Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Wójt Gminy M. (dalej: Wójt, skarżący) zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: Kolegium, organ II instancji) z dnia [...] lipca 2020 r.,nr [...] uchylającą wydaną z upoważnienia Wójta Gminy M. decyzję Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...] czerwca 2020 r. [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej E. Ł. zasiłek dla opiekuna i umarzającą postępowanie pierwszej instancji w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazano, że Wójt w którego imieniu działał Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., wydający decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r. nie jest uprawniony do wniesienia skargi na wydaną po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji – decyzję Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r.,nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga Wójta podlega odrzuceniu jako wniesiona przez podmiot do tego nieuprawniony. Postępowanie sądowoadministracyjne może być bowiem prowadzone jedynie na podstawie skargi wniesionej przez podmiot do tego legitymowany. Brak legitymacji do wniesienia skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.) Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Oznacza to, że dwie kategorie podmiotów mają prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria natomiast to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2010, s. 142-143, uw. 3).
W kontrolowanej sprawie Wójt jako organ Gminy M. nie występował w charakterze strony, ale w charakterze organu wyposażonego w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, czego przejawem było wydanie z jego upoważnienia przez Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. [...]
Nadto jak wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003/4/115, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej - w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę, jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego, nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego.
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej (art. 5 § 2 pkt 3 i 6 K.p.a.), prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organy jednostki samorządu terytorialnego, w tym przypadku Wójt, wykonują funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym jednostka samorządu terytorialnego może występować albo w charakterze strony broniąc swojego interesu prawnego w myśl przepisu art. 28 K.p.a., albo jako organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. Wówczas będzie ona reprezentowała interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie.
Wyposażenie jednostki samorządu terytorialnego, z mocy ustawy, w kompetencje organu administracji publicznej, powołanego do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego zarówno w trybie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez organ gminy w odniesieniu do niej jako osoby prawnej następuje zatem kosztem jej uprawnień procesowych. Nie do przyjęcia jest stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej.
Reasumując gmina nie może na ogólnych zasadach skarżyć do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego, kwestionujących w ramach postępowania administracyjnego decyzje administracyjne lub postanowienia wójta, burmistrza albo prezydenta, nawet jeżeli te rozstrzygnięcia dotyczą jej interesów prawnych. W postępowaniu administracyjnym wójt (burmistrz, prezydent) działa w interesie państwa, jako organ państwa, a nie jako organ gminy reprezentujący jej interesy. Stąd nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia podjętego w tym postępowaniu. Nie może zmienić swojej roli z organu administracji publicznej w organ osoby prawnej, broniący jej interesów.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym chodzi wyłącznie o skontrolowanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie o prowadzenie sporu, w którym organ I instancji broni swego stanowiska (por. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00 oraz z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 780/05 oraz z 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2017 r., sygn. akt I OSK 2182/17; z 2 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1498/14; z 20 stycznia 2011 r. - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazane stanowisko potwierdził także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08, (OTK-A 2009, nr 9, poz. 139), w którym uznał, że interpretacja art. 50 § 1 p.p.s.a. odmawiająca jednostkom samorządu terytorialnego prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, jest zgodna z Konstytucją RP.
W niniejszej sprawie Wójt, wydając decyzję w pierwszej instancji, nie działał jako podmiot, którego własnego interesu prawnego (uprawnienia lub obowiązku) dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy. Wobec tego zarówno gmina M., jak i będący jej organem Wójt, w świetle art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., nie posiadają uprawnienia do zaskarżenia decyzji organu II instancji. Tym samym skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało uznać za niedopuszczalną.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia