Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 705/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącej w dniu 21 stycznia 2014 r.
Wnioskiem złożonym w dniu 24 stycznia 2014 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie wniosku.
Pismem z dnia 7 lutego 2014 r. nr [...], które wpłynęło do tutejszego Sądu w dniu 11 lutego 2014 r., Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącej adwokata [...].
Wnioskiem złożonym dnia 11 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 19 grudnia 2013 r., dopełniając czynności wniesienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej oświadczył, że pismo zawierające informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej w niniejszej sprawie zostało mu doręczone w dniu 17 lutego 2014 r. Należyte opracowanie i sporządzenie skargi kasacyjnej wymaga rzetelnego zaznajomienia się ze sprawą, przestudiowania jej akt, orzecznictwa i literatury. Nadto pełnomocnik, przed wniesieniem skargi kasacyjnej, powinien zapoznać się ze stanowiskiem mocodawcy, co do kierunku zaskarżenia lub poinformować o braku podstaw sporządzenia skargi.
Jak dalej wskazał, zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą (otrzymał decyzję o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu), co mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej.
Jednakże, jak podkreślił pełnomocnik skarżącej, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., został dochowany.
Z kolei, brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać, co najmniej za uprawdopodobniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.).
Rozpoznając przedmiotowy wniosek w kontekście powyższego uregulowania zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika złożony w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, str. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminu.
W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, publ. CBOSA).
Podkreślenia przy tym wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86), stwierdził, że art. 87 § 1 p.p.s.a. rozumiany w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżącej dopiero z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej we W., w dniu 17 lutego 2014 r., powziął wiadomość o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Natomiast w dniu 13 marca 2014 r. złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którego upływ - biorąc pod uwagę datę doręczenia odpisu wyroku stronie w dniu 21 stycznia 2014 r. - nastąpił z dniem 20 lutego 2014 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego dokonał czynności wniesienia skargi kasacyjnej.
Na podstawie powyższych okoliczności stwierdzić należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czyli w dniu 17 lutego 2014 r. Złożenie przez pełnomocnika skarżącej w dniu 13 marca 2014 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, czyli w terminie trzydziestu dni od zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu oznacza, że termin do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany.
W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącej w sposób oczywisty wykazał też brak winy w uchybieniu terminu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.