Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt IV SAB/Po 4/13 w sprawie ze skargi P. K. E. W. na bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie pozostawiania wniosku bez rozpoznania, w związku z cofnięciem skargi, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.) umorzył postępowanie. Sąd o kosztach orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wywiódł Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 201 § 1 i art. 54 § 3 p.p.s.a., z których wynika, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania w przypadku gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, uwzględni skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy oraz stwierdzając czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że w niniejszej sprawie nie doszło do sytuacji wskazanych w art. 54 § 3 p.p.s.a., a umorzenie nastąpiło w związku z wycofaniem skargi przez skarżącego, czyli na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia 17 maja 2013r. sygn. akt II OZ 371/13 uchylił pkt 2 zaskarżonego postanowienia i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu w uchylonym zakresie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w art. 201 p.p.s.a. uregulowano dwa dodatkowe wypadki, które poza uwzględnieniem skargi przez sąd (art. 200 p.p.s.a.) dają podstawę do zasądzenia na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów. Oba te wypadki dotyczą sytuacji, gdy wskutek skargi organ zmienił zaskarżony akt lub czynność (albo podjął działanie) bądź to w drodze samokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), bądź w efekcie skutecznie przeprowadzonej mediacji (art. 115-118 p.p.s.a.). Można więc zauważyć, że w obu tych sytuacjach skarga była zasadna (w całości - art. 54 § 3 p.p.s.a., albo w całości lub w części - art. 117 § 1 p.p.s.a.).
W kontrolowanej sprawie żadna z tych sytuacji nie miała miejsca – skarżący cofnął skargę po wezwaniu pismem sądowym z dnia 15 marca 2013 r. do wykazania w terminie 3 dni, że składał zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. – w terminie 3 dni, pod rygorem przyjęcia, że zażalenia nie składano. Z akt sądowych i załączonych akt administracyjnych wynika, że organ nie podjął działań w ramach autokontroli; nie prowadzono też mediacji, a skarżący nie wykazał, że składał zażalenie z art. 37 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1, nie zaś na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Organ winien być obciążony wyłącznie kosztami niezbędnymi do celowego dochodzenia praw. Takimi kosztami nie są koszty, których zwrot mogła strona uzyskać ze Skarbu Państwa na podstawie art. 232 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu będąc związany wytycznymi NSA, przy uwzględnieniu faktu, iż podstawą umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego był art. 161 §1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł o zwrocie wpisu uiszczonego przez stronę skarżącą na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.