Uzasadnienie
Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (dalej: organ I instancji) orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2019r. Nr [...] zaliczył P.S. (dalej: strona, skarżący) do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W orzeczeniu zawarto pouczenie o możliwości złożenia odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia. W dniu [...] grudnia 2019r. orzeczenie odebrała żona strony – W.S., na podstawie upoważnienia wystawionego przez stronę.
Pismem z dnia [...] września 2020r. (data wpływu do organu: [...] września 2020r.) strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednocześnie zarzucając Powiatowemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nierzetelne przeprowadzenie postępowania. Złożenie odwołania po terminie strona uzasadniła pobytem w szpitalu oraz ogłoszonym stanem epidemii.
Pismem z dnia [...] września 2020r. Nr [...] organ II instancji poinformował stronę o konieczności uprawdopodobnienia braku winy w niedotrzymaniu terminu poprzez wskazanie faktów świadczących o staranności strony w jego dotrzymaniu oraz określenie przeszkód niezależnych od woli strony istniejących cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ wezwał również stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] września 2020r. o przywrócenie terminu, poprzez przesłanie karty informacyjnej leczenia szpitalnego lub innego dokumentu medycznego potwierdzającego pobyt w szpitalu w okresie po [...] grudnia 2019r., w terminie 14 dni od doręczenia wezwania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona pismem z dnia [...] października 2020r. wskazała na następujące okoliczności, a mianowicie:
- - stale pogarszający się stan zdrowia,
- - zmianę na policzku, która pojawiła się w styczniu 2020r.,
- - zabieg chirurgiczny wyznaczony na dzień[...] marca 2020r.
Do wspomnianego pisma strona dołączyła:
- - zalecenie lekarza dermatologa z dnia [...] lutego 2020r.,
- - kartę informacyjną Poradni Chirurgii Onkologicznej Dolnośląskiego Centrum Onkologii we W. z dnia [...] marca 2020r.,
- - wynik badania histopatologicznego z dnia [...] marca 2020r.
Postanowieniem z dnia [...] października 2020r. Nr [...] wydanym z powołaniem się na przepisy art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2020, poz. 426) oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 256, dalej: k.p.a.) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit b. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2018, poz. 2027) organ II instancji odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez organ I instancji.
W motywach postanowienia organ odwoławczy wskazał, że przywrócenie terminu do wniesienie odwołania (który upłynął [...] stycznia 2020r.) stanowi instytucję procesową, której zastosowania uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 58 k.p.a. Dokumenty przesłane przez stronę nie potwierdzają pobytu w szpitalu, a jedynie wykonanie zabiegu w trybie ambulatoryjnym w dniu [...] marca 2020r. Dodatkowo organ poinformował stronę, że w przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia, do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, który po przeprowadzeniu postępowania wyda stosowną decyzję.
Powyższe postanowieniem stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu., w której skarżący podniósł argumenty dotyczące swojego złego stanu zdrowia oraz ogłoszonego stanu epidemii, które odizolowały go od spraw związanych z orzeczeniem o niepełnosprawności. Skarżący wywodził, że nie jest jego intencją uzyskanie przywilejów, a jedynie łatwiejszy dostęp do lekarzy specjalistów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W myśl przepisu art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2 art. 58 k.p.a.). Natomiast przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3 art. 58 k.p.a.). Ocena zasadności skargi wymaga więc przeanalizowania przedmiotowego wniosku strony w świetle przesłanek, wynikających z przepisu art.58 k.p.a., który uzależnia przywrócenie terminu od łącznego wystąpienia czterech przesłanek. A mianowicie:
po pierwsze, uprawdopodobnienie przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu,
- - po drugie, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu,
- - po trzecie, dochowanie terminu (nieprzekraczalnego) wniesienia wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu,
- - po czwarte, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
Przy czym datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Brzmienie cytowanego przepisu art.58 k.p.a. jednoznacznie wskazuje,że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić, gdy spełnione zostaną wszystkie określone w nim przesłanki. W szczególności przywrócenie takie jest możliwe w sytuacji,gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego w orzecznictwie przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972r. sygn. akt II CRN 448/711, OSPiKA 1972, nr7-8,poz.144).Przywrócenie nie jest więc możliwe,gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario przywrócenie terminu jest możliwe wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 1996, str.295).
Przy czym, to osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, udowadniając stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
W takim aspekcie będące przedmiotem oceny Sądu rozstrzygnięcie organu nie budzi wątpliwości. W badanej sprawie pozostaje poza sporem, że skarżący uchybił czternastodniowemu terminowi do złożenia odwołania, który mijał w dniu 7 stycznia 2020r. Pismem z dnia 14 września 2020r. stanowiącym odwołanie skarżący jednocześnie wniósł o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania. Rzeczone pismo strony nie zawierało jednak żadnych informacji mogących wskazywać na usprawiedliwienie tak długiego (prawie 9-miesięcznego) opóźnienia. Dopiero na wezwanie organu, skarżący wskazał dokumenty mające udokumentować jego pobyt w szpitalu.
W tym miejscu wskazać należy,że uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy stanowi zasadniczą przesłankę przywrócenia uchybionego terminu. Rację ma organ, kiedy wywodzi, że przez uprawdopodobnienie braku winy w niedotrzymaniu terminu rozumieć należy wskazanie faktów świadczących o staranności strony w jego dotrzymaniu oraz określenie przeszkody niezależnej od woli strony i istniejącej przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Przy czym oceniając brak winy zarówno organy jak i sądy przyjmują obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Zatem o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy dopełnieniu obowiązku stanęła na przeszkodzie okoliczność nie do przezwyciężenia, eliminująca nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczająca w ogóle normalne działanie. Przykładami takich przeszkód mogą być: siła wyższa, powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Na przykłady takich faktycznych przesłanek wskazywał również organ odwoławczy, wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych pisma.
Wobec tego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2009 r., II OZ 166/09). Równie istotne jest złożenie prośby przez stronę w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Oceniając w takim kontekście przedstawione przez skarżącego okoliczności stwierdzić należy,że nie uprawdopodobniały one braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Za okoliczność taką nie mogła zostać uznana konieczność wykonania zabiegu w trybie ambulatoryjnym lub ogólny – jednak nieudokumentowany - zły stan zdrowia. W orzecznictwie i w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zmiana skórna, jak sam skarżący wskazuje, pojawiła się w styczniu 2020r. i w następstwie jej pojawienia się, wykonano na początku marca 2020r. zabieg chirurgiczny.
Sąd zdaje sobie sprawę z dyskomfortu spowodowanego złym samopoczuciem lub stanem zdrowia. Jednak należy mieć na uwadze fakt, że od dnia odbioru orzeczenia o niepełnosprawności w dniu [...] grudnia 2019r. skarżący miał 14 dni na sporządzenie odwołania i mógł bez konieczności udawania się do siedziby organu, nadać go za pośrednictwem operatora pocztowego celem dotrzymania terminu. Wszelkie okoliczności uznawane za skarżącego jako usprawiedliwienie jego opóźnienia miały miejsce już po dacie wyznaczającej koniec biegu terminu dla skutecznego wniesienia odwołania.
Ponadto również żadne ze zdarzeń, na które powołuje się skarżący nie mogą usprawiedliwić tak długiej – bo aż 9-cio miesięcznej – zwłoki w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
A tym samym trafnie organ uznał,że skarżący nie wskazał żadnych innych, obiektywnych okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania. Tym bardziej,że z analizy materiału aktowego badanej sprawy jako niewątpliwy przedstawia się fakt, że skarżącemu prawidłowo doręczono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wraz ze stosownym pouczeniem o terminie i trybie złożenia środka odwoławczego
Konkludując, stwierdzić należy, że organ dokonał prawidłowej oceny okoliczności przedstawionych przez skarżącego, a zatem zasadnie uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Z tych względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co w konsekwencji uzasadniało jej oddalenie na podstawie o art. 151 p.p.s.a.