skargi i wnioski" Rozdział 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a., szczegółowo opisującą wszystkie fakty, które zdarzyły się w Miejskim Zespole Szkół w Ś. Z. W skardze zarzucił, że jego syn jest dyskryminowany ze względu na bezwyznaniowość, a zatem szkoła w sposób rażący narusza prawo. Organ wskazał, że dwukrotnie przeanalizował okoliczności relacjonowane przez skarżącego i na tej podstawie udzielił wyczerpującej odpowiedzi pismami z dnia 5 lutego 2013 r. nr [...], z dnia 20 marca 2013 r. nr [...], z dnia 22 kwietnia 2013 r. nr [...] oraz z dnia 8 maja 2013 r. nr [...]. Podniósł, że skarga powinna zostać odrzucona, bowiem z kognicji sądów administracyjnych zostały wyłączone czynności podejmowane w trybie postępowania skargowego uregulowane w Dziale VIII k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że nie mieści się ona w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, co wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.).

Mając na względzie z jednej strony treść wyżej powołanego przepisu prawa, z drugiej zaś sformułowany przez skarżącego przedmiot skargi należało uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja ani postanowienie, o których mowa we wskazanym przepisie, nie jest również akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a także bezczynność organu, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a.

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył skargę do D. Kuratora Oświaty w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania nauczycieli Miejskiego Zespołu Szkół w Ś. Z. w sprawach przekonań religijnych. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zatem skargą powszechną, o jakiej mowa Dziale VIII ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności skargą określoną w art. 227 k.p.a., zgodnie z którym: "Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw." Skarga wniesiona w tym przedmiocie do Sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, bowiem Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie daje zatem podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, ani też postępowania sądowego, lecz uruchamia tylko jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia. Rozstrzygnięcia wydawane w tym postępowaniu nie kształtują jednocześnie w sposób bezpośredni sytuacji prawnej podmiotu wnoszącego taką skargę.

Stwierdzić należy, że sądy administracyjne kontrolują wyłącznie działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII k.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a., zatem nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 8 maja 2009 r. sygn. II OSK 689/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Zauważyć również należy, że do katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne nie należą sprawy dotyczące ochrony dóbr osobistych, w tym związane ze swobodą sumienia i wyznania, bowiem do rozpatrywania tych spraw powołane są sądy powszechne - art. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji postanowienia.