Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 2 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 428/24

Uzasadnienie

Pismem z 13 sierpnia 2024 r. N. B. (dalej: skarżący) wniósł skargę na informację Dyrektora Domu Dziecka w G. w przedmiocie braku wyrażenia zgody na dalszy pobyt pełnoletniego wychowanka w domu dziecka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu bez dokonywania oceny jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej: p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zobowiązany jest do zbadania, czy w sprawie skarga jest dopuszczalna z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Jeżeli wynik tej oceny okaże się negatywny, to Sąd zobligowany jest skargę odrzucić i nie bada zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei zgodnie z § 2 art. 3 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).

Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.

Stosownie zaś do treści art. 37 ust. 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U z 2024 r. poz. 177) osoba, która osiągnęła pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej, może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej albo regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej za zgodą odpowiednio rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka, dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej albo dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej. Osoba taka może przebywać w określonej formie pieczy zastępczej do ukończenia 25 roku życia, jeżeli:

1. 1) uczy się w szkole;
2. 2) uczy się w uczelni;
3. 3) uczy się u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego;
4. 4) uczy się na kursach, jeżeli ich ukończenie jest zgodne z indywidualnym programem usamodzielnienia oraz
5. 5) legitymuje się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. (Nitecki Stanisław, Wilk Aleksandra, Wspieranie rodziny i system pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: WKP 2024).

Ustawodawca przewidział zatem, że dalsze przebywanie pełnoletniego w wybranej formie pieczy zastępczej wymaga – uzyskania zgody – rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka, jak również dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej albo regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej. Analizując postanowienia ust. 2 art. 37 ww. ustawy, należy mieć jednak na uwadze treść ust. 8 tegoż przepisu, gdyż związany jest on z konsekwencjami prawnymi. Zgodnie z ust. 8 art. 37 ww. ustawy informacja w przedmiocie zgody rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka, dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej albo dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej jest wydawana pisemnie w postaci papierowej lub elektronicznej.

Natomiast w przypadku braku zgody dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej albo dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej informacja zawiera pouczenie strony o przysługującym prawie wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym z treści ust. 8 art. 37 ww. ustawy wynika jednoznacznie, że zgoda lub jej brak (tak jak to miało miejsce w rozpoznanej sprawie) ze strony –rodziny zastępczej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka – nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a to oznacza, że stanowisko tych podmiotów pieczy zastępczej w omawianym zakresie jest ostateczne.

W konsekwencji powyższego Sąd stwierdził, że rozpoznanie skargi skarżącego na informację Dyrektora Domu Dziecka w G. w przedmiocie braku wyrażenia zgody na dalszy pobyt pełnoletniego wychowanka w domu dziecka (a zatem na informację podmiotu, która zgodnie z dyspozycją art. 37 ust. 8 ww. ustawy nie podlega zaskarżeniu do tutejszego Sądu), nie mieści się w zakresie jego kognicji. Dlatego też Sąd – mając na uwadze treść art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – odrzucił skargę skarżącego z 13 sierpnia 2024 r.