Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. R.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie rozpoznania odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności.
Zarządzeniem z dnia 15 maja 2014 r. skarżący został wezwany do wskazania, czy przed wniesieniem skargi do tut. Sądu wystąpił do właściwego Ministra z zażaleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o niepełnosprawności.
W odpowiedzi udzielonej w piśmie, które wpłynęło do Sądu dnia 9 czerwca 2014 r. R.J. oświadczył, że nie wnosił do właściwego Ministra zażalenia w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, gdy wniesie ją uprawniony podmiot, gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności działalności administracji publicznej orzekając między innymi w sprawach skarg na bezczynność organów oraz przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie R.J. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie rozpoznania odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Kwestie orzekania o stopniu niepełnosprawności regulują przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. nr 14, poz. 92 ze zm.). Ustawa ta wprowadza dwuinstancyjny model orzekania o niepełnosprawności: powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności- jako pierwsza instancja oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności jako druga instancja. Zgodnie z art. 6 c ust. 8 ustawy o rehabilitacji, w świetle którego od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
W związku z tym nie ma wątpliwości, że art. 6 c ust. 8 jest przepisem szczególnym, wyłączającym kontrole sądu administracyjnego nad orzeczeniami wojewódzkich zespołów orzekania do spraw niepełnosprawności. Należy jednak zwrócić uwagę na art. 66 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym w sprawach nienormowanych przepisami ustawy stosuje się kodeks postępowania administracyjnego.
W świetle powyższego dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w zakresie rozpoznawania wniosków. Inna droga zaskarżenia wskazana w art. 6c ust. 8 ustawy o rehabilitacji dotyczy tylko orzeczeń merytorycznych zespołów, tzn. ustalających lub odmawiających ustalenia stopnia niepełnosprawności i wskazań do ulg i uprawnień (patrz wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1883/10- dostępny w bazie orzeczeń CBOIS).
Natomiast stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. przesłanką formalną dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W przypadku skargi na przewlekłość organu, przed jej wniesieniem do Sądu strona winna wyczerpać środek prawny określony w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.), zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie lub wezwanie do usunięcia prawa służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy przez organ administracyjny.
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności są organami drugiej instancji właściwymi do orzekania o niepełnosprawności. Jednocześnie ustawa nie wskazała organu nadrzędnego nad wojewódzkim zespołem do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Wobec tego stosownie do art. 17 pkt 3 k.p.a., poszukując organu właściwego do rozpoznania zażalenia należy ustalić, który minister jest właściwy w danej sprawie. Sprawy, które są przedmiotem regulacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, zostały ujęte w dziale "zabezpieczenie społeczne", zatem minister właściwy dla tego działu administracji rządowej będzie organem wyższego stopnia w przypadku przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania objętego przedmiotem niniejszej skargi (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Sz 1/14, postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 29 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 169/06- dostępne w bazie orzeczeń CBOIS).
W stanie prawnym obowiązującym w dniu wniesienia skargi ministrem tym był Minister Pracy i Polityki Socjalnej, co wynika z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzeni Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2011 r., nr 248, poz. 1485).
W konsekwencji niewyczerpanie przez stronę przed wniesieniem skargi sądowej środka zaskarżenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa), skutkuje niedopuszczalnością skargi.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.