Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 19 stycznia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 451/20

Uzasadnienie

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem K.G. (dalej: strona, skarżący) z dnia [...] kwietnia 2020r. (data wpływu do organu I instancji), adresowanym do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem A.G (dalej: ojciec strony, skarżącego).

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5 pkt 2 lit. A, art. 20 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020, poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256, dalej: k.p.a.), działający z upoważnienia Wójta Gminy N. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N.. (dalej: organ I instancji) odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ I instancji poczynił nastepujące ustalenia faktyczne:

1. 1. strona:
2. - nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu sprawowanej opieki nad ojcem,
3. - nie posiada prawa do emerytury, renty, renty socjalnej, renty rodzinnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego,
4. - nie posiada własnego orzeczenia o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy,
5. - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami oraz dwójką braci w wieku 14 lat,
6. - sprawuje opiekę nad ojcem od 2015r. przez około 10 - 12 godzin dziennie, wspólnie z matką A.G. (dalej: matka strony, skarżącego),
7. - z uwagi na konieczność opieki nad ojcem rozwiązał umowę o pracę,
8. - jest bierny zawodowo, nie jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy;

1. 1. osoba wymagająca opieki:
2. - legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
3. - niepełnosprawność istnieje od 22 roku życia,
4. - ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] maja 2015r.,
5. - niepełnosprawność powstała po okresie nauki,
6. - posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2017r. Nr [...], o trwałej całkowitej niezdolności do pracy i o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji,
7. - pozostaje w związku małżeńskim z matką strony, która prowadzi działalność gospodarczą,
8. 2. matka strony ma problemy ze zdrowiem (nadciśnienie tętnicze oraz bóle kręgosłupa), lecz nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, pomaga stronie w opiece w wymiarze 2 - 3 godzin dziennie.

W zakresie czynności opiekuńczych organ ustalił, że strona pomaga ojcu w podstawowych czynnościach higieny osobistej, ubieraniu się, jedzeniu oraz dowozie do lekarzy, na badania oraz rehabilitację. Wsparcie jakiego udziela matka strony to przygotowywanie posiłków, pomoc przy jedzeniu i czynnościach higieny osobistej.

Badając przesłanki materialnoprawne organ I instancji przytoczył treść art. 17 u.ś.r. wskazując jednocześnie na istnienie w sprawie przesłanek negatywnych wynikających z:

1. - art. 17 ust. 1b u.ś.r. z tym uzasadnieniem, że niepełnosprawność ojca strony powstała po ukończeniu przez niego 18 roku życia i nie powstała w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej,
2. - art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w postaci pozostawania przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim z osobą, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt. K 38/13, organ stwierdził, że kwestionowany art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, pomimo swej niezgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, nadal obowiązuje, gdyż wyrok ten nie oznacza usunięcia tego kryterium z ustawy oraz nie kreuje nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa.

Odnosząc się do literalnego brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a, organ wskazał, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzając obowiązek alimentacyjny krewnych. Zatem w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. W ocenie organu I instancji nie zostały spełnione przesłanki ustawowe, co uzasadnia odmowę przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia przepisów:

1. - art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie, bez uwzględnienia okoliczności uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności,
2. - art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez błędne zastosowanie i stwierdzenie braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz zstępnego.

Wskazując na powyższe pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Odnosząc się do wykładni wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt. K 38/13) zastosowanej przez organ I instancji strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując na utratę przymiotu konstytucyjności przez kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W przedmiocie wykładni literalnej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. odwołujący się podniósł, że przepis ten należy wykładać mając na względzie cel regulacji, tj. przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia [....] sierpnia 2020r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach decyzji ostatecznej organ przytoczył treść art. 17 u.ś.r. stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji. Odnosząc się do ust. 1b tegoż przepisu, organ wywiódł, że skoro Trybunał stwierdził niezgodność w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, to organ administracji nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać. W ślad za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. akt. II SA/Ke 731/18 Kolegium wskazało, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego, a stanowisko odnośnie wykładni i stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest jednolite i utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Podsumowując, organ II instancji wyraził stanowisko, ze nie można odmówić stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że niepełnosprawność ojca strony istnieje od 22 roku życia, skoro bez wpływu na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje moment powstania niepełnosprawności. Z tych przyczyn, zdaniem organu II instancji, organ I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, gdyż wydał decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną, a naruszenie to ma istotne znaczenie dla treści podjętej decyzji.

Pomimo powyższego, w ocenie Kolegium, strona nie spełnia przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ w sprawie zachodzi negatywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał na art. 23 i 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020, poz. 1359, dalej: k.r.o.) podkreślając, że obowiązek alimentacyjny małżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych. Organ II instancji, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. akt. I OSK 3804/18, wskazał, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).

Wskazany przepis rozumiany celowościowo nie wyklucza możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności, nawet jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas gdy małżonek nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli. Zdaniem Kolegium strona nie przestawiła dowodów potwierdzających, że niemożność sprawowania opieki przez matkę strony wynika z przyczyn obiektywnych, niezależnych od jej woli.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący wniósł o uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarga oparta została na zarzucie naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy jego ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

Zdaniem skarżącego wykładnia językowa wskazanego przepisu prowadzi do wyników sprzecznych z zamiarem ustawodawcy, którym to było wsparcie rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą jej wymagającą. Zastosowanie wykładni systemowej i celowościowej uwzględniającej konstytucyjne zasady równości wobec prawa i ochrony rodziny, a także nakazy zapewnienia rodzinie prawa do pomocy ze strony władz publicznych pozwoliłoby pomóc osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu ich egzystencji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Zawnioskowało też o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje

Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania legalności, tj. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Powyższa zasada wynika z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019, poz. 2167). Jedynie w przypadku istnienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021, poz. 137, dalej: p.p.s.a.) następuje uchylenie decyzji administracyjnej lub stwierdzenie jej nieważności przez sąd.

Jednocześnie rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

W badanej sprawie spór między stroną a organami dotyczy spełnienia przez skarżącego przesłanek do otrzymania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynikających z art. 17 u.ś.r. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest bowiem odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem. Zdaniem organów obu instancji skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zauważyć należy, że w kwestii niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W tym zakresie organ II instancji trafnie zauważył, że w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Sąd aprobuje powyższe stanowisko wraz z uzasadniającą je argumentacją.

Przechodząc do kwestii spornej, w rozpoznawanej sprawie, punktem wyjścia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji była prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego w kontekście wystąpienia negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Uniemożliwiała ona przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego. W tym zakresie wypada przytoczyć treść art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Zgodnie z ust. 1 art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1. 1) matce albo ojcu,
2. 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3. 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4. 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1. 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2. 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3. 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przesłanki wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na które powołały się organy obu instancji, określone zostały w ustępie 5 pkt 2 cytowanego przepisu, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki:

1. a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
2. b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje zatem, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Rację ma organ gdy wywodzi, że w momencie zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Dopóki istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są rygorom prawnym ze względu na istnienie między nimi więzi małżeństwa. Rygory te nie są wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej.

W materiale aktowym badanej sprawy brak jakichkolwiek dowodów na to, że matka skarżącego nie jest w stanie opiekować się swoim mężem. Pozostaje poza sporem w analizowanej sprawie, że wymagający opieki ojciec skarżącego jest osobą niepełnosprawną od 22 roku życia, a więc od 20 lat. W tym czasie matka skarżącego sprawowała jednocześnie opiekę nad mężem, wychowywała trójkę dzieci oraz prowadziła działalność gospodarczą. Sąd zdaje sobie sprawę z podejmowanego trudu, jakiego wymagały takie okoliczności. Jednak z akt sprawy nie wynika żadna nagła zmiana okoliczności, na skutek których z pracy zarobkowej zrezygnować musiałby skarżący.Natomiast wykładnia celowościowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., na którą się on powołuje, nie może skutkować przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego innemu członkowi rodziny w sytuacji, w której współmałżonek osoby wymagającej opieki ma obiektywną możliwość jej sprawowania (pozwala mu na to wiek i stan zdrowia), lecz odmawia jej sprawowania lub rezygnacji z zatrudnienia.

Nie ma przy tym znaczenia, jakie są subiektywne przyczyny tej odmowy, a więc np. to, że zdrowy współmałżonek nie chce lub nie może zrezygnować z pracy zawodowej, nawet jeśli wolę takiej rezygnacji wyraża inny członek rodziny (vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2020r., sygn. akt. III SA/Gd 152/20).

Ma zatem rację Kolegium, kiedy wywodzi, że brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego synowi na niepełnosprawnego ojca, gdy ten pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Niewątpliwie inaczej przedstawiałaby się sytuacja, gdyby oboje małżonkowie byli niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wykluczałoby dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Na takie sytuacje ustawodawca wprowadził wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. Jednakże w stanie faktycznym badanej sprawy nie budzi wątpliwości, że pozostawanie ojca skarżącego w związku małżeńskim, gdy małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym (vide wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020r., sygn. akt. I OSK 599/20).

Jedynie na marginesie sprawy, Sąd zwrócił uwagę na sprzeczność występującą w osnowie zaskarżonej decyzji, a treścią uzasadnienia, we fragmencie dotyczącym rozważań prawnych, w którym organ II instancji wskazuje, że "odwołanie zasługuje na uwzględnienie". Powyższa wadliwość nie mogła jednak wpłynąć na wynik sprawy, albowiem jak wynika z uzasadnienia decyzji, dalsza część rozważań prawnych organu pokrywa się z rozstrzygnięciem decyzji. Wskazana wada ma zatem charakter oczywistej omyłki pisarskiej i nie oddziałuje istotnie na wydane rozstrzygnięcie.

Konkludując w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu organy obu instancji prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca uzyskanie przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Zdaniem Sądu prowadzenie działalności gospodarczej przez matkę skarżącego nie może być w żadnym razie uznawane za przesłankę niemożności świadczenia przez nią opieki nad niepełnosprawnym mężem, zważywszy, że to właśnie rezygnacja z pracy (lub niepodejmowanie pracy) jest warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Sprawowanie zaś opieki nie musi ograniczać się tylko do osobistych starań, lecz może polegać również na finansowaniem usługi opieki.

Z tych względów skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.